Na Lubelszczyźnie gospodynie robią taką roladę. Po pierwszym kęsie można nieźle się zdziwić
Jeśli myślisz, że w temacie tradycyjnych wypieków nic cię już nie zaskoczy, koniecznie musisz poznać marchwiaka z makiem. To regionalny skarb Lubelszczyzny, ściśle związany z tradycją Kąkolewnicy.
Chociaż z zewnątrz przypomina klasyczną roladę, to jego wnętrze kryje pyszne połączenie kremowego ciasta i intensywnie pomarańczowej marchwi. Jest ona nie tylko dodatkiem, ale podstawowym smakiem tego ciasta.
Historia marchwiaka z makiem sięga co najmniej początku XX wieku, kiedy to Kąkolewnica słynęła z zamożnych gospodarzy i doskonałej mąki pszennej. Marchew była dostępna przez cały rok nawet w chłopskich spiżarniach, więc gospodynie skrzętnie korzystały z zapasów. Rolada z marchewką pojawiała się przy okazji świąt, w szczególności tych w czasie zimy i przednówka, gdy jeszcze nie pojawiły się owoce w ogródkach.
Zawijas nasutowski, czyli genialny przysmak z Lubelszczyzny
Marchwiak
Dawna receptura marchwiaka opierała się na mące pszennej, mleku, jajach, cukrze oraz soli, a kluczowym tłuszczem dodawanym do ciasta był smalec. Nadzienie przygotowywano z marchwi surowej oraz maku wyłuskanego bezpośrednio z makówek, a całość wypiekano w tradycyjnych piecach chlebowych.
Przez lata receptura uległa niewielkim zmianom, dostosowując się do zmieniających się realiów i dostępności. Dziś w miejsce smalcu wprowadza się masło, margarynę lub śmietanę, a do ciasta zaczęto dodawać aromaty. Zmieniły się również proporcje – obecnie dodaje się więcej żółtek kosztem całych jaj, a czasem całkowicie się z nich rezygnuje, by uzyskać inną strukturę ciasta.
Ciasto jest miękkie i puszyste, a w przekroju prezentuje idealny, spiralny układ warstw. Marchew, nakrapiana ciemnymi ziarenkami maku, nadaje wypiekowi nie tylko pięknej barwy, ale i lekko słodkiego smaku o bardzo intensywnym aromacie.
Marchwiaki z makiem zostały wpisane 21 listopada 2005 roku na Listę Produktów Tradycyjnych.
Składniki:
- 500 g mąki pszennej,
- 40 g świeżych drożdży,
- 1 szklanka ciepłego mleka,
- 2 żółtka,
- 80 g roztopionego masła,
- 800 g marchwi,
- 4-5 łyżek maku,
- pół szklanki cukru,
- szczypta soli oraz opcjonalnie aromat waniliowy.
Sposób przygotowania:
- Marchew zetrzyj na drobnych oczkach. Możesz użyć surowej lub lekko podduszonej, by szybciej zmiękła w piecu. Wymieszaj ją z cukrem i makiem.
- Przygotuj rozczyn drożdżowy z mleka, drożdży i łyżki cukru.
- Gdy wyrośnie, połącz go z mąką, żółtkami, szczyptą soli i masłem.
- Wyrabiaj ciasto, aż stanie się lśniące i puszyste. Odstaw do wyrośnięcia na ok. godzinę.
- Wyrośnięte ciasto rozwałkuj na prostokąt, nałóż masę marchewkową i zwiń w ciasną roladę.
- Piecz w temperaturze 180 stopni Celsjusza przez ok. 45 minut. Pociemniała skórka to znak, że cukry z ciasta i marchwi uległy właściwej karmelizacji.
- Wystudź i pokrój na kawałki.
Dla wielu osób pierwsze spotkanie z tym wypiekiem to odkrycie dawnych smaków, które przetrwały w niemal niezmienionej formie przez ponad sto lat. Smacznego!
