Bałkański sposób na czerstwy chleb. Nie robią z niego grzanek ani bułki tartej

Popara to tradycyjne danie znane w wielu krajach bałkańskich. Jego podstawą jest czerstwe pieczywo namoczone w gorącym płynie, najczęściej w wodzie, mleku lub ich połączeniu. Całość podgrzewa się do chwili, gdy chleb zmięknie, częściowo się rozpadnie i nabierze konsystencji gęstej potrawki.

Dawniej popara była przede wszystkim praktycznym sposobem na wykorzystanie chleba, który stracił świeżość. Przygotowywano ją z prostych produktów dostępnych w domu, dlatego przepis różnił się w zależności od regionu i zasobności spiżarni. Do pieczywa dodawano masło, mleko, biały ser, śmietanę albo kajmak.

Gotowe danie jest miękkie, rozgrzewające i bardzo sycące. Najlepiej smakuje od razu po przygotowaniu, kiedy pozostaje gorące, kremowe i wyraźnie pachnie mlekiem oraz pieczywem.

Jedną z najbardziej treściwych wersji tego dania jest popara z kajmakiem. Warto przy tym pamiętać, że bałkański kajmak nie ma nic wspólnego ze słodką masą krówkową znaną z polskich deserów. Jest to tłusty produkt mleczny o kremowej konsystencji i słonym, lekko kwaskowym smaku.

Kajmak rozpuszcza się podczas gotowania i otula kawałki pieczywa gęstym, mlecznym sosem. Dzięki niemu proste danie nabiera pełniejszego smaku i staje się bardziej aksamitne. Jeśli trudno go kupić, można zastąpić go mieszanką gęstej kwaśnej śmietany, masła i pokruszonej fety. Nie będzie to dokładnie ten sam smak, ale konsystencja i słoność pozostaną zbliżone.

Do popary najlepiej wykorzystać jasny lub pszenno-żytni chleb z poprzedniego dnia. Pieczywo powinno być lekko podsuszone, ale nie musi być zupełnie twarde. Dzięki temu podczas gotowania równomiernie chłonie mleko oraz wodę, a jednocześnie nie rozpada się natychmiast na jednolitą papkę.

Bardzo suchy chleb może potrzebować nieco więcej płynu. Jeśli natomiast wykorzystamy świeże pieczywo, popara stanie się kleista i straci przyjemną strukturę. Kromki najlepiej pokroić w niewielką kostkę, dzięki czemu szybciej zmiękną i łatwiej połączą się z kajmakiem.

Podane proporcje wystarczą na około trzy porcje. Przygotowanie dania zajmuje mniej więcej 20 minut.

Składniki:

• pół bochenka czerstwego chleba,
• 1 szklanka mleka,
• 3 szklanki wody,
• 100 g bałkańskiego kajmaku,
• sól do smaku,
• pokruszony biały ser do podania, opcjonalnie,

Sposób przygotowania:

1. Czerstwy chleb pokrój w niewielką kostkę. Nie usuwaj skórki – podczas gotowania zmięknie, a jednocześnie sprawi, że popara będzie miała ciekawszą konsystencję.
2. Przełóż pieczywo do garnka z grubszym dnem. Zalej je mlekiem i wodą, a następnie delikatnie wymieszaj, aby wszystkie kawałki równomiernie nasiąkły.
3. Dodaj kajmak. Jeśli jest łagodny i mało słony, wsyp niewielką szczyptę soli. W przypadku dojrzałego, wyrazistego kajmaku najlepiej doprawić danie dopiero pod koniec gotowania.
4. Ustaw garnek na średnim ogniu. Podgrzewaj poparę przez około 15 minut, od czasu do czasu mieszając drewnianą łyżką. Pieczywo powinno wchłonąć większość płynu i stać się miękkie, ale danie nadal powinno pozostać wilgotne oraz kremowe.
5. Jeżeli popara zbyt szybko zgęstnieje, dolej trochę gorącej wody lub mleka. Nie zwiększaj mocno temperatury, ponieważ namoczone pieczywo łatwo przywiera do dna garnka.
6. Gotową poparę rozłóż do miseczek i podawaj od razu. Możesz posypać ją pokruszonym białym serem albo dodać na wierzch niewielką porcję kajmaku.

Popara z kajmakiem jest pełnym, sycącym daniem, dlatego nie potrzebuje wielu dodatków. Najprościej podać ją z pokruszonym serem solankowym, fetą lub dodatkową łyżką kajmaku. Dobrze pasuje do niej także gęsty jogurt naturalny, który wnosi odrobinę kwasowości i równoważy tłustszy smak.

Na bałkańskim stole obok popary mogą pojawić się pomidory, ogórki, papryka albo kiszone warzywa. Świeże i kwaśne dodatki przełamują kremową konsystencję dania. Poparę należy jeść zaraz po ugotowaniu – po wystudzeniu pieczywo wchłania resztę płynu, przez co potrawa staje się znacznie bardziej zwarta.