Zielone czy fioletowe? Mało kto wie, co oznacza kolor winogron dla zdrowia

Kolor winogron łatwo uznać za drobny, nieznaczący szczegół, który nie oferuje nic poza wyglądem. Tak naprawdę barwa jest drogowskazem, mówiącym o przeróżnych związkach roślinnych i to nie dzieje się tylko w przypadku tego owocu. Jak widać, za odcieniem skórki stoi także inny zestaw naturalnych substancji, które współtworzą zdrowotną moc owocu. Z tego powodu warto na chwilę zamienić się w żywieniowego artystę i lepiej zrozumieć, co kryje się za tymi barwami.

Różnica koloru w winogronach wynika głównie z obecności naturalnych barwników roślinnych. Mowa tutaj głównie o antocyjanach, czyli o związkach należących do grupy polifenoli. Powstają w skórce owocu podczas dojrzewania i nadają jej czerwony, fioletowy lub ciemnogranatowy odcień. Jasne odmiany winogron zawierają ich zdecydowanie mniej, dlatego ich skórka jest zielona, żółta lub lekko złocista. Na ilość tych związków wpływa przede wszystkim odmiana winorośli, ale także warunki uprawy oraz nasłonecznienie. Mocne światło zwiększa tworzenie barwników w skórce, a taki proces powoduje, że pewne odmiany stopniowo zmieniają kolor w trakcie dojrzewania owocu.

Czerwone winogrona zawierają większą ilość związków polifenolowych, a znajdują się one głównie w skórce oraz w nasionach owocu. Do tej grupy należą między innymi resweratrol, kwercetyna oraz różne flawonoidy. Związki te są często badane pod kątem działania przeciwutleniającego, czyli zdolności do ograniczania nadmiaru reaktywnych cząsteczek w organizmie. Jest to bardzo potrzebne, ponieważ zbyt duża ilość tych cząsteczek jest w stanie niekorzystnie wpływać na komórki, a nawet przyspieszać tempo starzenia się. Z racji tego, że najwięcej tych związków znajduje się w zewnętrznych częściach owocu, winogrona powinno się jeść razem ze skórką. W czerwonych odmianach częściej pojawiają się także taniny, czyli związki nadające im lekko cierpki posmak.

Jasne winogrona składają się głównie z wody oraz naturalnych cukrów, dlatego są lekką i szybko przyswajalną przekąską. W 100 gramach tych owoców bez względu na kolor znajduje się zwykle około 70-80 kcal oraz około 15-16 gramów cukrów, przede wszystkim glukozy i fruktozy. Owoce te dostarczają także niewielką ilość błonnika pokarmowego, który usprawnia pracę jelit. W ich składzie znajduje się także potas, czyli pierwiastek ważny dla prawidłowej pracy mięśni i układu nerwowego, którego w 100 gramach winogron jest zwykle około 180-200 mg. Jasne odmiany zawierają także witaminę C oraz niewielkie ilości witaminy K. Na co dzień warto jeść winogrona w całości, ponieważ skórka dostarcza inne składniki niż miąższ, więc wspólnie tworzą pełniejszy skład owocu.

Kolor winogron często jest powiązany z różnicą w smaku oraz w strukturze owocu. Jasne odmiany zwykle mają łagodniejszy, bardziej słodki smak oraz cieńszą skórkę. Dzięki temu są chętnie jedzone na szybką przekąskę. Czerwone odmiany częściej mają mocniejszy aromat oraz lekko cierpki posmak. Wynika to z obecności związków znajdujących się w skórce oraz w nasionach. Taka różnica wpływa także na sposób wykorzystania ich w kuchni. Jasne winogrona częściej pojawiają się w sałatkach, deserach oraz lekkich przekąskach. Ciemniejsze odmiany lepiej pasują do serów, pieczonych mięs oraz potraw z intensywniejszym smakiem. Warto też zwrócić uwagę na grubość skórki. W wielu czerwonych odmianach jest ona trochę twardsza, dlatego takie owoce są częściej wykorzystywane do produkcji soków, przetworów oraz wina.

Skórka winogron pełni ważną funkcję ochronną dla całego owocu. To właśnie ona zabezpiecza miąższ przed utratą wody, uszkodzeniami oraz działaniem drobnoustrojów. Z tego powodu zawiera wiele naturalnych związków roślinnych, które roślina wytwarza w odpowiedzi na światło, temperaturę oraz inne czynniki środowiskowe. Skórka jest także źródłem solidnej części błonnika pokarmowego, dlatego jedzenie winogron w całości zwiększa ilość tego składnika w diecie. Warto jednak pamiętać o dokładnym myciu owoców przed spożyciem. Najprostsza metoda polega na płukaniu zdjętych z kiści winogron oraz delikatnym pocieraniu owoców dłonią. Zostawienie ich w chłodnej wodzie na kilka minut jest jedną z lepszych metod pozbycia się brudu. Taki sposób usuwa większą część zanieczyszczeń, które mogą znajdować się na powierzchni skórki po transporcie i przechowywaniu.

Na pytanie o to, które winogrona są zdrowsze, nie ma jednej prostej odpowiedzi. Różne odmiany dostarczają trochę inne proporcje składników roślinnych, ale oba rodzaje owoców tak samo mogą być wartościowym elementem diety. Najważniejsza jest ilość zjedzonych owoców oraz ogólna różnorodność jadłospisu. Winogrona zawierają przede wszystkim wodę, naturalne cukry oraz niewielkie ilości błonnika i składników mineralnych. Warto jednak pamiętać, że jedna garść winogron waży zwykle około 100-150 gramów i dostarcza mniej więcej 70-100 kcal. Winogrona należą do owoców ze stosunkowo wysoką zawartością naturalnych cukrów, więc nie warto z nimi przesadzać. Tak naprawdę znacznie ważniejsze od koloru winogron jest to, aby regularnie jeść przeróżne owoce. Czerwone odmiany dostarczają trochę więcej niektórych związków roślinnych, jednak jasne winogrona również są bardzo wartościowym owocem.

Wybór odmiany winogron często zależy od tego, w jaki sposób chcemy je wykorzystać. Do bezpośredniego jedzenia wiele osób wybiera odmiany bezpestkowe, ponieważ są wygodniejsze oraz łatwiejsze do dodawania do sałatek lub deserów. W bardziej zaawansowanych kulinariach chętniej wykorzystuje się winogrona z bardziej zwartą strukturą miąższu. Takie owoce lepiej zachowują kształt na deskach serów lub w potrawach podawanych na zimno. Warto też zwrócić uwagę na sezonowość. W Europie świeże winogrona pojawiają się najczęściej pod koniec lata i wczesną jesienią, więc wtedy zwykle mają najlepszy smak oraz najwyższą naturalną słodycz. Poza sezonem wiele owoców pochodzi z transportu długodystansowego, dlatego ich aromat jest raczej słabszy. Przy wyborze warto też sprawdzić skórkę oraz szypułki. Jędrne owoce oraz zielone szypułki zwykle świadczą o większej świeżości.

Jasne i czerwone winogrona różnią się nie tylko kolorem, ale także składem oraz smakiem. Pewne jest, że oba rodzaje są wartościowym elementem codziennej diety. Najważniejsze są różnorodność owoców oraz umiarkowana porcja, która daje szansę na korzystanie z ich naturalnych właściwości bez nadmiaru cukrów.