"Perła Podlasia" – skąd wzięła się popularność sękacza?
Sękacz to jeden z najbardziej charakterystycznych wypieków Podlasia, ale jego obecność jest zauważalna również na Lubelszczyźnie. Regiony te od lat przenikają się kulturowo, a mieszkańcy chętnie sięgają po dawne receptury, które przypominają o lokalnych zwyczajach i historii. Zdaniem Ewy Wachowicz takie regionalne przysmaki zasługują na szczególne miejsce w polskiej kuchni.
- Najpiękniejsze jest to, że z pozornie zwyczajnych składników można stworzyć coś naprawdę wyjątkowego. Wystarczy odrobina cierpliwości, tradycyjna metoda przygotowania i szacunek do tego, co stworzyli nasi przodkowie - podkreśla Wachowicz.
WIDEOTajemnica podlaskiego stołu. Czy znasz już zaguby?
Co sprawia, że sękacz jest tak wyjątkowym wypiekiem?
Sękacz wyróżnia się przede wszystkim swoim wyglądem. Przypomina pień drzewa z charakterystycznymi warstwami i "sękami", które powstają podczas długiego procesu wypiekania. Ciasto nakłada się stopniowo na obracający się rożen ustawiony nad ogniem, dzięki czemu każda kolejna warstwa zostaje delikatnie zapieczona. To właśnie ten sposób przygotowania sprawia, że sękacz jest tak wyjątkowy i niepowtarzalny.
Tradycyjny wypiek wymagał nie tylko odpowiednich składników, ale także dużej wprawy. Przygotowywano go najczęściej z dużej ilości jaj, masła, mąki, śmietany oraz dodatków nadających mu wyjątkowy aromat, takich jak wanilia. Konsystencją przypomina delikatne ciasto naleśnikowe, jednak dzięki wypiekaniu warstwa po warstwie zyskuje charakterystyczną strukturę - lekko chrupiącą na zewnątrz i miękką w środku.
Ciekawostką jest to, że dawniej sękacz nie był zwykłym ciastem na co dzień. Pojawiał się przede wszystkim podczas ważnych uroczystości, takich jak wesela, święta czy rodzinne spotkania. Jego przygotowanie było dużym wydarzeniem, w które często angażowało się kilka osób. Jedna osoba pilnowała obracania rożna, a druga cierpliwie nakładała kolejne warstwy masy.
Jak zrobić ciasto sękacz? Sekret wyjątkowego wypieku
O ile większość osób nie ma możliwości opiekania polewanego regularnie ciasta na rożnie, o tyle już formy do ciasta są łatwiej dostępne. I alternatywnie można podać ciasto sękacz - w smaku równie doskonałe. Ewa Wachowicz dzieli się swoim "uproszczonym" przepisem na ten wypiek.
- Sękacz przez lata stał się symbolem gościnności i przywiązania do tradycji. Jego wyjątkowy wygląd sprawiał, że często był ozdobą świątecznych stołów, a wysoki i okazały wypiek był powodem do dumy dla gospodarzy - mówi Wachowicz.
Składniki:
- 200 g masła,
- 100 g cukru pudru,
- 2 łyżeczki cukru waniliowego,
- 6 jajek,
- 1 szczypta soli,
- 50 g mąki pszennej,
- 50 g mąki ziemniaczanej,
- 100 g cukru.
Dekoracja:
- 2 tabliczki czekolady gorzkiej,
- 1 łyżka masła,
- 1 łyżka mleka,
- prażone migdały.
Sposób przygotowania:
- Oddziel białka od żółtek.
- Utrzyj miękkie masło z cukrem pudrem i cukrem waniliowym na puszystą masę.
- Miksując, dodawaj stopniowo po jednym żółtku.
- Wymieszaj mąkę pszenną z mąką ziemniaczaną.
- Przesiej mąki i dodawaj je po łyżce do ubitej masy jajecznej.
- Zmiksuj całość na jednolitą masę.
- Osobno ubij białka ze szczyptą soli na sztywno.
- Dalej miksując, dodawaj stopniowo cukier.
- Dodaj ubite białka do ciasta i delikatnie wymieszaj.
- Wyłóż ciasto do tortownicy, najlepiej teflonowej, o średnicy 25-26 cm, a spód wyściel papierem do pieczenia.
- Nałóż 3 łyżki ciasta, rozsmaruj i wstaw do piekarnika nagrzanego do temp. 220 st. C na 4-5 minut.
- Na upieczoną warstwę nałóż kolejną i powtórz wszystkie czynności, aż wykorzystasz całe ciasto; warstw powinno wyjść 9.
- Po upieczeniu ostudź ciasto, a łączne pieczenie powinno trwać ok. godziny.
- Połam czekoladę na kawałki i razem z 1 łyżką masła oraz 1 łyżką mleka rozpuść ją w kąpieli wodnej.
- Polej ciasto polewą i później pokrój na kawałki albo najpierw pokrój je na dowolne kawałki, np. trójkąty, i zanurzaj je w płynnej czekoladzie.
- Udekoruj kawałki posiekanymi, prażonymi migdałami.
Sękacz to coś więcej niż ciasto. To historia zamknięta w wielu cienkich warstwach, symbol rodzinnych spotkań i dowód na to, że tradycyjna kuchnia wciąż potrafi zachwycać kolejne pokolenia.