Wcale nie parmezan. Najlepszy ser do zapiekanek i makaronów nawet nie pochodzi z Włoch

Graviera Naxou została uznana za najlepszy twardy ser w rankingu TasteAtlas z maja 2026 roku. To grecki ser z wyspy Naksos, produkowany głównie z mleka krowiego, czasem z dodatkiem mleka owczego lub koziego. Ma jasnożółty miąższ, drobne dziurki, łagodny aromat i lekko słodkawy, mleczny smak. W kuchni może zastąpić parmezan, grana padano albo goudę, zwłaszcza w makaronach, zapiekankach, sosach i daniach z piekarnika.

W zestawieniu 50 najlepszych twardych serów świata na pierwszym miejscu znalazła się Graviera Naxou. Tuż za nią uplasowały się włoskie klasyki i kolejne greckie sery.

Oto top 10 twardych serów według TasteAtlas:

1. Graviera Naxou (Grecja),
2. Parmigiano Reggiano (Włochy),
3. Graviera Kritis (Grecja),
4. Pecorino Sardo (Włochy),
5. Kefalograviera (Grecja),
6. Metsovone (Grecja),
7. Pecorino Siciliano (Włochy),
8. Livanjski sir (Bośnia i Hercegowina),
9. Grana Padano (Włochy),
10. Pecorino Romano (Włochy).

Graviera Naxou powstaje tylko na Naksos, wyspie należącej do Cyklad, gdzie nabiał jest ważną częścią lokalnej kuchni. W porównaniu z parmezanem ma delikatniejszy charakter, ale nadal daje potrawom wyraźny, serowy smak.

Graviera Naxou jest serem twardym, więc dostarcza skoncentrowanej porcji składników odżywczych. Zawiera białko, wapń, tłuszcz mleczny oraz sól. W zależności od producenta w 100 g takiego sera może być około 25–26 g białka, ponad 30 g tłuszczu i około 2 g soli.

Najważniejsze właściwości Graviera Naxou:

• dostarcza białka, które wspiera mięśnie i sytość po posiłku,
• zawiera wapń ważny dla kości i zębów,
• ma intensywny smak, więc wystarczy niewielka ilość,
• dobrze znosi podgrzewanie,
• nadaje się do tarcia, zapiekania i krojenia,
• może urozmaicić dietę osobom, które zwykle sięgają tylko po parmezan lub goudę.

Graviera Naxou dobrze pasuje do dań na ciepło. Można zetrzeć ją na makaron, dodać do sosu śmietanowego, posypać nią zapiekankę ziemniaczaną albo użyć do warzyw pieczonych w piekarniku. Pod wpływem temperatury mięknie, lekko się rumieni i daje potrawie mleczno-orzechowy smak.

Najlepiej łączy się z prostymi składnikami: makaronem, ziemniakami, cukinią, bakłażanem, pomidorami, pieczarkami, szpinakiem, papryką i kurczakiem. Dobrze pasuje też do tostów, omletów, farszów i dań inspirowanych kuchnią śródziemnomorską. W Grecji gravierę podaje się również jako ser stołowy albo wykorzystuje do dań smażonych i zapiekanych. W polskich sklepach może być trudniej dostępna niż parmezan czy grana padano. Najłatwiej szukać jej w delikatesach, sklepach z kuchnią grecką albo internetowo.

Na Graviera Naxou powinny uważać osoby:

• z nadciśnieniem tętniczym,
• na diecie niskosodowej,
• z chorobami serca wymagającymi ograniczenia soli i tłuszczów nasyconych,
• z alergią na białka mleka,
• z nietolerancją laktozy, jeśli źle reagują także na sery dojrzewające,
• kontrolujące masę ciała i kaloryczność diety.