Większość z nas mija je w markecie z lekkim niedowierzaniem, traktując bardziej jako egzotyczną dekorację niż składnik obiadu. Wyglądają groźnie, przypominają zielone szyszki i na pierwszy rzut oka wydają się niemożliwe do obrania. Tymczasem karczochy to jedno z najzdrowszych warzyw świata, które w kuchni śródziemnomorskiej uchodzi za prawdziwy rarytas.
WIDEOSałatka z pieczonymi gnocchi, boczkiem i pistacjami. Po prostu palce lizać
Właściwości karczochów
Karczochy to potężne wsparcie dla naszego organizmu. Są świetnym źródłem cynaryny, która wspiera regenerację wątroby, stymuluje wydzielanie żółci i znacznie ułatwia trawienie nawet bardzo tłustych potraw. Zawierają również inulinę – naturalny prebiotyk (rodzaj błonnika rozpuszczalnego), który nie tylko dba o mikroflorę jelitową, ale merytorycznie stabilizuje poziom cukru we krwi, co czyni karczochy idealnymi dla osób z insulinoopornością.
Dzięki wysokiej zawartości kwasu chlorogenowego oraz luteoliny, karczochy mają jedne z najwyższych właściwości antyoksydacyjnych wśród wszystkich znanych warzyw. Chronią komórki przed stresem oksydacyjnym, co spowalnia procesy starzenia i działa antynowotworowo. Cynaryna i flawonoidy zawarte w karczochu hamują syntezę cholesterolu w wątrobie, co realnie pomaga w walce ze złym cholesterolem LDL.
Dodatkowo, dzięki wysokiej zawartości potasu, karczochy pomagają regulować ciśnienie tętnicze krwi oraz zmniejszać ryzyko chorób sercowych. Mają one również silne działanie moczopędne, co wspiera nerki w usuwaniu toksyn oraz nadmiaru wody z organizmu. Najwięcej cennych składników znajduje się w liściach (tzw. okrywie kwiatostanu), dlatego w celach leczniczych często stosuje się wyciągi lub soki z karczocha, chociaż samo warzywo na talerzu to również świetny wybór dla zdrowia.
Jak jeść karczochy?
Głównym powodem, dla którego karczoch rzadko ląduje w naszych koszykach, jest brak wiedzy o tym, jak dobrać się do jego jadalnego wnętrza. Jemy przede wszystkim tzw. serce karczocha oraz mięsiste nasady liści. Chociaż przygotowanie wymaga kilku minut cierpliwości, smak wynagradza wszystko – jest delikatnie orzechowy, lekko gorzkawy, z wyraźnie wyczuwalną słodką nutą na końcu.
Najczęstszym błędem jest próba zjedzenia całych, twardych liści zewnętrznych lub włóknistego "siana" (tzw. brody) ze środka – te części są niejadalne i należy je usunąć, bo mogą podrażnić układ pokarmowy.
Jak oporządzić karczochy:
- Odetnij twardą łodygę tuż przy nasadzie oraz górną 1/3 części pąka (ostre czubki liści).
- Oderwij palcami zewnętrzne, najciemniejsze i najtwardsze liście, aż dokopiesz się do tych jaśniejszych i miękkich.
- Przekrój karczocha na pół i małą łyżeczką wydrąż włóknisty środek znajdujący się tuż nad dnem.
- Oczyszczone części natychmiast skrop sokiem z cytryny lub wrzuć do zakwaszonej wody. Karczochy utleniają się błyskawicznie po przekrojeniu, a kwas cytrynowy zapobiega ich nieestetycznemu czernieniu.
Pieczone karczochy z czosnkiem
Składniki:
- 4 świeże karczochy,
- 3 łyżki oliwy z oliwek,
- 2 posiekane ząbki czosnku,
- Sok z pół cytryny
- Garść natki pietruszki
- Sól morska i świeżo mielony pieprz
Sposób przygotowania:
- Przygotuj karczochy zgodnie z powyższą instrukcją, dzieląc je na pół.
- W miseczce wymieszaj oliwę, czosnek, sok z cytryny i przyprawy.
- Karczochy ułóż w naczyniu żaroodpornym, dokładnie natrzyj marynatą, starając się, by wpłynęła między liście.
- Piecz w temperaturze 200 stopni Celsjusza przez około 20-25 minut, aż staną się miękkie i lekko zrumienione na brzegach.
- Przed podaniem posyp świeżą natką pietruszki.
