Kiedyś dzieci zajadały prosto z krzaczków. Dziś zapomniane, a to skarbnica zdrowia

Najlepszy sezon na porzeczki powoli się zaczyna. Te niepozorne z wyglądu owoce posiadają wręcz nieocenione właściwości zdrowotne. Jeśli zaś chodzi o walory smakowe, to porzeczki nie należą z pewnością do najsłodszych owoców, ale w smaku są orzeźwiające i doskonale komponują się z wieloma składnikami. Nie trzeba wykwintnych przepisów, by je zjeść - są dobre do spożycia pod każdą postacią - zarówno na surowo "prosto z krzaka", jak i w przetworach, czy sokach.

Porzeczki występują w 3 odmianach - czarnej, czerwonej i białej, z czego ta pierwsza króluje pod względem witamin i mikroelementów. Wszystkie wyróżnia niewielka kaloryczność.

Czarna porzeczka uznawana jest za najzdrowszą ze względu na bogactwo składników odżywczych. 100 gramów tej odmiany zawiera 7,9 g błonnika, 100-300 mg witaminy C i wysoką zawartość witamin z grupy B (B1, B2, B6). Poza tym, znajdziecie w niej także witaminy K, PP, E, prowitaminę A, kwas foliowy i biotynę. Owoce te doceniane są również za zawartość rzadko spotykanych mikroelementów, np. cynku, boru, chloru, miedzi, jodu, boru, manganu, kobaltu i molibdenu. W smaku są dość specyficzne, dlatego choć można bezpiecznie je zjadać w surowej postaci, to nie każdemu odpowiada ich smak i zapach, co sprawia, że większość osób decyduje się przyrządzić z nich dżemy i soki.

Ta odmiana wykazuje właściwości antybakteryjne, przeciwzapalne, hamuje rozwój wirusów i grzybów. Jest bardzo skuteczna w walce z przeziębieniem, łagodzi ból gardła i migreny. Leczy stany zapalne w nerkach i choroby związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem wątroby, a także dolegliwości żołądkowe (zawiera antocyjany). Wspiera oczyszczanie organizmu z toksycznych substancji. Czarna porzeczka działa także moczopędnie, ściągająco i przeciwalergicznie. Nie zapominajmy też o pozytywnym wpływie tego owocu na proces regeneracji i gojenia ran, a także na wzrok.

Nie tylko owoce czarnej porzeczki są tak cenne - również jej liście. Wyróżniają się one przede wszystkim właściwościami przeciwzapalnymi, przeciwdrobnoustrojowymi, przeciwwirusowymi, antytoksycznymi i przeciwnowotworowymi. Niektórzy stosują liście bezpośrednio na skórę, by przyspieszyć gojenie ran i ukąszeń owadów.

Czerwona porzeczka ma nieco bardziej orzeźwiający smak niż odmiana czarna, choć nadal jest raczej kwaśna, niż słodka. Czerwone porzeczki mają niskie indeks glikemiczny (IG) - niższy niż większość innych produktów spożywczych. Odmiana ta ma podobne właściwości, co porzeczka czarna, ale są między nimi pewne różnice. Czerwona porzeczka ma mniej błonnika, za to bardziej pokaźną ilość pektyn, które wspomagają pracę jelit, oczyszczając je z toksycznych substancji. Jedzenie tej porzeczki wspiera układ odpornościowy organizmu, zmniejsza dolegliwości bólowe i te o podłożu żołądkowo-jelitowym. Ma ona również pozytywny wpływ na obniżenie ciśnienia. Odmiana ta jest idealna dla niejadków - poprawia bowiem apetyt. Dodatkowo, jak wszystkie inne czerwone owoce i warzywa, zawiera likopen (jest to karotenoid, który potrafi zmniejszać ryzyko zachorowania na raka i zahamować rozwój chorób serca).

Czerwona porzeczka to spora dawka witaminy B, w szczególności witaminy B5 (kwas pantotenowy) oraz witaminy B3 (niacyna). Witamina B5 aktywnie uczestniczy w produkcji żelaza i jest odpowiedzialna za właściwe funkcjonowanie układu odpornościowego i nerwowego.

Porzeczka z białymi owocami również jest bardzo zdrowa, choć zdecydowanie najmniej popularna. Charakteryzuje się wysoką zawartością witaminy C, A, E i witamin z grupy B (B1, B2, B9), ma cenne składniki mineralne, jak magnez, fosfor, potas, żelazo i sód. Na uwagę zasługuje jej smak - jest bardziej słodka niż czarna i czerwona odmiana. Podobnie jak wymienione wyżej rodzaje, pozytywnie wpływa na układ odpornościowy, poprawia perystaltykę jelit i walczy z wirusami. Białe porzeczki chronią przed zawałem i zmniejszają ryzyko udaru mózgu. Wspierają funkcjonowanie układu nerwowego i poprawiają potencję.

Najczęściej z porzeczek robi się przetwory, jak dżemy, konfitury oraz w wersji pitnej: soki, kompoty i nalewki. Bardzo dobrze sprawdzają się również jako galaretki, kisiele i jako dodatek do różnych innych deserów, gdzie przełamują często słodki smak swoją orzeźwiającą nutą. Z wykorzystaniem porzeczek można upiec ciasto drożdżowe, tartę, a nawet babeczki. Porzeczki można również jeść na surowo, dodając je np. do sałatki - wtedy sałatka nabiera niebanalnego smaku i zyskuje więcej witamin. Owoce porzeczki nadają się również do mrożenia, a proces mrożenia nie niweluje cennych składników odżywczych.