Dawniej był ważnym symbolem na Wielkanoc. Dziś już mało kto wkłada do święconki
W wielu kulturach na przestrzeni lat miód pełnił ważną funkcję leczniczą i rytualną. Na temat kąpieli Kleopatry w mleku i miodzie krążą legendy, a marzyciele być może nadal poszukują mitycznej krainy płynącej mlekiem i miodem. Ze względu na cenne właściwości miód jest nazywany płynnym złotem, ale mało kto wie, że w dawnej Polsce był również związany z obrzędowością wielkanocną.
Stowarzyszenie Polska Izba Miodu (PIM), zrzeszające przedstawicieli branży przetwórstwa miodu, przypomina zwyczaje wielkanocne związane z miodem. Poprzez dawną obrzędowość przemawiał szacunek dla pracy pszczół, jak i symbolika dotycząca zdrowia, obfitości i dobrobytu.
Palma wielkanocna na ochronę pasieki
Z Niedzielą Palmową związany jest pewien zwyczaj, który miał zapewnić zdrowie pszczół i lepsze zbiory miodu.
"Po poświęceniu palmy w Niedzielę Palmową, jej fragment wsadzano do ula – by chroniła pszczoły, zapewniała im zdrowie i dobre zbiory miodu. Był to gest pełen wiary w siłę święconych przedmiotów, w ich magiczno-religijne właściwości. Wkładanie palmy do ula traktowano jako akt zawierzenia całej pasieki bożej opiece" – mówi Przemysław Rujna z Polskiej Izby Miodu.
Podobno zarówno w Polsce, jak w Ukrainie, gospodarz po powrocie z rezurekcji słowami "Chrystus zmartwychwstał" witał się nie tylko z domownikami, ale także z pszczołami w swojej pasiece. Z materiałów opublikowanych przez PIM wynika, że pszczoły były uważane za "strażniczki życia". Dlatego ogłaszanie im zmartwychwstania pańskiego miało zapewnić pomyślność i równowagę pomiędzy człowiekiem a naturą.
Miód w wielkanocnych zwyczajach kulinarnych
Zgodnie ze staropolską tradycją miodem polewano baranka zrobionego z masła lub cukru, co miało zapewnić zdrowie i dostatek, "spokojne i słodkie życie" (za: materiały prasowe, PIM). Słoiczek z miodem umieszczano także w koszyku wielkanocnym, a po powrocie do domu poświęconą słodkością polewano pieczywo lub babkę drożdżową.
"Dziś miód bywa dodatkiem do herbaty, potraw, składnikiem glazury na pieczeń czy dekoracją deseru i na pewno warto z niego korzystać. Wielkanoc zaś to czas refleksji i bliskości – również z naturą. Miód, choć prosty, niesie ze sobą ogromne znaczenie: to smak dzieciństwa, symbol gościnności i część kulturowego dziedzictwa, o którym warto pamiętać. Dodając go do świątecznych potraw, sięgamy po coś więcej niż słodycz – sięgamy po historię i mądrość przekazywaną z pokolenia na pokolenie" – mówi Przemysław Rujna.
Obecnie miodowe ciasta bardziej kojarzą się ze świętami Bożego Narodzenia niż z Wielkanocą. Ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby przywrócić nieco już zapomnianą tradycję. W końcu z dodatkiem miodu można przygotować nie tylko słodkie ciasta i desery, ale także wytrawne dania, na przykład pieczoną szynkę, skrzydełka kurczaka lub sałatkę ze świeżymi warzywami.
