Lubisz jajka? Nie marnuj ich w ten sposób

Jajka to jedne z najbardziej uniwersalnych produktów, jakie trafiają na nasze stoły. Zawierają praktycznie wszystko, czego potrzebuje organizm, czyli pełnowartościowe białko, zdrowe tłuszcze, witaminy i minerały. Mimo to często nie wykorzystujemy ich super mocy w pełni.

Niewłaściwe przechowywanie, zbyt długa obróbka termiczna lub wyrzucanie niepotrzebnej części to błędy, które zdarzają się zdecydowanie zbyt często. Czasem wystarczy chwila nieuwagi, by stracić to, co w jajku najcenniejsze. Warto przyjrzeć się, jak traktujemy jajka na co dzień i co zrobić, by naprawdę wykorzystać ich wcześniej wspomnianą pełną moc wartości.

Jajko to przykład produktu, który łączy w sobie różnorodność i równowagę. Białko zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy w idealnych proporcjach, dlatego organizm wykorzystuje je niemal w całości. Żółtko z kolei dostarcza tłuszcze, witaminę A, D, E i K oraz minerały, takie jak żelazo, cynk i selen. Znajdują się w nim także związki z działaniem przeciwutleniającym, które wspierają ochronę komórek.

Właśnie połączenie białka i żółtka powoduje, że jajko jest tak wartościowe. Oba elementy wzajemnie się uzupełniają i razem tworzą pełnowartościowy produkt, który trudno zastąpić innym, tak prostym składnikiem w codziennej diecie.

Sposób przechowywania jajek w dużym stopniu wpływa na ich świeżość i bezpieczeństwo. Najlepiej trzymać je w stałej, chłodnej temperaturze, ale nie w drzwiach lodówki, w których często dochodzi do wahań ciepła. Warto układać jajka czubkiem w dół, ponieważ w takiej pozycji żółtko pozostaje stabilne i nie przylega do skorupki.

Przed włożeniem do lodówki nie należy ich myć, ponieważ cienka naturalna warstwa na skorupce chroni przed przenikaniem bakterii do wnętrza. Mycie jajek ma sens dopiero tuż przed użyciem. Jeśli są przechowywane prawidłowo, zachowują świeżość nawet przez trzy tygodnie i nie tracą w trakcie wartości odżywczych, które decydują o ich wysokiej jakości.

Podczas obróbki cieplnej jajka łatwo tracą swoje największe atuty i mocne strony. Długie smażenie lub gotowanie na twardo zmienia strukturę białka i prowadzi do utraty części witamin wrażliwych na temperaturę. Wysoka temperatura powoduje też utlenianie się tłuszczów w żółtku, więc pogarsza się przez to ich jakość.

Idealny moment zakończenia obróbki to chwila, gdy białko jest już ścięte, a żółtko wciąż miękkie, ponieważ wtedy zostaje najwięcej wartości odżywczych i naturalny smak. Jajko przyrządzone z rozsądkiem dostarcza organizmowi łatwo przyswajalne składniki, natomiast usmażone "na wiór" traci niepotrzebnie część wartości, z których jest znane.

Jajko jest zbyt wartościowe, by marnować jego "niepotrzebną" połowę. Białko i żółtko uzupełniają się pod względem składu, dlatego najlepiej wykorzystać je razem. Jeśli przepis wymaga tylko jednej części, drugą warto zachować i wykorzystać w inny sposób.

Z białek można przygotować omlet, bezę lub delikatną piankę do wypieków. Żółtka sprawdzą się w domowym majonezie, sosach lub nawet w koglu-moglu. Jajka mają też zastosowanie poza kuchnią. Białko może być użyte w formie naturalnej maseczki oczyszczającej, a żółtko odżywki do włosów. Wykorzystanie całego jajka to nie tylko kwestia oszczędności, ale też szacunku do produktu, w którym kryje się znacznie więcej, niż widać po jego mało skomplikowanym wyglądzie.

Jajko to produkt naturalny, który wymaga ostrożności podczas używania. Na jego skorupce mogą znajdować się bakterie, w tym Salmonella, która łatwo przenosi się na inne powierzchnie, w tym dłonie. Dlatego po kontakcie z surowym jajkiem zawsze należy umyć ręce, deski i naczynia. Nie powinno się także długo przechowywać potraw zawierających surowe jajka, takich jak domowy majonez lub desery.

Najbezpieczniej jest używać jaj świeżych, z pewnego źródła i przechowywać je w odpowiednich dla nich warunkach. Prawidłowa higiena to prosty sposób, by bezpiecznie cieszyć się jajkami i w pełni korzystać z ich wartości bez zagrożenia.

Świeże jajko można rozpoznać bez specjalistycznych testów. Najprostszy sposób to obserwacja i test wizualno-zapachowy. Po rozbiciu świeże jajko ma zwarte białko i wypukłe żółtko, które utrzymuje się mniej więcej na środku. Jeśli białko jest wodniste, żółtko płaskie i łatwo się rozpływa, jajko prawdopodobnie ma już kilka tygodni.

Można też wykonać test z wodą, w którym świeże jajko opada na dno, a stare unosi się, bo w jego wnętrzu nagromadziło się już powietrze. Ważny jest również zapach, ponieważ jeśli jest nieprzyjemny, to jajko nie nadaje się do spożycia. Właściwe przechowywanie i regularne sprawdzanie świeżości to najlepszy sposób, by zjeść wszystkie sztuki na czas i bez obaw o jakość.