Synsepal słodki należy do rodziny sączyńcowatych. To wiecznie zielony, wolno rosnący krzew lub niewielkie drzewo osiągające w naturze zazwyczaj od 1,8 do 4,5 metra wysokości. Pochodzi z gęstych, wilgotnych lasów Afryki Zachodniej i występuje naturalnie na obszarach od Senegalu po Angolę.
Roślina wytwarza ciemnozielone, skórzaste liście oraz drobne, brązowo-białe kwiaty. Najcenniejsze są jednak jej owoce: niewielkie, czerwonobrązowe lub jasnoczerwone jagody o długości około 2–3 cm z pojedynczym nasionem w środku. Miejscowa ludność Afryki Zachodniej (m.in. w Ghanie i Nigerii) stosuje te owoce od wieków – zjadano je przed posiłkami, aby nadać słodycz kwaśnym potrawom, sfermentowanemu chlebowi kukurydzianemu czy tradycyjnym napojom z palm.
WIDEOSałatka kubańska na zimę. Chrupiące warzywa połącz ze słodko-kwaśną zalewą
Jak synsepal oszukuje mózg i kubki smakowe?
Sama miąższowa otoczka owocu nie jest wybitnie słodka – w smaku przypomina delikatnie słodkawą żurawinę lub czereśnię. Prawdziwa magia kryje się w zawartej w niej glikoproteinie znanej jako mirakulina.
Gdy powoli przeżuwa się miąższ owocu, mirakulina silnie wiąże się z receptorami smaku słodkiego umieszczonymi na powierzchni języka. W neutralnym środowisku mirakulina nie wywołuje pobudzenia receptorów i jest dla nas bezsmakowa. Jednak w momencie, gdy do ust trafia cokolwiek kwaśnego (roztwór o niskim pH, np. cytryna, limonka, ocet czy kwaśny jogurt), struktura cząsteczki mirakuliny ulega zmianie przestrzennej.
Zmieniona cząsteczka aktywuje receptory słodyczy z ogromną siłą, jednocześnie maskując odczuwanie kwasowości. W efekcie sygnał docierający do mózgu informuje, że spożywamy słodki deser. Mózg zostaje całkowicie oszukany. Efekt ten pojawia się niemal od razu i utrzymuje się zazwyczaj od 30 minut do nawet 2 godzin.
Zastosowanie i potencjał prozdrowotny
Spożywanie ekstraktu z synsepala pozwala cieszyć się intensywnym, słodkim smakiem kwaśnych potraw i napojów (np. wody z cytryną) bez dodawania cukru, sacharozy czy sztucznych słodzików. Pomaga to zredukować kaloryczność diety i zapobiega gwałtownym skokom poziomu glukozy we krwi. Owoce synsepala wykazują również działanie przeciwutleniające, pomagając w neutralizacji wolnych rodników w organizmie.
Pacjenci poddawani chemioterapii bardzo często cierpią na zaburzenia smaku (tzw. dysgeuzję) i uciążliwy, metaliczny posmak w ustach, co doprowadza do utraty apetytu. Mirakulina skutecznie niweluje te dolegliwości i przywraca przyjemność z jedzenia.
Chociaż świeże owoce są nietrwałe i szybko psują się po zbiorze, w Europie i na świecie można kupić liofilizowane owoce synsepala w postaci tabletek do ssania lub proszku, które zachowują pełne właściwości mirakuliny.