Jak zrobić kluski śląskie? Sprawdzony przepis na gumiklyjzy

W kluskach śląskich odpowiednie proporcje mąki do ziemniaków decydują o efekcie końcowym. Zbyt duża ilość mąki może sprawić, że staną się twarde, a za mała może spowodować rozpadanie się podczas gotowania. Warto przygotować je z ziemniaków ugotowanych wcześniej, ale jeszcze lekko ciepłych – wtedy wyjdą wyjątkowo smaczne i delikatne.

"Gumiklyjzy" albo "gumiklajzy" to śląska nazwa tradycyjnych klusek z dziurką, która wywodzi się wprost z języka niemieckiego – "Gummi" oznacza gumę, a "Klöße" to kluski. Określenie nawiązuje do ich sprężystej, lekko gumowej konsystencji, którą zyskują dzięki połączeniu ugotowanych warzyw z mąką ziemniaczaną. W kuchni śląskiej bywają też nazywane kluskami białymi, biołymi, guminowymi lub gumionymi. To właśnie delikatna elastyczność odróżnia dobrze zrobione gumiklyjzy od twardych, mącznych klusek.

Odkąd poznałam metodę "na ćwiartkę", już nie robię klusek śląskich inaczej. Ugotowane i dobrze odparowane ziemniaki przeciskam przez praskę. Przekładam do miski i wyrównuję ich powierzchnię, a następnie ostrzem noża dzielę masę na cztery równe części. Jedną część wyjmuję, a puste miejsce wypełniam mąką ziemniaczaną – powinna sięgać do wysokości pozostałych ćwiartek. Dodaję odłożone ziemniaki, jajko i dwie małe łyżeczki soli. Krótko zagniatam na spójną masę.

Proporcja 1:4, czyli jedna część mąki na cztery części ziemniaków, zapewnia kluskom delikatność i sprężystość. Jeśli masa jest bardzo wilgotna, możesz dosypać 1–2 łyżki mąki ziemniaczanej, ale nie przesadzaj – nadmiar sprawi, że kluski zrobią się zbyt twarde i gumowate.

Ziemniaki powinny być dobrze odparowane po ugotowaniu. Jeśli są wodniste, masa będzie wymagała większej ilości mąki, a wtedy kluski wyjdą mniej delikatne.

Składniki:

• 1 kg ziemniaków,
• ok. 250 g mąki ziemniaczanej,
• 1 jajko,
• 2 łyżeczki soli.

Sposób przygotowania:

1. Ugotuj ziemniaki w osolonej wodzie do miękkości, odcedź je i pozostaw na kilka minut w gorącym garnku bez przykrycia, aby odparowały.
2. Przeciśnij ziemniaki przez praskę, a następnie pozostaw do lekkiego przestudzenia.
3. Przełóż ziemniaki do dużej miski, wyrównaj ich powierzchnię i podziel masę na cztery równe części.
4. Wyjmij jedną część ziemniaków, wsyp w puste miejsce mąkę ziemniaczaną, a następnie dodaj odłożone ziemniaki, jajko i sól.
5. Zagnieć składniki krótko, tylko do połączenia w jednolitą, miękką masę.
6. Uformuj z masy niewielkie kulki wielkości orzecha włoskiego i zrób palcem wyraźne wgłębienie na środku każdej z nich.
7. Zagotuj w dużym garnku osoloną wodę i wrzucaj kluski partiami.
8. Gotuj je przez ok. 2 minuty od chwili, gdy wypłyną na powierzchnię, a potem wyłów łyżką cedzakową.

Kluski śląskie podawaj z sosem pieczeniowym i mięsem albo sosem z grzybów leśnych. Klasyczny zestaw tworzą kluski z roladą wołową i modrą kapustą, ale równie dobrze pasują do karkówki, duszonych żeberek czy gulaszu. W wersji bezmięsnej połącz je z kremowym sosem borowikowym i surówką z czerwonej kapusty. Dzięki charakterystycznemu wgłębieniu każda kluska zatrzymuje porcję sosu, więc za każdym razem podniebienie cieszy się pełnym zestawem smaków.