Najbardziej uniwersalne ziemniaki. Pod babciną zupę, do smażenia i drugiego dania
Ziemniaki to warzywo, które wielu kojarzy przede wszystkim z frytkami czy puree, ale to tylko wierzchołek kulinarnej góry lodowej. W sklepach znajdziesz różne typy, ale które przeznaczone są do jakich potraw? Praktyczny poradnik ze wskazaniem uniwersalnych pyr i przepis od Ewy Wachowicz na kartoflankę znajdziesz poniżej.
Ziemniaki można wykorzystać na wiele nietypowych i kreatywnych sposobów w kuchni. Dzisiaj kilka ciekawostek, jak i pomysłów na wykorzystanie tych warzyw. Dodatkowo przepis na pyszną zupę według przepisu, który mam od Ewy Wachowicz.
Historia ziemniaka w Polsce
Ziemniaki trafiły do Polski pod koniec XVII wieku, prawdopodobnie dzięki Janowi III Sobieskiemu, który przywiózł je po zwycięstwie pod Wiedniem. Początkowo traktowano je jako roślinę ozdobną, uprawianą głównie w ogrodach królewskich i magnackich. Dopiero od XVIII wieku, za panowania Augusta III Sasa, ziemniaki zaczęły zdobywać popularność jako ważny składnik diety i uprawa na szeroką skalę rozprzestrzeniła się na terenach całej Polski. Dzisiaj chyba nikt z nas nie wyobraża już sobie kuchni polskiej bez ich udziału.
Kartoflanka jak u babci. Sprawdzony przepis na rozgrzewającą i sycącą zupę
Na jakie odmiany ziemniaków postawić?
W Polsce ziemniaki dzieli się na trzy główne typy kulinarne, które różnią się zawartością skrobi i wilgotnością, wpływając na ich zastosowanie w kuchni.
- Typ A, nazywany sałatkowym, ma twardy i zwarty miąższ, który nie rozpada się podczas gotowania, dzięki czemu idealnie nadaje się do sałatek, zup i zapiekanek.
- Typ B to ziemniaki ogólnoużytkowe, o średniej zawartości skrobi, które po ugotowaniu są dość zwarte, ale łatwo się rozgniatają, co sprawia, że są uniwersalne – można je gotować, smażyć, piec i używać do purée czy kopytek.
- Typ C jest mączysty, zawiera dużo skrobi i łatwo się rozpada, dlatego najlepiej sprawdza się w potrawach wymagających rozdrobnienia, takich jak placki ziemniaczane, purée czy frytki.
Ta klasyfikacja pomaga wybrać ziemniaki najlepiej pasujące do konkretnego dania. W Polsce najczęściej jedzone są ziemniaki gotowane, pieczone i tłuczone oraz stosowane jako składnik zup i placków. Oczywiście można je wykorzystać na wiele innych sposobów.
Przepis na zupę krem z ziemniaków od Ewy Wachowicz
Składniki:
- 1/2 kg ziemniaków (najlepiej typu C, inaczej krem nie będzie aksamitnie gładki),
- 50 g marchewki,
- 50 g cebuli,
- 50 g pora,
- 3 ząbki czosnku,
- 2 l wywaru jarzynowego,
- 200 g śmietany 30 proc.,
- sól,
- pieprz,
- bazylia do dekoracji,
- 1 łyżka mąki ziemniaczanej do zagęszczenia,
- chipsy z boczku.
Sposób przygotowania:
- Pokrój cebulę, marchewkę i ziemniaki w kostkę, a pora w półplasterki.
- Podsmaż na patelni na maśle, zaczynając od ziemniaków i marchewki.
- Pod koniec dodaj cebulę, pora i posiekany czosnek. Smaż całość jeszcze przez chwilę.
- Przełóż do garnka z ciepłym wywarem. Odrobiną bulionu wymyj smak z patelni.
- Gotuj do miękkości. Na koniec zabiel śmietaną zahartowaną gorącą zupą.
- Doprowadź do wrzenia i gotuj na wolnym ogniu przez 5 minut.
- Zmiksuj i przetrzyj przez sito.
- Dopraw do smaku solą i pieprzem.
- Na talerzu udekoruj świeżą bazylią.
- Jeśli zupa będzie zbyt rzadka, możesz ją zagęścić łyżką mąki kartoflanki.
- Jako dodatek warto zrobić chipsy z boczku.
Nietypowe wykorzystanie ziemniaków w kuchni
Poza tradycyjnymi daniami ziemniaki można wykorzystać w ciekawy sposób, np. do przygotowywania chipsów o nietypowych smakach, dodawania ich do ciast jako naturalnego zagęszczacza, a nawet wykorzystania skrobi ziemniaczanej do tworzenia bezglutenowych wypieków. Ziemniaki mogą również pełnić rolę "koperty" dla farszów czy być bazą do wytrawnych pancakes i placków z różnorodnymi dodatkami.
W domu rodzinnym Ewy Wachowicz, jednym z ulubionych dań były też ziemniaki z kwaśną śmietaną. Ich przygotowanie jest banalnie proste. Ziemniaki wystarczy ugotować w mundurkach. Obrać, pokroić w talarki, posolić i polać śmietaną.
Ziemniaki są popularne, ale… coraz mniej?
Ziemniaki to szósta najważniejsza roślina uprawna na świecie pod względem wartości spożywczej i produkcji. Są źródłem witamin C, B6, potasu i błonnika. W Polsce co roku spożywa się około 90 kg ziemniaków na osobę, choć ich popularność w ostatnich latach nieco spada na rzecz innych źródeł węglowodanów. Warto wiedzieć, że ziemniaki były używane nie tylko jako pożywienie, ale i w tradycyjnej medycynie ludowej.
Ziemniaki to coś więcej niż dodatek do obiadu - to prawdziwa skarbnica możliwości kulinarnych i bogata historia, która kształtowała polską kuchnię przez wieki. Warto więc wykorzystać je wedle własnych upodobań.
Karolina Wachowicz dla Wirtualnej Polski
