Uważano ją za afrodyzjak. Dziś bez niej trudno wyobrazić sobie rosół, a w ogrodzie urośnie sama
Istnieje przyprawa, którą wystarczy posadzić w ogrodzie, a faktycznie rośnie bez naszej ingerencji. Ma intensywny, złożony smak i charakterystyczny aromat. Używa się jej głównie do przyprawiania zup. To lubczyk ogrodowy (łac. Levisticum officinale), dawniej nazywany "zielem miłości". Sprawdź, jak jeszcze warto z niego korzystać.
Lubczyk i jego właściwości
Jak smakuje lubczyk?
Smak liści lubczyku ogrodowego jest ciężki do zdefiniowania, ale można go porównać do chińskiej mieszanki przypraw pięciu smaków - zarazem słodkawa, lekko kwaskowata, słonawa, z nieznaczną nutką pikantności oraz lekkiej goryczy. Może nieco kojarzyć się z nacią selera. Smak jest intensywny i wyrazisty.
Używa się niewielkiej ilości jego liści, w przeciwnym wypadku może zdominować smak potraw. Raczej nie zjada się go tak jak natkę pietruszki czy selera, bądź koper, lecz usuwa z potrawy przed podaniem do stołu. To zupa ma przeniknąć lubczykiem. Pod tym względem jego status jest podobny jak liścia laurowego, który wrzuca się do zupy na początku gotowania.
Lubczyk w kuchni – przyprawianie rosołu i zup to tylko jedno z zastosowań!
Lubczyk ogrodowy jest "obowiązkową" przyprawą do rosołu, a ponadto przyprawia się nią wiele innych, polskich zup, od żurku i pomidorowej po zupę jarzynową i kartoflankę. Jest nazywany naturalnym maggi. To jedna z najważniejszych przypraw w kuchni polskiej.
Używa się zarówno świeżych jak i suszonych, rozdrobnionych liści. Pierwszą postać dodaje się w nieco większej ilości, np. czubatą łyżkę stołową posiekanych liści lubczyku na 3-4 l zupy. Liści suszonych może być o połowę mniej. Oczywiście to kwestia indywidualna, zależnie od gustu, a także proporcji innych przypraw. Lubczyk dodaje się pod sam koniec gotowania, np. na 5-10 minut przed podaniem do stołu.
Dodatkowe zastosowania "naturalnego maggi":
- przyprawianie sosów i gulaszy,
- dodatek do kremów warzywnych, np. dyniowego, z zielonego groszku i soczewicy,
- drobne, posiekane liście wzmacniają smak sałatek,
- przyprawianie dań ciężkostrawnych, np. bigosu i fasolki po bretońsku,
- bardzo dobrze komponuje się ze składnikami sosu bolognese, używanego do przyrządzania spaghetti.
Jakie właściwości lecznicze ma lubczyk ogrodowy?
Liście lubczyku wspomagają trawienie i przyspieszają detoksykację organizmu. Rozkurczają mięśnie gładkie układu pokarmowego. Działają żółciopędnie, moczopędnie, a także wiatropędnie. Dlatego osłabiają nieprzyjemne dolegliwości związane ze spożywaniem ciężkostrawnych i tłustych potraw. Pomagają przy drobnych schorzeniach związanych z trawieniem.
Lubczyk jako roślina lecznicza i przyprawa był stosowany już w czasach starożytnych. Przez wieki wierzono, że działa jak afrodyzjak, tj. poprawia potencję, a nawet ułatwia zakochanie. Dawniej funkcjonowało powiedzenie "zadać komuś lubczyku", co oznaczało oczarowanie danej osoby. Badania naukowe nie potwierdziły takiego wpływu na organizm. Lubczyk jedynie rozszerza naczynia krwionośne, to jednak trochę za mało w porównaniu z rzeczywistymi afrodyzjakami, np. należącymi do ziół adaptogennych.
W medycynie naturalnej wciąż stosuje się lubczyk, m.in. na poprawę funkcjonowania układu krwionośnego, nerek i układu moczowego. Jednakże w tym wypadku znaczenie mają nie liście, lecz korzeń. Wykorzystuje się go m.in. do przyrządzania odwarów (rozdrobniony i gotowany przez kilka minut).
Uprawa lubczyku w ogrodzie. Tego błędu nie popełnij!
Sadzonki lubczyku są łatwo dostępne w szkółkach, poza tym roślina jest na tyle powszechna, że można poprosić znajomych o "zaszczepkę". Nawet niewielki fragment rośliny z korzeniem łatwo przyjmuje się. Roślinę sadzi się jesienią lub wiosną. Jest tolerancyjna względem stanowiska, lecz najszybciej rośnie na słońcu.
Znosi przeciętne ogrodowe gleby. Jedynie należy uważać, aby nie posadzić jej w zbyt ciężkim (gliniastym) bądź wilgotnym podłożu. To duży błąd! Lubczyk nie znosi zastoin wody. W takich warunkach może chorować, a nawet zamierać. Ogólnie niemal nie wymaga pielęgnacji. W zdecydowanej większości przypadków radzi sobie bez nawadniania i nawożenia. Warto natomiast usuwać pojawiające się pędy kwiatostanowe, aby nie osłabiały rośliny i nie pogarszały właściwości liści.
Posiadając własną działkę czy nawet wynajmując ROD można pokusić się o uprawę lubczyku. Dzięki temu ma się stały dostęp do świeżych liści. Można zamrażać je i konserwować w kostkach lodowych. Jeśli nie ma takiej możliwości pozostaje zakup suszonej przyprawy w sklepie.
