Gruzini używają zamiast soli. Świetnie pasuje do tłustych dań i wspiera jelita

Chmeli-suneli (Khmeli suneli) jest porównywalna do hinduskiego garam masala, jednakże nie wyczuwa się w niej słodkawych nut. Ma korzenno-ziołowy, lekko pikantny i specyficzny smak oraz silny i złożony aromat. Można doszukać się orzechowego posmaku. Nie jest ostra, dlatego można dodawać ją do potraw "na bogato", oczywiście zależnie od własnych preferencji. Z reguły najwięcej dodaje się jej do sosów i gulaszy, a mniej do zup.

Istnieją różne wariacje mieszanki przyprawowej chmeli suneli, w zależności od regionu oraz oczywiście producenta. Podstawowa "wersja" zazwyczaj zawiera bazylię, majeranek, kolendrę (nasiona), szafran (opcjonalnie kurkuma), koper i ostrą paprykę. Częstymi dodatkami są czosnek, gorczyca, goździki i sól. Znane są także rozszerzone wariacje przyprawy, w których skład wchodzą mięta, fenkuł, cząber i aksamitka.

Przy samodzielnym tworzeniu mieszanki kierujemy się zasadą, że prawie wszystkie składniki stosuje się w takiej samej ilości. Mniej daje się jedynie ostrej papryki (chmieli-suneli nie może być za ostra), soli (można łatwo przesadzić - przesolić), a także szafranu (ze względu na wysoką cenę i słabą dostępność przyprawy).

Khmeli suneli jest bardzo często wykorzystywana do średnio pikantnych gruzińskich sosów, w tym narodowego satsebeli produkowanego z pomidorów, papryki, czosnku i pasty ajika, a także satsivi – gęstego sosu orzechowego, często podawanego do kurczaka. W tych przypadkach nie żałuje się przyprawy.

Gruzini chętnie przyprawiają nią także zupy, w tym charczo opartą na bazie wołowiny, ryżu i orzechów. Inne znane potrawy przyrządzane z użyciem chmeli-suneli to lobio oparte na fasoli, phali (czyli warzywne pasty) oraz chachochbili, gulasz z kurczaka w sosie pomidorowym. Jak łatwo zauważyć przyprawa szczególnie dobrze łączy się z orzechami i pomidorami. Ponadto warto używać jej do przyprawiania bakłażana, jednego z najpopularniejszych warzyw w kuchni gruzińskiej, a także różnorodnych warzyw strączkowych.

Gruzińską mieszanką przypraw można wzmacniać smak i aromat wielu dań, które są popularne w Polsce. Jest szczególnie polecana do przyprawiania różnorodnych sosów, gulaszy, bigosów, dań z makaronem, np. spaghetti, a nawet rosołu. Przyprawę dodaje się w ostatnim etapie przygotowywania potraw, na niedługo przed podaniem na talerzu.

Większość przypraw znajdujących się w mieszance pozytywnie wpływa na trawienie i przyspiesza pozbywanie się toksycznych produktów przemiany materii. Dlatego są nieocenione w ciężkostrawnych potrawach oraz u osób znajdujących się na diecie. Oprócz tego wspomagają pracę jelit. Ponadto przyprawy są bogate w antyoksydanty, co oznacza, że zwalczają wolne rodniki i tym samym zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych. Chmeli-suneli nadaje się jako alternatywa dla soli, w rezultacie pomaga ograniczyć spożywanie jej w nadmiernej ilości.

Kuchnia gruzińska jest znana i lubiana w Polsce jak mało która. Restauracje i piekarnie gruzińskie wyrastają jak grzyby po deszczu. Poza smacznymi daniami i pieczywem warto korzystać z ich przypraw, nawet do przyprawiania codziennych dań.