Jajka sadzone na occie robią wrażenie. Ten przepis ma już 140 lat

Nieraz wydaje się nam, że dopiero teraz potrafimy dobrze gotować, a dawniej dania na talerzu przypominały papaję. Nic bardziej mylnego. Książki kucharskie z czasów przedwojennych, takie jak "Praktyczny kucharz warszawski zawierający 1503 przepisy różnych potraw oraz pieczenia ciast i przygotowywania zapasów spiżarnianych" z 1886 roku, udowadniają, że nasi prapradziadkowie jedli potrawy, jakimi dzisiaj zachwycamy się w restauracjach.

"Praktyczny kucharz warszawski" to poradnik, który towarzyszył gospodyniom domowym i gospodarzom od końca XIX wieku. Zamieszczony w nim przepis na jajka sadzone na occie wydaje się banalny. Cały sposób przygotowania zawiera się w jednym zdaniu:

"Zagotować szklankę wody z dwoma łyżkami octu w płaskim rądelku, dodać soli i spuszczać ostrożnie jaja ze skorupek, żeby się nie rozbiły, skoro białko się zetnie wyjmować durszlakową łyżką na półmisek. Jeżeli jaj więcej, drugi raz bić i gotować" – można przeczytać w publikacji z 1886 roku.

Nie ma tu nic o intensywnym mieszaniu wody z octem tak, aby powstał wir, ale dzisiaj wiemy, że w ten sposób białko ładniej okala delikatne, płynne żółtko.

Dalej autorzy (publikacja zbiorowa) podają dwa warianty podania – z białym sosem na zasmażce, zaprawianym kwaśną śmietaną i z szarym sosem, który powstaje w następujący sposób:

"Chcąc podać z szarym sosem trzeba zagotować masła z mąką, rozprowadzić wodą tak, aby sos był zawiesisty wlać trochę octu lub krajanej w plasterki cytryny, wsypać pieprzu, cukru, zaprawić karmelem, żeby sos był brunatnego koloru, zagotować i zalać nim jaja na półmisku" – podaje "Praktyczny kucharz warszawski".

Sosy na zasmażce nadal są popularne w Polsce – najczęściej w wersji ze śmietaną, ale szary już został zapomniany, chociaż wydaje się o wiele bardziej wyszukany smakowo.

Poniżej instrukcja gotowania jajek w koszulkach na podstawie przepisu z 1886 roku, ale w uwspółcześnionej wersji.

Składniki:

• 1 jajko,
• 1 łyżka octu,
• szczypta soli.

Sposób przygotowania:

1. Zagotuj w rondelku szklankę wody z łyżką octu i szczyptą soli.
2. Gdy się zagotuje, łyżką energicznie mieszaj wodę tak, aby utworzył się wir.
3. W jego środek ostrożnie wbij jajko.
4. Przestań mieszać i gotuj 2–3 minuty do czasu, aż białko się zetnie.
5. Wyłów jajko przy pomocy łyżki cedzakowej.

Do sadzonych na occie wybieraj bardzo świeże jajka – w takich żółtko znajduje się w dokładnie pośrodku białka, które jest gęste i zawiesiste. Wiązania między cząsteczkami są jeszcze silne, więc jest duża szansa na to, że również po ugotowaniu żółtko będzie znajdowało się w środku, a dzięki temu pozostanie przyjemnie kremowe i płynne.