Bliski krewny kurki obrodził w lasach. Niewielu grzybiarzy zbiera

Anna Galuhn
Ekspertka z Fungarium opowiada o lejkowcu trąbkowym, który rośnie późną jesieniąEkspertka z Fungarium opowiada o lejkowcu trąbkowym, który rośnie późną jesienią
Źródło zdjęć: © Linda Aleksandra Gietka, kolaż Pyszności

Kiedy większość grzybiarzy odkłada już koszyki do szafy, Linda Aleksandra Gietka wybiera się na spacer po owocniki, które nie zważają na brak słońca i niższe temperatury. W polskich lasach dopiero rozkręca się sezon na lejkowca trąbkowego, który – podobnie jak znane nam kurki – świetnie smakuje smażony na maśle z jajecznicą lub w kremowym risotto.

Lejkowiec trąbkowy (Craterellus tubaeformis) potrafi zniknąć w ściółce tak skutecznie, że łatwo przejść obok niego obojętnie. Kiedy jednak trafi się na większe skupisko jego smukłych owocników, koszyk szybko się zapełnia. Linda Aleksandra Gietka z Fungarium wyjaśnia, gdzie go wypatrywać, jak odróżnić go od innych grzybów i dlaczego warto zostawić część zbiorów do suszenia.


DLA CIEBIE
Meksykańskie burgery z indyka z guacamole, piklowanym jalapeño i nachosami


Jest bliskim krewnym popularnej kurki

Lejkowiec trąbkowy dawniej nazywany był pieprznikiem trąbkowym i należy do tej samej rodziny (kolczakowate) co pieprznik jadalny, czyli dobrze znana kurka. Ekspertka ze Stowarzyszenia Fungarium widzi wiele podobieństw.

– Podobnie jak kurka, pod kapeluszem posiada hymenofor w postaci grubych, rzadkich i widlasto rozgałęzionych listewek, które zbiegają na trzon, a między nimi widoczne są wyraźne poprzeczne połączenia (anastomozy). Owocniki obu gatunków mają też inne wspólne cechy, takie jak łagodny smak oraz fakt, że rzadko kiedy są zaczerwione – wyjaśnia Linda Aleksandra Gietka.

Jest to gatunek mykoryzowy, który żyje w ścisłym sąsiedztwie drzew, najczęściej świerków i jodeł. Najlepiej szukać go w wilgotnych miejscach porośniętych mchem. W takich miejscach pojawia się w licznych grupach. Chociaż pierwsze sztuki można znaleźć już w lipcu, największy wysyp lejkowca trąbkowego przypada na późną jesień i trwa aż do przymrozków. Właśnie wtedy ciemne trąbki najłatwiej zauważyć wśród opadłych igieł.

Listopadowy zbiór lejkowca trąbkowego
Listopadowy zbiór lejkowca trąbkowego © Linda Aleksandra Gietka

Uważaj na drobne brązowe grzyby

Lejkowiec trąbkowy może przypominać lejkowca brzoskwiniowonnego (dawniej pieprznik żyłkowany), który również jest jadalny i ceniony w kuchni. Ten drugi gatunek wyróżnia jednak intensywnie żółty trzon oraz słabiej zaznaczone listewki. Pod dębami i leszczynami można z kolei spotkać lejkowca pełnotrzonowego o szarobrązowym trzonie i gładszej spodniej stronie kapelusza. Zapytałam, na jakie gatunki trzeba uważać.

– Zbierając drobne owocniki brązowych grzybów, zawsze trzeba uważać na trujące hełmówki, strzępiaki czy zasłonaki. Lejkowiec trąbkowy wyróżnia się na ich tle całkowicie pustym, podłużnie spłaszczonym trzonem oraz grubymi listewkami zamiast gęstych, ostrych blaszek – tłumaczy ekspertka.

Linda Aleksandra Gietka podkreśla, że do koszyka powinny trafiać wyłącznie okazy, co do rozpoznania których nie mamy najmniejszych wątpliwości.

Świeży lejkowiec na patelnię, a suszony jako przyprawa

Specjalistka z Fungarium nie tylko uwielbia zbierać grzyby i dzielić się wiedzą na ich temat, ale także wykorzystywać je na co dzień w swojej kuchni. Podpowiada, że przed wrzuceniem lejkowców na patelnię czy do garnka warto zajrzeć do środka trzonów.

– Ponieważ jego kapelusz płynnie przechodzi w pusty w środku trzon, przed przyrządzeniem warto sprawdzić, czy w rurkowatym wnętrzu nie ukryły się leśne zanieczyszczenia lub ślimaki, najlepiej odciąć trzony i później je ususzyć, a do gotowania wykorzystać same kapelusze. Ten gatunek nie wymaga obgotowywania, idealnie nadaje się do bezpośredniej obróbki – zapewnia Linda Aleksandra Gietka.

Często wraca z lasu z pełnym koszem, a nie sposób przerobić taką ilość na bieżące posiłki. Dlatego część owocników przeznacza do suszenia, a potem mieli na proszek.

– Lejkowiec kapitalnie znosi suszenie. W przeciwieństwie do zwykłej kurki nie twardnieje i nie gorzknieje, a po wysuszeniu i zmieleniu staje się niezwykle aromatyczną, głęboką w smaku przyprawą do dań – poleca ekspertka.

Po ususzeniu nawet zyskuje na sile. Jego aromat staje się bardziej wyraźny, pełen głębokiego umami. Za to świeże owocniki po usmażeniu nabierają orzechowego smaku, który dobrze komponuje się ze śmietanką i natką pietruszki.

Lejkowce serwuje z makaronem i parmezanem

Kiedy usłyszałam, że Linda Aleksandra Gietka uwielbia gotować grzybowe potrawy, zapytałam o ulubiony przepis na lejkowca. W pakiecie otrzymałam kilka świetnych pomysłów oraz zdjęcia przygotowanych potraw, którymi można się zainspirować.

– Moim zdaniem numerem 1 jest ravioli z farszem z lejkowców. Idealnie chłonie kremowe sosy, a orzechowy posmak doskonale komponuje się z twardymi serami typu parmezan. Suszone lejkowce sprawdzają się też bezbłędnie jako baza do głębokich w smaku, jesiennych sosów do mięs i klusek – wymienia specjalistka z Fungarium.
  • Zupa krem z lejkowcem trąbkowym
  • Ravioli z lejkowcem trąbkowym
  • Pizza z listopadowymi lejkowcami
[1/3] Zupa krem z lejkowcem trąbkowym Źródło zdjęć: © Linda Aleksandra Gietka

Poleca również kremowe risotto z lejkowcem smażonym na maśle z dodatkiem czosnku, odrobiną tymianku i białego wina. Mówi, że sos z późnojesiennych pieprzników trąbkowych jest doskonały do kopytek.

Wybrane dla Ciebie
ZACZEKAJ! ZOBACZ, CO TERAZ JEST NA TOPIE