Na sklepowych półkach nie brakuje produktów, które tylko pozornie wyglądają na zdrowe. Jak więc rozpoznać naprawdę wartościowy chleb podczas zakupów w markecie, a których lepiej unikać? Sprawdzamy!
Najzdrowsze rodzaje chleba – po które warto sięgać?
Pierwszym i najważniejszym elementem, na który warto zwracać uwagę, jest typ mąki. To właśnie on mówi nam najwięcej o wartości odżywczej pieczywa. Dobrej jakości chleb powinien bazować na mące pełnoziarnistej, czyli takiej, która powstaje z całego ziarna – razem z otrębami i zarodkiem. To właśnie w tych częściach zboża znajduje się najwięcej błonnika, witamin i składników mineralnych.
WIDEOJak robi się chleb w piecu opalanym żywym ogniem
Im wyższy typ mąki, tym mniej została ona oczyszczona, a co za tym idzie, będzie lepsza dla naszego zdrowia. Polecanym wyborem będą więc mąki o typie powyżej 1000, takie jak:
- mąka graham typu 1850,
- mąka 2000 razowa,
- mąka 2000 żytnia.
Czy mąki o typie poniżej 1000 są złym wyborem? Nie zawsze. Na przykład mąka 750 nadal zawiera pewne ilości błonnika i składników mineralnych, dlatego może być odpowiednia dla osób z problemami trawiennymi, które ze względów zdrowotnych powinny ograniczać produkty bogate w błonnik.
A co z mąkami o najniższych typach? Mąki typu 00, 450 czy 550 to tzw. mąki białe, czyli wysoko oczyszczone. W procesie ich produkcji usuwa się większość otrębów i zarodków, przez co zawierają znacznie mniej błonnika, witamin i składników mineralnych. Z takich mąk wypieka się najczęściej biały chleb czy popularne kajzerki – lekkie i puszyste, ale małowartościowe pod względem odżywczym. Wybieraj je jedynie okazjonalnie.
Czego unikać w składzie chleba? Sprawdź etykietę, zanim kupisz
Na samym początku należy wspomnieć, że wiele rodzajów chlebów i bułek, które spotykamy w sklepach, ma stosunkowo dobry skład. Większość z nich bazuje na mące, wodzie, soli, zakwasie i dodatkach neutralnych dla większości osób takich jak gluten pszenny, słód jęczmienny, drożdże czy olej rzepakowy.
Jeśli jednak dbasz o zdrowe nawyki żywieniowe lub ze względów zdrowotnych chcesz przejść na zdrowszą dietę, zobacz, których składników należy unikać.
- Cukier lub syrop glukozowo-fruktozowy – dodawane, by poprawić smak pieczywa. Nie są one jednak potrzebne w tradycyjnym chlebie, a ich nadmiar sprzyja skokom poziomu cukru we krwi i zwiększa kaloryczność pieczywa.
- Karmel – często używany, aby "przyciemnić" pieczywo i sprawić wrażenie, że jest razowe lub żytnie. W rzeczywistości taki chleb może być wypieczony z białej mąki i nie mieć nic wspólnego ze zdrowym pieczywem.
- Tłuszcze utwardzone – mogą zawierać niekorzystne dla zdrowia tłuszcze trans, które obciążają układ krążenia i wykazują właściwości prozapalne.
- Emulgatory – często dodawane jako składniki poprawiające strukturę pieczywa. Zwykle występują w produktach przetworzonych. W dobrej jakości chlebie ich nie znajdziesz.
Oprócz tego w pieczywie można znaleźć dodatki takie jak ser, masło, mleko w proszku, jogurt czy śmietanka. Choć brzmią one całkiem niewinnie, to w praktyce zwiększają jego kaloryczność i zmieniają profil odżywczy. Tego typu składniki znajdziesz głównie w pieczywie mlecznym, tostowym lub maślanym, które jest miękkie, puszyste i długo zachowuje świeżość. Nie są one niebezpieczne, jednak jeśli zależy ci na utrzymaniu zdrowej diety, lepiej ich unikać.
Czy da się na pierwszy rzut oka rozpoznać dobry chleb?
W pewnym stopniu tak. Już sam wygląd potrafi wiele powiedzieć. Dobry chleb ma naturalny, złocisty kolor skórki, lekko pękniętą powierzchnię i wyraźnie wyrośnięty kształt. Wnętrze chleba również mówi o jego jakości: miąższ nie jest idealnie jednolity, lecz pełen nierównych dziurek, co świadczy o obecności prawdziwego zakwasu i naturalnym procesie fermentacji.
Niemniej ważny jest zapach, który często zdradza jakość chleba jeszcze zanim go skosztujemy. Dobry chleb pachnie pełnią aromatów – lekko kwaskowato, świeżo i naturalnie, bez sztucznych nut. Ostateczny test następuje oczywiście dopiero przy krojeniu i smakowaniu, ale już na pierwszy rzut oka widać, że mamy do czynienia z produktem powstałym w tradycyjny, rzemieślniczy sposób.
Warto również zwrócić uwagę na skład chleba jeszcze w sklepie. Jego podstawą powinny być tylko cztery składniki: mąka, woda, sól i zakwas. To właśnie one decydują o naturalnym smaku i wartości odżywczej chleba. Ewentualnie mogą pojawić się dodatki takie jak nasiona, orzechy czy zioła, które wzbogacają smak i mogą poprawić profil odżywczy pieczywa. Unikaj jednak długich list składników, zwłaszcza tych, które brzmią sztucznie lub trudno je rozpoznać. Im krótszy skład chleba, tym większa szansa, że mamy do czynienia z produktem naprawdę dobrej jakości.
