Te dania kuchni bułgarskiej pokochają Polacy. Jesienią i zimą doskonale sycą i rozgrzewają

Ważną rolę w kuchni bułgarskiej pełni nabiał, z serem sirene na czele. To kruchy, słonawo-kwaskowaty ser solankowy (najczęściej krowi). Smakiem przypomina fetę, jest jednak łagodniejszy, bardziej "maślany". Konsystencja jest twardsza: można go ścierać na tarce, co jest często praktykowane na Bałkanach. Jako przekąskę chętnie spożywa się kashkawal, dojrzewający ser żółty. Ma smak od łagodnego do pikantnego, zależnie od stopnia dojrzałości, z lekko słonawym posmakiem. Nadaje się m.in. do grillowania. Dużą popularnością cieszy się kiselo mlyako, tradycyjny jogurt bułgarski. Ma orzeźwiający, kwaskowaty smak.

Z warzyw w skład codziennej diety wchodzą pomidory, ogórki, cukinia, bakłażan, cebula, czosnek oraz warzywa strączkowe. Te ostatnie mają znacznie większe znaczenie i są bardziej zróżnicowane w porównaniu z kuchnią polską. Z owoców, które są mało dostępne w naszym kraju, warto spróbować fig. Region Dolina Róż słynie z uprawy róży damasceńskiej, której płatki wykorzystuje się m.in. na przetwory. Potrawy mięsne bazują głównie na wieprzowinie, jagnięcinie i cielęcinie. Najważniejsze przyprawy to czubrica (słynna w całych Bałkanach), szarena sol, dżodżen i różne warianty papryki (łagodna, ostra, mielona, w kawałkach).

Podczas wczasów w Bułgarii bądź odwiedzając bułgarskie restauracje w Polsce, nie sposób nie spróbować kilku tradycyjnych dań głównych. W rejonach górskich Bułgarii często podaje się patatnik. To danie składa się z tartych ziemniaków mieszanych z cebulą, jajami, mąką i przyprawami. Smaży się go na patelni, następnie podaje z jogurtem.

Gjuwecz to danie jednogarnkowe, które przypomina gulasz. Jest pieczone w piekarniku. Składa się z gęstego sosu, w którym znajdują się kawałki wieprzowiny, bakłażan, papryka, fasola szparagowa i inne dodatki. Nazwa pochodzi od tureckiego güveç, a odnosi się do specjalnego, glinianego naczynia, w którym jest przyrządzane.

Do znanych dań bezmięsnych zalicza się kačamak, który porównuje się do włoskiej polenty. To pożywna potrawa przygotowywana z gęsto ugotowanej mąki kukurydzianej. Często podaje się ją posypaną serem sirene.

Tradycyjne bułgarskie śniadanie to banica (przekąska z ciasta francuskiego i sirene) z pitnym jogurtem ayran. Oprócz tego warto spróbować mekitsy, która przypomina polskie racuchy. Głównym składnikiem smażonego ciasta jest jogurt. Mekitsę spożywa się bez dodatków, na słodko (od cukru pudru po Nutellę) lub wytrawnie, tj. posypaną sirene.

Kolejna pozycja na liście, której trzeba spróbować, to sałatka szopska. Składa się z oliwek, ogórków, pomidora, papryki i czerwonej cebuli gęsto posypanych tartym sirene. Czasem na wierzchu – dla dekoracji – umieszcza się nać pietruszki. Jako dressing stosuje się oliwę z oliwek zmieszaną z octem winnym i przyprawami (odrobina soli i czarnego pieprzu). Z kolei katuk jest wykorzystywany jako przekąska bądź pasta do pieczywa. Składa się z jogurtu, sera, czosnku i innych przypraw. Ma konsystencję nieco gęstszą od "polskiego" twarożku ze śmietaną. Można zagryzać ją łukanką, wieprzowo-wołową kiełbasą, suszoną na surowo (odmiana suchego salami).

Prawdopodobnie większość osób zapytanych o tradycyjny napój bułgarski wymieni wysokoprocentową rakiję. Trunek zawiera 40-60 proc. alkoholu. Wyróżnia się grozdova (z winogron) oraz slivova (ze śliwek). To obowiązkowy dodatek do sałatki szopskiej. Sączy się ją wtedy powoli, jak whisky. Do śniadań i obiadów, zwłaszcza dań mięsnych, podaje się ajran, chłodzący napój z gęstego jogurtu kiselo mlyako, zmieszanego z wodą i szczyptą soli.

Specyficzny smak i wygląd ma boza powstająca w procesie fermentacji pszenicy, żyta lub prosa. Jest słodkawo-kwaśna z drożdżowym posmakiem, zawiera ok. 1 proc. alkoholu. Barwa jest jasnobrązowa.

Kuchnia bułgarska jest mało znana, a najczęściej kojarzą się z nią potrawy i napoje, które są typowe dla wielu krajów na Bałkanach. Tym bardziej warto więc próbować narodowych potraw i poszerzyć swoją wiedzę kulinarną.