Wiele osób pije ten napój co rano. Pobudza łagodniej niż kawa i rozkręca mózg na cały dzień

Kakao to napój dzieciństwa i nic tego nie zmieni, ale nikt nie powiedział, że nie można przypisać mu więcej zasług. W jego składzie pochowane są związki przyjazne dla naczyń krwionośnych oraz mózgu. To nie jest działanie, które czuć od razu jak po mocnej kawie, ponieważ zmiany zachodzą subtelniej i łatwo ich nie zarejestrować. Właśnie dlatego kakao interesuje osoby, które patrzą na dietę pod kątem wsparcia krążenia i codziennej pracy mózgu.

Kakao to nie tylko proszek do deserów, ale zestaw konkretnych związków, które mają dużą wartość dla organizmu. Najważniejsze są flawonoidy, czyli naturalne związki roślinne z grupy przeciwutleniaczy, które chronią komórki przed uszkodzeniami i przyczyniają się do lepszej pracy naczyń krwionośnych. W kakao znajduje się także magnez, czyli składnik potrzebny do pracy mięśni i układu nerwowego, a w 10 gramach proszku jest go około 40-50 mg. Obecna jest też teobromina, czyli substancja działająca podobnie do kofeiny, ale łagodniej i dłużej. Kakao zawiera niewielkie ilości kofeiny, zwykle kilka miligramów na porcję, więc nie daje tak solidnego pobudzenia, jak kawa. Warto wiedzieć o tym, że najwięcej tych związków zachowuje kakao naturalne, czyli niealkalizowane, ponieważ obróbka obniża jego zawartość.

Związki obecne w kakao wpływają na sposób, w jaki pracują naczynia krwionośne, czyli "rurki", którymi płynie krew. Najczęściej mówi się o ich udziale w zwiększaniu dostępności tlenku azotu, czyli cząsteczki odpowiadającej za rozluźnienie ścian naczyń i ich lekkie rozszerzenie. To objawia się tym, że krew przepływa sprawniej, a ciśnienie jest trochę niższe. Nie jest to działanie natychmiastowe ani mocne jak po lekach, tylko raczej subtelne i zależne od regularności. W badaniach obserwuje się pewne zmiany po spożyciu napoju z wysoką zawartością kakao, zwykle powyżej 70 procent lub przy użyciu naturalnego proszku. Ważna jest także ilość, bo niewielki dodatek kakao raz po raz nie działa tak samo, jak większa porcja pojawiająca się w diecie regularnie.

Mózg zużywa dużo energii i tlenu, dlatego jest bardzo zależny od sprawnego przepływu krwi. Jeśli krew dociera do niego efektywnie, komórki nerwowe, czyli neurony, mają lepszy dostęp do tlenu oraz glukozy, czyli podstawowego paliwa dla mózgu. Gdy to wszystko działa, łatwiej wtedy utrzymać uwagę i przetwarzać informacje. Często mówi się, że poprawa przepływu krwi od razu przekłada się na lepszą koncentrację, ale dowody nie są całkowicie jednoznaczne i występują pewne różnice. Wpływ ma oczywiście regularność oraz ogólny styl życia, ponieważ sam dodatek kakao nie zmienia pracy mózgu bez snu, ruchu oraz odpowiedniej diety.

Kakao wpływa na koncentrację głównie przez obecność teobrominy oraz niewielkich ilości kofeiny, czyli substancji działających pobudzająco na układ nerwowy. Teobromina działa łagodniej niż kofeina i utrzymuje się dłużej, dlatego pobudzenie jest spokojniejsze i bez nagłego spadku energii po czasie. W porcji napoju, w którym znajduje się 10 gramów kakao, jest zwykle koło 20 miligramów kofeiny, więc efekt nie jest tak solidny, jak po kawie. Część osób odczuwa lepsze skupienie i mniejsze zmęczenie umysłowe, ale nie jest to reguła. Wiele zależy od wrażliwości na te substancje oraz ilości kakao, ponieważ mała ilość działa głównie smakowo. Warto też pamiętać, że dodatek dużej ilości cukru osłabia koncentrację przez wahania poziomu glukozy.

Ilość kakao jest ważna, ponieważ bardzo mała porcja działa głównie smakowo, a nie fizjologicznie. W badaniach najczęściej używa się kilku do kilkunastu gramów kakao dziennie, zwykle około 5-20 gramów. Jest to jedna do kilku łyżeczek proszku. Przy takiej porcji można mówić o rzeczywistym wpływie, choć nadal nie u każdej osoby będzie on ogromny. Liczy się też forma, ponieważ kakao naturalne zawiera więcej tych związków niż alkalizowane, które traci część wartości podczas obróbki. Tak naprawdę, lepiej wybierać prosty skład bez dodatku cukru i pić kakao regularnie, zamiast liczyć na efekt po jednorazowej, nawet większej porcji.

Na działanie kakao wpływa to, z czym jest podawane i jak bardzo zostało przetworzone. Duża ilość cukru zaburza stabilność poziomu glukozy, przez co pojawia się krótkotrwały wzrost energii, a później jej spadek i gorsze skupienie. Wpływ ma także mleko, ponieważ białka mleczne mogą wiązać część związków roślinnych i ograniczać ich wykorzystanie, choć nie wszystkie badania są tu zgodne. Wysoka temperatura oraz długie przechowywanie również obniża zawartość niektórych aktywnych składników. Tak naprawdę, prostszy skład i krótsza obróbka przekłada się na większą szansę na zachowanie właściwości, dlatego kakao z dodatkami działa inaczej niż czysty proszek przygotowany bez szemranych składników.

Kakao dla wielu osób będzie doskonałą częścią codziennej diety, ale jego miejsce w diecie nie powinno być jej podstawą. Najczęściej sensowna ilość to jedna porcja dziennie, czyli kilka do kilkunastu gramów, ponieważ większe ilości zwiększają podaż kalorii oraz tłuszczu. W 10 gramach niesłodzonego kakao znajduje się około 23 kcal oraz około 1,4 grama tłuszczu. Warto dopasować porę spożycia indywidualnie, ponieważ zdarza się, że kakao wypite wieczorem lekko utrudnia zasypianie. Dobrym rozwiązaniem jest łączenie kakao z prostymi składnikami, na przykład wodą lub napojem roślinnym bez dodatku cukru, a w wersji deserowej można przygotować gęsty mus na bazie kakao i rozgniecionego banana, domowy budyń z kakao i mleka roślinnego zagęszczony skrobią lub owsiankę z dodatkiem kakao oraz orzechów. Taki sposób daje szansę na lepsze kontrolowanie składu i unikanie nadmiaru dodatków, które zmieniają jego działanie.

Kakao może mieć swoje miejsce w codziennej diecie, ale najwięcej zależy od formy, ilości oraz całego stylu życia. Samo nie zmieni pracy naczyń krwionośnych ani koncentracji w spektakularny sposób, jednak dobrze wybrane może być wartościowym dodatkiem do dobrze ułożonego jadłospisu.