Wielu Polaków dolewa do kawy zamiast zwykłego mleka. Jeden z najgorszych wyborów
Wielkanocne biesiadowanie często kończy się filiżanką aromatycznej kawy, która ma pomóc w trawieniu obfitego posiłku. Coraz więcej osób, dbając o zdrowie lub chcąc uniknąć laktozy, decyduje się na zastąpienie tradycyjnego mleka napojami roślinnymi. Choć nazwa sugeruje produkt naturalny, wiele z nich to w rzeczywistości wysokoprzetworzone mieszanki pełne cukru, fosforanów i zbędnych zagęstników.
Wybór napoju roślinnego do kawy wydaje się krokiem w stronę zdrowszego stylu życia. Warto jednak pamiętać, że napój owsiany, migdałowy czy sojowy to nie to samo co naturalne mleko krowie. Wersje dedykowane baristom, które tak pięknie się pienią i nadają kawie aksamitną teksturę, często skrywają w swoim składzie dodatki, których nie chcielibyśmy widzieć w swojej diecie, zwłaszcza gdy nasz układ pokarmowy i tak jest już obciążony świątecznym menu.
Ukryty cukier w "zdrowej" alternatywie
Największym problemem większości popularnych napojów roślinnych jest ogromna zawartość cukru dodanego. Producenci często sięgają po syrop glukozowo-fruktozowy lub sacharozę, aby zrekompensować brak naturalnej słodyczy laktozy i poprawić smak produktu. W efekcie jedna filiżanka kawy z takim dodatkiem może dostarczyć tyle samo kalorii i cukrów prostych, co mały deser.
Babka na galaretce - jeszcze lepsza niż popularna budyniowa
Szczególną czujność należy zachować przy napojach owsianych. Proces ich produkcji często opiera się na hydrolizie enzymatycznej skrobi, co sprawia, że naturalnie występujące w owsie węglowodany złożone rozkładają się na cukry proste (maltozę). Oznacza to, że nawet napój z napisem "bez dodatku cukru" może mieć bardzo wysoki indeks glikemiczny, co prowadzi do gwałtownych skoków insuliny – zjawiska wyjątkowo niekorzystnego po zjedzeniu wielkanocnych mazurków i serników.
Fosforany i stabilizatory – cena idealnej pianki
To, co sprawia, że napój roślinny idealnie łączy się z kawą i tworzy trwałą piankę, to zazwyczaj dodatki chemiczne. Najbardziej kontrowersyjne są sole fosforowe, takie jak fosforan dipotasowy (E340). Pełnią one funkcję regulatorów kwasowości, zapobiegając warzeniu się napoju w gorącym i kwaśnym środowisku kawy. Nadmierne spożycie fosforanów jest jednak obciążające dla nerek i może zaburzać gospodarkę wapniową w organizmie, co w dłuższej perspektywie negatywnie wpływa na gęstość kości.
W składach wielu napojów znajdziemy również karagen (E407) – zagęstnik pozyskiwany z alg morskich. Choć dopuszczony do spożycia, coraz więcej badań sugeruje jego negatywny wpływ na barierę jelitową. U osób z wrażliwym układem pokarmowym może on wywoływać wzdęcia i bóle brzucha, co w połączeniu z ciężkostrawnym śniadaniem wielkanocnym jest ostatnią rzeczą, jakiej potrzebujemy podczas świątecznego wypoczynku.
Tłuszcze roślinne i "wersje barista" pod lupą
Aby napój roślinny miał odpowiednią tłustość i kremowość, producenci często wzbogacają go o oleje roślinne, najczęściej rzepakowy lub słonecznikowy. O ile sam olej rzepakowy w umiarkowanych ilościach nie jest szkodliwy, o tyle w połączeniu z kawą i innymi dodatkami tworzy emulsję, która jest znacznie trudniejsza do strawienia niż naturalny tłuszcz mleczny.
Wybierając alternatywę dla mleka w te święta, warto kierować się zasadą "im krótszy skład, tym lepiej". Idealny napój roślinny powinien składać się jedynie z wody, bazy (np. migdałów, soi czy owsa) oraz ewentualnie szczypty soli morskiej. Jeśli na etykiecie widzimy długą listę substancji zaczynających się od litery E, aromatów i substancji słodzących, lepiej zrezygnować z takiego dodatku. Czysta, czarna kawa lub kawa z odrobiną tradycyjnego mleka (jeśli je tolerujemy) będzie w takim przypadku znacznie bezpieczniejszym wyborem dla naszego zdrowia i samopoczucia.
