Czy można zjeść produkt w sklepie przed zapłatą? Adwokat rozwiał nasze wątpliwości

Marcin Michałowski
Zjadłeś coś w sklepie przed zapłatą? Prawnik tłumaczy, gdzie jest granicaZjadłeś coś w sklepie przed zapłatą? Prawnik tłumaczy, gdzie jest granica
Źródło zdjęć: © Adobe Stock

Polskie prawo nie zabrania wprost jedzenia produktów w sklepie przed zapłatą. Nie oznacza to jednak, że klient może bez ograniczeń otwierać towary z półek. Czy za zjedzenie batonika lub wypicie napoju przed kasą można zostać posądzonym o kradzież? Adwokat Dominik Pindor wyjaśnia, co mówią przepisy.

Zakupy w sklepie samoobsługowym rządzą się swoimi prawami. Wkładamy produkty do koszyka, porównujemy ceny, czasem długo zastanawiamy się nad wyborem. Zdarza się też, że ktoś otwiera wodę, sok czy przekąskę jeszcze przed podejściem do kasy. Jedni nie widzą w tym nic złego, inni uważają takie zachowanie za niedopuszczalne. Postanowiłem sprawdzić, jak wygląda to z punktu widzenia prawa. Odpowiedzi na moje pytania udzielił adwokat Dominik Pindor.


WIDEO
Takiego sklepu Biedronki jeszcze nie było. Oto jak wygląda w środku

Czy można jeść w sklepie przed zapłatą? Prawo nie wprowadza ogólnego zakazu

Okazuje się, że polskie przepisy nie zabraniają wprost spożywania produktów w sklepie przed uregulowaniem rachunku. Nie oznacza to jednak, że możemy bez pytania otwierać wszystko, co znajdziemy na półkach.

Kluczowe znaczenie ma zamiar klienta. Czym innym jest zjedzenie batonika z zamiarem zapłacenia za niego przy kasie, a czym innym próba uniknięcia należności.

– Jeżeli klient spożywa produkt, a następnie przedstawia jego opakowanie przy kasie i reguluje należność, co do zasady nie ma podstaw do przypisywania mu kradzieży – wyjaśnia adwokat Dominik Pindor.

Warto przy tym pamiętać, że zabranie produktu z półki czy włożenie go do koszyka nie oznacza jeszcze, że staliśmy się jego właścicielami. W typowych zakupach samoobsługowych transakcja jest finalizowana przy kasie, choć moment zawarcia umowy i moment zapłaty nie zawsze muszą być tożsame.

Czy można jeść w sklepie przed zapłatą, żeby nie narazić się na zarzut kradzieży?

Samo otwarcie opakowania nie oznacza automatycznie popełnienia przestępstwa. Jak podkreśla adwokat Dominik Pindor, zgodnie z art. 278 Kodeksu karnego kradzież polega na zabraniu cudzej rzeczy ruchomej w celu przywłaszczenia. Liczy się więc przede wszystkim to, z jakim zamiarem działał klient.

– Jeżeli klient od początku zamierza zapłacić za produkt i rzeczywiście reguluje należność przy kasie, co do zasady brakuje podstawowego elementu kradzieży, czyli zamiaru przywłaszczenia – tłumaczy adwokat.

Podejrzenia mogą natomiast wzbudzić takie zachowania jak ukrywanie opakowania, wyrzucenie go przed podejściem do kasy czy próba opuszczenia sklepu bez zapłaty. Warto wiedzieć, że kradzież przedmiotu o wartości do 800 zł jest co do zasady wykroczeniem, a przekroczenie tej kwoty może oznaczać odpowiedzialność za przestępstwo.

Sklep może zakazać jedzenia produktów przed zapłatą

Nawet jeśli prawo nie wprowadza ogólnego zakazu, właściciel sklepu może ustalić własne zasady obowiązujące na jego terenie. Może więc zabronić otwierania i spożywania towarów przed zapłaceniem. Informacja o takim ograniczeniu może znajdować się przy wejściu lub w innym widocznym miejscu. Nie musi być częścią odrębnego regulaminu.

– Sklep może także zażądać opuszczenia lokalu przez klienta, który nie respektuje obowiązujących zasad. Nie oznacza to jednak prawa do nakładania na klientów dowolnych kar finansowych czy dodatkowych opłat – podkreśla adwokat Dominik Pindor.

Co, jeśli pracownik zauważy, że ktoś je produkt przed kasą? Może zwrócić mu uwagę, wezwać ochronę, a przy uzasadnionym podejrzeniu kradzieży również Policję. Nie ma jednak automatycznego prawa do fizycznego zatrzymania każdej osoby, która otworzyła napój lub przekąskę.

Jak wyjaśnia adwokat, ujęcie obywatelskie jest możliwe na zasadach określonych w art. 243 Kodeksu postępowania karnego.

każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po jego popełnieniu, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie również w sprawach o wykroczenia na podstawie art. 45 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Wybrane dla Ciebie
ZATRZYMAJ SIĘ NA CHWILĘ… TE ARTYKUŁY WARTO PRZECZYTAĆ