Nie tylko ajvar. Lutenica to nowa gwiazda przetworów lepsza nawet od ketchupu

Lutenica to gęsta, aromatyczna pasta warzywna pochodząca z Bałkanów – szczególnie popularna w Bułgarii, Macedonii i Serbii. Jej bazą są pieczona czerwona papryka i dojrzałe pomidory, często wzbogacone czosnkiem, cebulą oraz świeżą natką pietruszki. Choć istnieje wiele wariantów tej pasty, klasyczna wersja opiera się na kilku prostych, sezonowych składnikach i długim, powolnym gotowaniu. Lutenica ma intensywny, lekko słodko-ostry smak i wyjątkową konsystencję – gęstą, ale łatwą do rozsmarowania.

W kuchni bałkańskiej lutenica to wszechstronny dodatek, który można serwować zarówno na zimno, jak i na ciepło. Idealnie sprawdza się jako smarowidło do chleba, dodatek do białego sera, sos do makaronów, pieczonych warzyw, mięsa czy ryb. Jej domowy smak i zapach przywołują wspomnienia letnich przetworów, a naturalny skład czyni ją zdrową alternatywą dla sklepowych sosów. Dzięki długiemu gotowaniu i pasteryzacji lutenica świetnie nadaje się do przechowywania – można zamknąć ją w słoikach i cieszyć się jej smakiem przez całą zimę.

Składniki:

• 2,5 kg pomidorów,
• 5 czerwonych papryk,
• 7 długich papryk chilli (z pestkami),
• kilka sztuk suszonego chilli,
• 75 ml octu jabłkowego,
• 75 ml dobrej jakości oleju roślinnego,
• 50 g cukru,
• 1-2 główki czosnku,
• 1,5 pęczka świeżej pietruszki,
• 1cebula,
• szczypta soli,
• szczypta pieprzu.

Sposób przygotowania:

1. Umyj papryki i cebulę, osusz je, papryki ułóż w całości, a cebulę przekrój na pół i razem ułóż na blasze.
2. Piecz w piekarniku nagrzanym do 210 stopni Celsjusza, aż skórka papryk będzie mocno przypieczona i czarna, a cebula miękka i lekko zrumieniona.
3. Następnie przełóż papryki do miski, przykryj folią i po 30 minutach obierz je ze skórek i usuń gniazda nasienne.
4. Zostaw do odcieknięcia na sicie.
5. Sparz pomidory wrzątkiem, obierz je ze skórek, usuń szypułki i pestki, pokrój na kawałki.
6. Przełóż pomidory do szerokiego garnka z grubym dnem.
7. Dodaj cukier i ocet, zagotuj na dużym ogniu i gotuj przez 30 minut, mieszając co jakiś czas.
8. Następnie dodaj olej i gotuj dalej przez 50 minut na średnim ogniu, cały czas mieszając.
9. W międzyczasie posiekaj upieczoną cebulę i długie chilli, dodaj do garnka, gotuj kolejne 30 minut.
10. Następnie dodaj pokrojoną pieczoną paprykę, przeciśnięty przez praskę czosnek i posiekaną natkę pietruszki.
11. Gotuj na małym ogniu ostatnie 30 minut, dopraw szczyptą soli, pieprzu.
12. Gorącą lutenicę przełóż do wyparzonych, suchych słoików, zakręć, odstaw do góry dnem i przykryj do ostygnięcia, lub zapasteryzuj, jeśli chcesz przechowywać dłużej.