Wyglądają kosmicznie, rosną przy drogach i cmentarzach. Mało kto wie, że te grzyby są jadalne

Jesienny spacer potrafi zaskoczyć bardziej niż niejedno grzybobranie. Wśród traw, przy leśnej drodze, na skraju parku, a czasem nawet na cmentarzu można wypatrzyć owocniki o mocnym, pomarańczowym kolorze. Dzieżka pomarańczowa wyrasta bezpośrednio z ziemi i od razu przyciąga wzrok pofalowanym brzegiem.

Nie ma blaszek, rurek ani wyraźnego trzonu. Zamiast tego przypomina płytką czarkę, która z wiekiem staje się coraz bardziej nieregularna. To właśnie ten nietypowy wygląd sprawia, że wiele osób nie kojarzy jej z grzybami jadalnymi.

Dzieżka pomarańczowa, czyli Aleuria aurantia, najczęściej pojawia się w miejscach widnych, na odsłoniętej, żyznej ziemi. Można spotkać ją na polanach, przy ścieżkach, w rowach, parkach i zaroślach. Często rośnie grupami, dlatego z daleka wygląda jak rozsypane na podłożu kawałki pomarańczowej skórki.

Owocniki mają gładkie, mocniej wybarwione wnętrze oraz bledszą, lekko aksamitną stronę zewnętrzną. Młode egzemplarze bywają niemal kuliste, później otwierają się w charakterystyczne miseczki o falujących krawędziach. To cecha pomocna w rozpoznaniu, ale nie wystarczy, by samodzielnie ocenić przydatność grzyba do jedzenia.

Choć dzieżka pomarańczowa jest uznawana za grzyb jadalny, ma cienki miąższ i delikatny, mało wyrazisty smak. Dlatego częściej wykorzystuje się ją jako efektowny dodatek do dań niż jako główny składnik obiadu. Dobrze wygląda w sałatkach, na przystawkach lub jako dekoracja talerza.

Nie zbieram grzybów rosnących tuż przy ruchliwych drogach, parkingach czy na terenach intensywnie użytkowanych. Nawet poprawnie oznaczony gatunek powinien pochodzić z czystego miejsca, a przed spożyciem warto skonsultować rozpoznanie z doświadczonym grzybiarzem lub grzyboznawcą. Zdjęcie w atlasie nigdy nie daje pełnej pewności.

Szukając tego gatunku, zwróć uwagę na kilka szczegółów:

• intensywnie pomarańczową lub pomarańczowoczerwoną barwę wnętrza,
• kształt miseczki albo płytkiej czarki,
• brak wyraźnego trzonu,
• pofalowane brzegi u starszych owocników,
• wzrost bezpośrednio na ziemi, często w niewielkich skupiskach.

Pamiętaj o najważniejszych zasadach bezpiecznego grzybobrania. Zbieraj wyłącznie te grzyby, które dobrze znasz, a najlepiej skonsultuj swoje zbiory z grzyboznawcą. Nie wyrywaj, nie niszcz grzybni oraz leśnej ściółki. Unikaj zbierania bardzo małych lub młodych grzybów, które trudno zidentyfikować. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, skontaktuj się z najbliższą stacją sanitarno-epidemiologiczną. Pamiętaj, aby nie podawać grzybów małym dzieciom. Nie przyjmuj porad od przypadkowo spotkanych grzybiarzy i unikaj kupowania grzybów z nieznanego źródła. Co najważniejsze, nigdy nie próbuj identyfikować grzybów, smakując – to może być niebezpieczne dla zdrowia lub życia.