Zapomniana polska ryba, a niedługo zaczyna się sezon. Żyje tylko w czystych i dobrze natlenionych wodach

Szczupak przez lata był jedną z najważniejszych ryb w polskiej kuchni, a dziś pojawia się na stołach znacznie rzadziej niż łosoś czy dorsz. Szkoda, bo szczupak to prawdziwy skarb czystych jezior – ma delikatne mięso, niewiele kalorii i sporo wartości odżywczych. Gdy tylko kończy się okres ochronny, warto znów zainteresować się tą rybą.

Szczupak jest drapieżną rybą słodkowodną, którą można spotkać w wielu polskich jeziorach i rzekach, szczególnie na Mazurach. Najlepiej czuje się w wodach czystych i dobrze natlenionych – to właśnie dlatego często uznawany jest za naturalny wskaźnik jakości środowiska wodnego.

Dorosłe osobniki potrafią osiągać imponujące rozmiary. Największe egzemplarze mają nawet ponad metr długości i ważą kilkanaście kilogramów. Wędkarze doskonale znają tę rybę, jednak w codziennej kuchni pojawia się znacznie rzadziej, niż mogłoby się wydawać.

Sezon na szczupaka zaczyna się po zakończeniu okresu ochronnego, który trwa od początku stycznia do 10 kwietnia. W tym czasie ryby odbywają tarło, dlatego połowy są zabronione. Później obowiązują już określone limity, które mają chronić populację tej cennej ryby.

Mięso szczupaka jest jasne, zwarte i bardzo delikatne w smaku. Wyróżnia się lekko słodkawą nutą, dzięki czemu dobrze komponuje się zarówno z prostymi dodatkami, jak i bardziej wyrazistymi przyprawami.

Dietetycy od lat przypominają, że ryby powinny pojawiać się w jadłospisie przynajmniej dwa razy w tygodniu. To doskonała alternatywa dla ciężkich mięs, zwłaszcza czerwonych. Szczupak idealnie wpisuje się w takie zalecenia.

Ta ryba jest wyjątkowo lekkostrawna i niskokaloryczna – 100 g mięsa dostarcza jedynie około 80–90 kcal. Jednocześnie zawiera pełnowartościowe białko, które jest łatwo przyswajalne przez organizm i pomaga w regeneracji mięśni.

W mięsie szczupaka znajdziemy również sporą dawkę witaminy B12. Już niewielka porcja może pokryć dzienne zapotrzebowanie na ten składnik. Witamina ta wspiera układ nerwowy, pomaga utrzymać dobrą pamięć i koncentrację, a także chroni przed niedokrwistością.

To jednak nie wszystko. Szczupak dostarcza także:

• fosforu wspierającego zdrowe kości i zęby
• selenu ważnego dla odporności i pracy tarczycy
• magnezu wspomagającego układ nerwowy
• witamin z grupy B, które pomagają radzić sobie ze stresem

Choć jest to ryba chuda, zawiera również niewielkie ilości korzystnych kwasów tłuszczowych omega-3, które wspierają pracę serca i pomagają utrzymać prawidłowy poziom cholesterolu.

Jak wybrać świeżego szczupaka? Kupując szczupaka, warto zwrócić uwagę na kilka szczegółów. Najlepiej wybierać ryby pochodzące ze sprawdzonych łowisk lub hodowli. Szczupaki żyją długo, dlatego mogą kumulować w organizmie metale ciężkie – pochodzenie ryby ma więc duże znaczenie. Świeży szczupak powinien mieć:

• sprężyste mięso,
• neutralny, lekko wodny zapach,
• jasny kolor bez przebarwień.

Mięso szczupaka jest tak delikatne, że nie potrzebuje wielu przypraw. Najlepiej smakuje pieczone w piekarniku z dodatkiem masła i cytryny.

Składniki

• 1 oczyszczony szczupak (ok. 1–1,2 kg),
• 2 łyżki masła,
• 1 cytryna,
• 1 mała cebula,
• sól,
• świeżo mielony pieprz,
• kilka gałązek koperku.

Sposób przygotowanie

1. Oczyść rybę, dokładnie opłucz i osusz papierowym ręcznikiem.
2. Natrzyj szczupaka solą i pieprzem, a następnie odstaw na około godzinę do lodówki.
3. Posmaruj naczynie żaroodporne masłem.
4. Ułóż w nim rybę i skrop ją sokiem z cytryny.
5. Na wierzchu rozłóż cienkie plasterki cebuli oraz kawałki masła.
6. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 180°C.
7. Piecz przez około 35–40 minut, aż mięso będzie miękkie i soczyste.
8. Podawaj z koperkiem, młodymi ziemniakami lub lekką sałatką.

Szczupak przygotowany w ten sposób zachowuje swój naturalny smak i aromat. To prosty przepis, który pokazuje, że zapomniane polskie ryby mogą bez problemu konkurować z najpopularniejszymi gatunkami serwowanymi dziś w restauracjach. Jeśli tylko pojawi się okazja, warto dać szczupakowi drugą szansę w kuchni.