Obowiązkowe ciasto na wigilijnym stole. Kiedy zrobić piernik staropolski?

Marcin Michałowski
Kiedy ciasto na piernik staropolski powinno trafić do chłodu?Kiedy ciasto na piernik staropolski powinno trafić do chłodu?
Źródło zdjęć: © Adobe Stock

Piernik staropolski wymaga cierpliwości, dlatego przygotowania warto rozpocząć już na przełomie października i listopada. Ciasto powinno dojrzewać w chłodzie przez 4–6 tygodni, by nabrało głębokiego aromatu i odpowiedniej konsystencji. Kto jeszcze nie nastawił masy, nie powinien dłużej zwlekać.

Piernik staropolski od lat pojawia się na wigilijnych stołach obok makowca, sernika i kutii. Pachnie miodem, przyprawami korzennymi oraz kakao, a po przełożeniu powidłami długo zachowuje świeżość. W tym przypadku nie warto działać na ostatnią chwilę – ciasto potrzebuje czasu, aby składniki dobrze się połączyły, a smak stał się głęboki.


WIDEO
Świąteczny piernik na ostatnią chwilę. Nie wymaga leżakowania

Kiedy ciasto na piernik staropolski przygotować? Nie zwlekaj zbyt długo

W przypadku tradycyjnego piernika staropolskiego pośpiech zdecydowanie nie jest wskazany. W przeciwieństwie do większości świątecznych ciast jego przygotowanie rozpoczyna się na kilka tygodni przed Wigilią. Surowa masa potrzebuje czasu, aby odpowiednio dojrzeć. W tym okresie składniki się przegryzają, a przyprawy korzenne stopniowo uwalniają swój aromat.

Najlepiej nastawić ciasto na przełomie października i listopada. Przyjmuje się, że powinno leżakować w chłodnym miejscu przez około 4–6 tygodni. Nie oznacza to jednak, że jeśli jeszcze tego nie zrobiliśmy, musimy rezygnować z tradycyjnego wypieku. Połowa listopada to wciąż dobry moment, żeby zabrać się do pracy. Warto jednak nie odkładać przygotowań na kolejne dni.

Jak długo leżakuje ciasto na piernik staropolski?

Dojrzewanie to najważniejszy etap przygotowania tego wypieku. Gotową masę przekładamy do kamionkowego naczynia lub szklanego pojemnika, przykrywamy i umieszczamy w lodówce albo innym chłodnym miejscu. Ciasto powinno być przechowywane w temperaturze około 4–8 st. C.

W trakcie leżakowania masa staje się bardziej zwarta, a jej smak nabiera charakterystycznej głębi. To właśnie dlatego piernik staropolski różni się od szybkich ciast korzennych, które można przygotować nawet dzień przed podaniem. Nie warto skracać czasu dojrzewania na siłę, ponieważ może się to odbić na końcowym efekcie.

Kiedy upiec i przełożyć piernik staropolski?

Samo pieczenie najlepiej zaplanować na kilka dni przed Wigilią, najczęściej około 18–20 grudnia. Dojrzałe ciasto należy podzielić na części, rozwałkować i upiec osobne blaty. Po wystudzeniu przekładamy je powidłami śliwkowymi, które doskonale komponują się z korzennym smakiem wypieku.

Złożony piernik warto obciążyć i odstawić na kolejne 2–3 dni. Dzięki temu blaty zmiękną, a nadzienie równomiernie je połączy. Na koniec można polać ciasto czekoladą lub udekorować lukrem.

Jeśli więc zastanawiamy się, kiedy ciasto na piernik staropolski przygotować, odpowiedź jest prosta: najlepiej już w listopadzie. Właśnie odpowiednie wyprzedzenie sprawia, że na świątecznym stole pojawia się wypiek o intensywnym aromacie, wilgotnym wnętrzu i smaku, którego nie da się uzyskać w jeden wieczór.

Przepis na piernik staropolski

Piernik staropolski wymaga odrobiny planowania, ale samo przygotowanie ciasta nie jest trudne. Najważniejsze jest jego leżakowanie – dzięki niemu korzenne przyprawy, miód i kakao tworzą intensywny, świąteczny smak.

Składniki na ciasto:

  • 500 g mąki pszennej,
  • 250 g miodu,
  • 200 g cukru,
  • 125 g masła,
  • 3 jajka,
  • 2 łyżki kakao,
  • 2 łyżeczki sody oczyszczonej,
  • 100 ml mleka,
  • 2 łyżki przyprawy do piernika,
  • szczypta soli.

Dodatkowo:

  • 400 g powideł śliwkowych,
  • 200 g czekolady deserowej,
  • 80 ml śmietanki 30 proc.,
  • orzechy włoskie lub skórka pomarańczowa do dekoracji.

Sposób przygotowania:

  1. Podgrzej w rondlu miód, cukier i masło, mieszając do chwili, aż składniki się połączą. Nie doprowadzaj masy do wrzenia.
  2. Odstaw zawartość rondla do całkowitego ostudzenia.
  3. Przesiej do dużej miski mąkę, kakao, przyprawę do piernika i sól.
  4. Rozpuść sodę w mleku, a następnie dodaj ją do suchych składników razem z jajkami oraz ostudzoną masą miodową.
  5. Wyrób gładkie, zwarte ciasto. Przełóż je do szklanego lub emaliowanego naczynia, przykryj i wstaw do lodówki na 4–6 tygodni.
  6. Wyjmij dojrzałe ciasto, podziel je na trzy części i rozwałkuj na prostokątne blaty.
  7. Piecz każdy blat przez około 15–18 minut w piekarniku nagrzanym do 170°C. Po upieczeniu całkowicie go wystudź.
  8. Posmaruj dwa blaty powidłami śliwkowymi, złóż piernik w całość i lekko dociąż go deseczką. Odstaw na kilka dni w chłodne miejsce.
  9. Podgrzej śmietankę, zdejmij ją z ognia i dodaj połamaną czekoladę. Wymieszaj polewę na gładko.
  10. Polej piernik czekoladą i udekoruj orzechami albo skórką pomarańczową.

Piernik najlepiej smakuje po kolejnych 2–3 dniach od przełożenia, gdy blaty wyraźnie zmiękną. Możesz podać go pokrojonego w niewielkie prostokąty, z filiżanką kawy, herbatą z pomarańczą lub kompotem z suszu.

Wybrane dla Ciebie
ZANIM WYJDZIESZ... NIE PRZEGAP TEGO, CO CZYTAJĄ INNI!