Kiedyś były hitem. Dziś znów wracają do łask i słusznie bo są pyszne

Jeszcze niedawno kojarzyły się głównie z małymi budkami, starymi dworcami i czasami, gdy wybór fast foodów był mocno ograniczony. Dziś zapiekanka wraca w wielkim stylu. Pojawia się w menu food trucków, modnych knajpek i budek z ulicznym jedzeniem, ale często w odświeżonej, bardziej wypasionej wersji. W środku zamiast samych pieczarek i sera można znaleźć awokado, kimchi, wegański ser czy różne warzywa. Ale czy ta nowa-stara moda idzie w parze ze zdrowym odżywianiem? I jak zapiekanka wypada na tle innych popularnych fast foodów? Czas to sprawdzić.

Zapiekanki znów kuszą zapachem na ulicach miast, w food truckach i małych lokalach. Dla wielu to smak dzieciństwa, który przywołuje proste czasy i dobrze znane połączenia. Ale ich popularność to nie tylko kwestia nostalgii. Zapiekanka jest szybka, tania, sycąca i daje ogromne możliwości modyfikacji. Dlatego wraca nie tylko z sentymentu, ale też dzięki temu, że to szybki, ciepły i wyjątkowo praktyczny posiłek.

Klasyczna zapiekanka to prostota w najczystszej postaci. Bagietka z podsmażonymi pieczarkami, żółtym serem i ketchupem to połączenie, które stało się symbolem tego kultowego fast foodu. Pieczywo powinno być chrupiące z zewnątrz i miękkie w środku, pieczarki dobrze przesmażone, a ser rozpuszczony i lekko przypieczony. Całość pokrywa charakterystyczna fala ketchupu, często mocno słodkiego. Mimo skromnego składu zapiekanka potrafi porządnie nasycić i zaskoczyć smakiem, jeśli pieczarki są dobrze doprawione. Choć dziś powstają coraz bardziej wymyślne wersje, właśnie ta podstawowa wciąż ma najwięcej fanów.

Choć klasyczna zapiekanka z pieczarkami i serem wciąż ma swoje stałe miejsce w sercach wielu osób, coraz częściej ustępuje miejsca bardziej rozbudowanym wersjom. W nowoczesnych interpretacjach pojawia się wszystko, od grillowanych warzyw, przez salami, kurczaka, karmelizowaną cebulę, aż po składniki typowe dla kuchni azjatyckiej, takie jak kimchi czy sos sriracha. Coraz popularniejsze są też opcje wegetariańskie i wegańskie z zamiennikami sera oraz dodatkiem tofu czy hummusu. Taka zapiekanka potrafi być bardziej sycąca, lepiej zbilansowana i pełna warzyw, a tym samym nieco bliższa zdrowemu posiłkowi. Wciąż szybka i wygodna, ale teraz z pomysłem, który potrafi przekonać do siebie dużo szersze grono osób.

Na pierwszy rzut oka zapiekanka wydaje się lżejsza niż burger, pizza czy kebab. W podstawowej wersji faktycznie ma mniej kalorii, zwłaszcza jeśli nie jest zalana tłustymi sosami ani przeładowana dodatkami. To zwykle pieczywo, pieczarki, ser i ketchup, bez długiej listy składników czy konserwantów. Ale jeśli porównać ją z innymi fast foodami, nie wszystko jest tak oczywiste. Burger dostarcza więcej białka, bo zawiera mięso, choć zwykle jest też tłustszy i bardziej kaloryczny. Pizza, nawet mała, ale zjadana w całości będzie bardziej kaloryczna niż zapiekanka, za to kebab z dobrej jakości mięsem i dużą ilością warzyw, ale bez sosu, będzie dużo bardziej wartościowy i zbilansowany. Różnica jest też w elastyczności. W kebabie możemy poprosić o więcej warzyw, w pizzy o mniej sera.

Bazy zapiekankowe zazwyczaj przygotowywane są wcześniej, więc trudno coś w nich zmienić, ale końcowe dodatki jak prażona cebulka i majonez bardzo wpływają na jej końcową kaloryczność, więc tą kwestię warto przemyśleć. Można jednak zamówić połówkę zapiekanki, a wtedy będzie jedną z mniej kalorycznych opcji, przynajmniej w porównaniu do dużej pizzy czy kebaba. Ciężko jednoznacznie stwierdzić, co jest najlepsze, bo dziś niemal każdy fast food da się dopasować do własnych potrzeb.

Zapiekanka w wersji fit brzmi jak sprzeczność, ale wcale nie musi nią być. Wystarczy kilka drobnych zmian, by ten popularny fast food stał się lżejszy i bardziej odżywczy. Zamiast białej bagietki można wybrać pieczywo pełnoziarniste lub żytnie, które dostarcza więcej błonnika i syci na dłużej. Warto poprosić o mniejszą ilość sera. Dobrym pomysłem jest też wybranie opcji z warzywami, na przykład z pomidorem, rukolą, cebulą, czy papryką, ponieważ wzbogacą one smak i podniosą wartości odżywcze. Ketchup warto wymienić na lżejszy sos jogurtowy lub użyć go w symbolicznej ilości. W takiej odsłonie zapiekanka nie tylko nie zaszkodzi, ale może być całkiem przyjemnym elementem dobrze zbilansowanej diety.

Choć zapiekanka nie kojarzy się z dietetycznym posiłkiem, wcale nie musi wykluczać się ze zdrowym odżywianiem. Wszystko zależy od tego, jak jest przygotowana i z jakich składników. Szczególnie w domowej wersji, z pieczywem dobrej jakości, podsmażonymi bez tłuszczu pieczarkami, lekkim serem i dodatkiem świeżych warzyw, jest zaskakująco rozsądnym wyborem. Dla osób, które na co dzień odżywiają się racjonalnie, okazjonalna zapiekanka na mieście nie jest żadnym zagrożeniem, a wręcz może być ciekawym urozmaiceniem. W zdrowym stylu życia chodzi przecież o balans, a nie sztywny bilans.

Zapiekanka to świetna przekąska w trasie albo alternatywa dla cięższego fast foodu. Szczególnie wtedy, gdy sięgniesz po wersję z większą ilością warzyw, mniejszą ilością sera i nie przesadzisz z ilością sosów.

Lepiej jednak odpuścić i przeanalizować sytuację, jeśli tego typu dania pojawiają się w twojej diecie niemal codziennie, zwłaszcza w formie tłustej, serowej bomby z dużą ilością majonezu oraz prażonej cebulki. Unikaj jej też późnym wieczorem, szczególnie jeśli masz problemy z trawieniem. Zapiekanka może być szybka i smaczna, ale najlepiej smakuje połączona z umiarem i odpowiednim momentem.

Zapiekanka to przykład na to, że nawet najprostsze danie może otrzymać drugie życie. Choć kojarzy się z klasycznym fast foodem, w edytowanej wersji jest całkiem rozsądnym posiłkiem. Klucz tkwi w składnikach, ponieważ lepsze pieczywo, dodatek warzyw, mniejsza ilość sera i kalorycznych dodatków potrafią zmienić jej wartości odżywcze na plus. To danie, które daje dużą swobodę i może być zarówno ciężką przekąską z budki, jak i ciekawym posiłkiem w zdrowym wydaniu. Moda na zapiekanki wraca, ale tym razem z większą świadomością tego, co naprawdę ląduje na naszym talerzu.