Piątek w tradycji Kościoła katolickiego jest dniem pokutnym, w którym praktykujących katolików obowiązuje tzw. post jakościowy, czyli wstrzemięźliwość od spożywania potraw mięsnych. Dzień ten ma upamiętniać mękę i śmierć Jezusa Chrystusa. Zazwyczaj piątkowe posiłki w domach wiernych opierają się na rybach, warzywach czy nabiale.
Oczywiście zasady te odnoszą się do osób deklarujących się jako osoby wierzące i praktykujące. Warto jednak dodać, że według przepisów Kodeksu Prawa Kanonicznego obowiązek wstrzemięźliwości od mięsa w piątki dotyczy katolików, którzy ukończyli 14. rok życia. Z kolei tzw. post ścisły (ilościowy, obowiązujący m.in. w Środę Popielcową i Wielki Piątek) dotyczy osób pełnoletnich do rozpoczęcia 60. roku życia.
Czasami kalendarz układa się w taki sposób, że piątek bezpośrednio poprzedza ważne uroczystości kościelne, wymagające od wiernych sporego wysiłku fizycznego, jak chociażby piesze pielgrzymki. Właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia tuż przed 15 sierpnia.
WIDEOPrzepis na szandorki krok po kroku. Szybki pomysł na postny obiad
Czym jest dyspensa i kiedy biskup może ją wydać?
W prawie kanonicznym dyspensa to zwolnienie z obowiązku przestrzegania czysto kościelnego przepisu w konkretnym, uzasadnionym przypadku. Udzielić jej może kompetentna władza, którą na terenie danej diecezji jest biskup diecezjalny (metropolita). Biskup może zdecydować o udzieleniu dyspensy od obowiązku zachowania postu, jeśli przemawiają za tym ważne powody duszpasterskie, zdrowotne, społeczne lub organizacyjne.
Udzielając dyspensy na piątek 14 sierpnia, metropolita częstochowski wyszedł naprzeciw tysiącom pątników z całej Polski, którzy po wielodniowym i wycieńczającym marszu w upale docierają do Częstochowy na sierpniowe uroczystości. Zapewnienie odpowiedniego i pożywnego posiłku regeneracyjnego w drodze lub na miejscowych obozowiskach bywa w warunkach polowych sporym wyzwaniem.
Kogo dotyczy dyspensa na 14 sierpnia?
Z dyspensy wydanej przez metropolitę mogą skorzystać wszyscy wierni przebywający w tym czasie na jej obszarze. Dotyczy to zarówno stałych mieszkańców diecezji, jak i turystów oraz pątników przechodzących lub przebywających na tym terenie.
Osoby praktykujące, które zdecydują się skorzystać z udzielonej dyspensy i zjeść w piątek posiłek mięsny, są zachęcane do podjęcia innej formy pokuty lub dzieła miłosierdzia, na przykład odmówienia dowolnej modlitwy w intencjach papieża, złożenia jałmużny lub bezinteresownej pomocy potrzebującym.