Owoce jujuby, albo inaczej głożyny pospolitej, są znane w Chinach od starożytności, a znaleziska archeologiczne potwierdzają, że były używane nie tylko w celach kulinarnych, ale także jako element rytuału pogrzebowego. Do tej pory przetwory z tych owoców towarzyszą Chińczykom podczas obchodów Święta Smoczych Łodzi oraz związanych z końcem roku księżycowego. Chociaż w Polsce nie są dostępne na surowo, można dostać suszone lub marynowane, które nie ustępują im pod względem wartości odżywczych.
DLA CIEBIEFocaccia z łososiem i burratą - włoskie danie jak z restauracji
Jaką moc skrywają starożytne chińskie owoce?
Na uwagę zasługuje przede wszystkim zawartość witaminy C. Świeże owoce jujuby zawierają od 70 do 200 mg witaminy C na 100 g, czyli nawet do czterech razy więcej niż pomarańcze czy truskawki. Są źródłem błonnika i potasu, a także związków bioaktywnych, takich jak polifenole, flawonoidy i triterpen, chociaż pod tym względem nie dorównują naszej czarnej porzeczce czy aronii. Badania laboratoryjne i przeprowadzone na zwierzętach sugerują również, że związki obecne w jujubie mogą wykazywać działanie ochronne wobec komórek wątroby. Chociaż jeszcze brakuje wystarczających badań klinicznych, aby potwierdzić taki efekt u ludzi, sięganie po te owoce na pewno nie zaszkodzi
Co do suszonych owoców jujuby warto zachować ostrożność. Wiele zawartych w nich składników odżywczych ulega koncentracji, w tym błonnik, co może być korzystne dla pracy układu pokarmowego, ale jednocześnie zwiększa się również zawartość cukrów – podobnie jak w przypadku suszonych daktyli, moreli i śliwek wystarczy kilka sztuk dziennie, aby jelita pracowały na wysokich obrotach. W przypadku marynowanych owoców warto zwrócić uwagę na zawartość dodatkowych składników, w tym cukru i soli.
Jujuba od wieków zajmuje ważne miejsce w tradycyjnej medycynie chińskiej jako środek wspierający wyciszenie organizmu i spokojny sen. Współczesne badania sugerują, że niektóre zawarte w niej saponiny i flawonoidy mogą wpływać na aktywność układu nerwowego oraz łagodzić objawy stresu, jednak dowody medyczne udziałem ludzi są nadal ograniczone. Dlatego owoce warto traktować jako element zdrowej diety, a nie jako sposób leczenia bezsenności czy zaburzeń lękowych.
W smaku przypominają daktyle lub śliwki
Owoce jujuby można zrywać prosto z krzewów i drzew nie tylko w Chinach czy Indiach, ale także krajach basenu Morza Śródziemnego. Jest szansa, że zobaczysz je na wakacjach w Chorwacji, we Włoszech czy Bułgarii, o ile zdecydujesz się na wyjazd pod koniec sezonu. Owoce dojrzewają w tych krajach dopiero we wrześniu i w październiku.
Świeże owoce jujuby są niewielkie, owalne i wielkością przypominają śliwkę lub małe jabłko. Niedojrzałe mają zieloną, gładką skórkę i chrupiący, soczysty miąższ o smaku zbliżonym do jabłka. Wraz z dojrzewaniem skórka przebarwia się na czerwonobrązową, a miąższ staje się bardziej miękki, słodszy i zaczyna przypominać daktyle. Suszone owoce są pomarszczone, intensywnie słodkie i lekko karmelowe w smaku. Marynowane zachowują jędrność, ale zyskują wyraźnie słodko-kwaśny lub lekko słony charakter, zależnie od sposobu przygotowania.
Do herbaty, deserów i dań wytrawnych
Jujuba jest niezwykle wszechstronna w kuchni. Suszone owoce można jeść jako samodzielną przekąskę, dodawać do musli, owsianek, jogurtów i domowych wypieków. W kuchni azjatyckiej często trafiają do zup, bulionów, dań z ryżem oraz potrawek z drobiem i wieprzowiną, gdzie równoważą smak przypraw delikatną słodyczą. Z kolei marynowana jujuba dobrze komponuje się z deskami serów, pieczonym mięsem i sałatkami. Owoce wykorzystuje się również do przygotowywania naparów, kompotów, syropów i konfitur.
