Chociaż duża część zbieraczy wyciąga koszyki z piwnicy dopiero we wrześniu, doświadczeni grzybiarze doskonale wiedzą, że prawdziwy sezon na króla lasów zaczyna się na przełomie maja i czerwca. To właśnie wtedy w ściółce debiutuje borowik usiatkowany, otwierając wielki kalendarz letnich zbiorów. Jego czas jest jednak bardzo ograniczony – ta pierwsza fala trwa krótko, ustępując miejsca letnim upałom, dlatego nie ma na co czekać. Ten wyjątkowy grzyb zasługuje na miano kulinarnego trofeum, po które warto się schylić.
DLA CIEBIEFocaccia z łososiem i burratą - włoskie danie jak z restauracji
Jak wygląda i gdzie rośnie borowik usiatkowany?
Kapelusz borowika usiatkowanego osiąga średnicę od 5 do 25 cm. Ma barwę od jasnobrązowej, przez zamszowo-szarą, aż po orzechową. Jego powierzchnia jest matowa, dość filcowata, a podczas suchych dni charakterystycznie pęka, tworząc delikatną sieć szczelin. Rurki u młodych okazów są białawe lub kremowe, z wiekiem stają się żółtozielone lub oliwkowe i nie sinieją po uszkodzeniu. Trzon jest pękaty, jasnobrązowy. Najważniejszą cechą jest wyraźna, wypukła siateczka o jasnym zabarwieniu, która pokrywa niemal cały trzon.
W przeciwieństwie do jesiennych borowików, wersja usiatkowana kocha lasy liściaste i mieszane. Żyje w symbiozie najchętniej z dębami, bukami oraz grabami. Szukaj go w miejscach dobrze nasłonecznionych, na obrzeżach lasów, przy leśnych ścieżkach oraz w trawiastych rowach. Ze względu na to, że rośnie w ciepłych, czerwcowych miesiącach, jest podatny na atak owadów. Młode owocniki potrafią być robaczywe w zaledwie kilkanaście godzin od wyrośnięcia. Dlatego tak ważne są pośpiech i zbieranie wyłącznie jędrnych, młodych okazów.
Prosty sos borowikowy
Miąższ borowika usiatkowanego jest biały, niezmienny w barwie i charakteryzuje się bardzo intensywnym, słodkawym smakiem oraz głębokim, typowo "prawdziwkowym" aromatem. Zapach tego grzyba jest silniejszy niż u borowika szlachetnego, co sprawia, że jest idealną bazą do sosów.
Składniki:
- 500 g świeżych borowików usiatkowanych,
- 1 mała szalotka,
- 1 czubata łyżka masła klarowanego,
- 150 ml słodkiej śmietanki 30 proc.,
- pół pęczka natki pietruszki,
- szczypta soli i świeżo mielonego czarnego pieprzu.
Sposób przygotowania:
- Borowiki dokładnie oczyść na sucho z piasku, ziemi i igliwia za pomocą pędzelka lub szczoteczki. Unikaj moczenia ich w wodzie, ponieważ chłoną wilgoć jak gąbka, co psuje ich późniejszą teksturę.
- Oczyszczone kapelusze oraz zdrowe, twarde trzony pokrój w dość grubą kostkę lub w plastry. Szalotkę posiekaj w bardzo drobną kosteczkę, a natkę pietruszki poszatkuj.
- Na patelni rozpuść łyżkę masła klarowanego. Wrzuć posiekaną szalotkę i szklij ją na małym ogniu przez około 2 minuty, uważając, aby się nie przypaliła.
- Zwiększ ogień pod patelnią i dorzuć pokrojone borowiki. Smaż je na dość dużym ogniu przez około 5 minut, od czasu do czasu mieszając. Początkowo grzyby puszczą trochę soku – smaż do momentu, aż cała woda odparuje, a kawałki borowików zaczną delikatnie łapać złocisty kolor.
- Zmniejsz ogień na minimalny, wlej na patelnię słodką śmietankę i dokładnie wymieszaj z grzybami.
- Duś całość bez przykrycia przez kolejne 3-4 minuty, aż sos zgęstnieje.
- Na koniec dopraw sos szczyptą soli oraz świeżo mielonym czarnym pieprzem. Wsyp posiekaną natkę pietruszki i wymieszaj.
Sos podawaj na gorąco. Idealnie komponuje się z młodymi ziemniakami, kopytkami, kluskami śląskimi lub makaronem. Smacznego!
Zasady grzybobrania
Pamiętaj o najważniejszych zasadach bezpiecznego grzybobrania. Zbieraj wyłącznie te grzyby, które dobrze znasz, a najlepiej skonsultuj swoje zbiory z grzyboznawcą. Nie wyrywaj, nie niszcz grzybni oraz leśnej ściółki. Unikaj zbierania bardzo małych lub młodych grzybów, które trudno zidentyfikować. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, skontaktuj się z najbliższą stacją sanitarno-epidemiologiczną.
Pamiętaj, aby nie podawać grzybów małym dzieciom. Nie przyjmuj porad od przypadkowo spotkanych grzybiarzy i unikaj kupowania grzybów z nieznanego źródła. Co najważniejsze, nigdy nie próbuj identyfikować grzybów, smakując – to może być niebezpieczne dla zdrowia lub życia.