Nazwa pejzanki prawdopodobnie wywodzi się z języka francuskiego od słowa "paysan", czyli "wieśniak". Takie określenie wskazuje na chłopski rodowód, chociaż danie mogło pojawiać się również na bogatszych stołach – wtedy wywar gotowano na kościach baranich, z większą ilością mięsa. Do garnka wrzucano przede wszystkim poszatkowaną kapustę, ale także inne warzywa z własnego gospodarstwa, takie jak kalarepa, cebula, czosnek, seler i ziemniaki. Zupę zagęszczano kilkoma łyżkami purée ziemniaczanego, nieraz okraszano skwarkami, a innym razem zabielano śmietanką.
WIDEOTrawnicka lemieszka krok po kroku. Poznaj tradycyjne danie kuchni lubelskiej
Pejzankę ugotowano w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce
Wesele Michała i Marii Zamoyskich w Kozłówce odbyło się niemalże dokładnie 100 lat temu, 12 września 1926 r., a na obiad byli zaproszeni wyjątkowi goście, tacy jak generał Sikorski, wojewoda lubelski, notable kościelni czy oficerowie Pierwszego Pułku Ułanów. W ramach pierwszego dania pojawiła się pejzanka, czyli rodzaj kartoflanki na wywarze mięsnym z dużą ilością dodatków. Po 90 latach ponownie ugotowano zupę na terenie muzeum i podano do degustacji zwiedzającym. Od tego czasu przepis krąży po serwisach i blogach kulinarnych, pozwalając amatorom tradycyjnej polskiej kuchni na jej spróbowanie w zaciszu własnego domu.
Przepis na pejzankę z Kozłówki
Ziemniaki na purée ugotuj osobno, rozgnieć z masłem i mlekiem, a następnie wmieszaj je do ugotowanej już zupy. Dzięki nim pejzanka zyskuje gęstą i kremową konsystencję – bez dodatku mąki i śmietany.
Składniki:
- 1,5 l mięsnego wywaru,
- 1 kalarepa,
- 1 por (tylko biała część),
- 2 ziemniaki,
- kawałek selera,
- 1 korzeń pietruszki,
- 2 marchewki,
- 1 mała główka kapusty,
- 1 łyżka suszonych grzybów (po namoczeniu),
- 1 łyżka pasty pomidorowej,
- 1 ząbek czosnku,
- 2–3 łyżki purée ziemniaczanego,
- 80 g wędzonego boczku,
- 1 cebula,
- natka pietruszki do posypania.
Sposób przygotowania:
- Włóż kości i mięso do dużego garnka i zagotuj. Jeśli trzeba, na bieżąco zdejmuj szumowiny.
- Dodaj liście laurowe, ziele angielskie, majeranek, sól i świeżo zmielony pieprz i ugotuj esencjonalny wywar. Przecedź wywar przez sitko i ponownie wstaw na wolny ogień.
- Następnie dorzuć wszystkie warzywa pokrojone w kostkę oprócz kapusty. Gotuj przez 15–20 min, aż będą miękkie.
- Dodaj kapustę poszatkowaną w kwadraty, grzyby i pastę pomidorową.
- Wrzuć przeciśnięty przez praskę ząbek czosnku i puree ziemniaczane (ugotuj w osobnym garnku). Wymieszaj i gotuj przez kolejne 10 minut.
- Na patelni podsmaż boczek pokrojony w kostkę i cebulę. Dodaj do zupy.
- Dopraw solą i pieprzem do smaku. Posyp świeżą natką.
