Zetrzyj kawałek do zupy, ryżu lub curry. Podkręca smak dań, ale uważaj na dłonie

Kurkuma najczęściej trafia do koszyka w postaci żółtego proszku zamkniętego w niewielkiej torebce. Jej świeża wersja nadal uchodzi za produkt dość nietypowy, choć nie trzeba już szukać jej wyłącznie w specjalistycznych sklepach. W Auchan znalazłam kłącza pochodzące z Peru, sprzedawane na wagę po 44,99 zł za 1 kg.

Cena może wydawać się wysoka, ale do jednej potrawy wystarczy niewielki kawałek. Za 100 g zapłacimy około 4,50 zł, a taka ilość starczy do przygotowania kilku dań lub naparów.

Choć zwykle mówimy o korzeniu kurkumy, jadalna część rośliny jest właściwie podziemnym kłączem. Kurkuma należy do tej samej rodziny co imbir, dlatego podobieństwo między nimi nie jest przypadkowe.

Mielona kurkuma jest wygodna, trwała i łatwa do dozowania. Wystarczy otworzyć opakowanie i wsypać szczyptę do garnka. Świeże kłącze wymaga umycia, pokrojenia lub starcia, ale daje inny efekt. Ma bardziej soczysty aromat, a w smaku wyraźnie czuć ziemiste, lekko pieprzne i gorzkawe nuty.

Nie oznacza to, że świeża wersja zawsze będzie lepsza. Proszek świetnie sprawdza się w mieszankach przypraw, curry, marynatach i daniach jednogarnkowych. Kłącze warto wybrać wtedy, gdy zależy mi na świeższym aromacie, np. w zupie, naparze, koktajlu lub sosie.

Nie stosuję obu postaci w proporcji 1:1. Suszona przyprawa ma bardziej skoncentrowany smak, dlatego niewielka łyżeczka może zastąpić większy kawałek świeżego kłącza. Najlepiej dodawać kurkumę stopniowo i próbować potrawy, zamiast od razu zamieniać ją w gorzką, żółtą masę.

Za intensywny kolor kurkumy odpowiadają kurkuminoidy, wśród których najczęściej mówi się o kurkuminie. Związek ten jest badany przede wszystkim pod kątem działania przeciwutleniającego oraz wpływu na procesy zapalne. Brzmi obiecująco, ale kurkumy nie należy przedstawiać jako lekarstwa.

Kurkumina jest słabo przyswajana przez organizm. Często można więc spotkać radę, aby łączyć kurkumę z czarnym pieprzem, którego składniki mogą wpływać na jej biodostępność. Nie oznacza to jednak, że każdą potrawę trzeba zasypać pieprzem. W kuchni przyprawy mają przede wszystkim dobrze smakować, a efekty badań nad skoncentrowanymi preparatami trudno wprost przenosić na zwykły obiad.

Kłącze trzeba przede wszystkim dokładnie umyć, ponieważ w zagłębieniach może pozostawać ziemia. Jeśli skórka jest cienka, jędrna i gładka, nie zawsze trzeba ją usuwać. Wystarczy wyszorować kurkumę pod bieżącą wodą.

Zeschnięte, twarde lub uszkodzone fragmenty lepiej wyciąć. Grubszą skórkę można delikatnie zeskrobać krawędzią łyżeczki, podobnie jak w przypadku imbiru. Nie używam obieraczki, bo przy tak małych i nierównych kawałkach łatwo usunąć razem ze skórką sporą część miąższu.

Przygotowaną kurkumę można drobno posiekać, pokroić w cienkie plasterki albo zetrzeć na tarce. Najwygodniejsza jest ostatnia opcja, zwłaszcza gdy dodaję ją do zupy, sosu lub ryżu.

Najprostszym sposobem jest starcie niewielkiego kawałka bezpośrednio do garnka. Kurkuma dobrze pasuje do zup warzywnych, szczególnie dyniowej, marchewkowej, pomidorowej oraz z czerwonej soczewicy. Można dodać ją także do curry, gulaszu, dań z ciecierzycą, sosów i potraw jednogarnkowych.

Świeże kłącze sprawdzi się również podczas gotowania ryżu. Nada mu intensywny kolor i lekko korzenny smak. Nie trzeba używać go dużo — na garnek ryżu zwykle wystarczy kawałek o długości około 1-2 cm.

Startą kurkumę można wymieszać z czosnkiem, imbirem, olejem i przyprawami, a następnie wykorzystać jako marynatę do mięsa, ryb, tofu lub pieczonych warzyw. Pasuje również do koktajli na bazie pomarańczy, mango, marchwi czy banana. Jeśli jej ziemisty smak jest zbyt mocny, łatwo złagodzić go cytrusami albo odrobiną miodu.

Z plasterków kurkumy można też przygotować napar. Wystarczy zalać je gorącą wodą i dodać imbir, cytrynę lub pieprz. Nie nazywałabym takiego napoju cudownym sposobem na infekcję, ale jako rozgrzewający dodatek do codziennego menu sprawdzi się bardzo dobrze.

Po przekrojeniu niepozornego kłącza szybko wychodzi na jaw jego najbardziej kłopotliwa cecha. Kurkuma mocno barwi wszystko, z czym ma kontakt. Na dłoniach zostawia żółte ślady, które nie zawsze znikają po pierwszym myciu. Podobnie może potraktować deskę, tarkę, ubranie i jasny blat.

Przed krojeniem warto założyć rękawiczki i sięgnąć po deskę, której ewentualne przebarwienie nie będzie problemem. Tarkę oraz nóż najlepiej umyć od razu po użyciu. Im dłużej pomarańczowy sok pozostanie na powierzchni, tym trudniej będzie się go pozbyć.