Łotysze zajadają się czarnym chlebem. Przerabiają go na zupy i desery

Biorąc pod uwagę położenie geograficzne Łotwy nie może dziwić fakt, że ryby zaliczają się do najważniejszych produktów żywnościowych. Łotysze przyrządzają je na wiele różnych sposobów: pieczone, smażone, grillowane i wędzone. O ile sposoby przyrządzania nie wydają się oryginalne, o tyle konkretne potrawy to zupełnie inny temat.

W łotewskich restauracjach można zamówić śledzie podane z ziemniakami i twarogiem. Warto spróbować szprotek ryskich serwowanych na czarnym chlebie żytnim, z masłem i cebulą. Za prawdziwy rarytas uchodzi minóg podawany w galarecie. Co prawda nie jest rybą (nie zalicza się także do owoców morza), jednak ze względu na wodny tryb życia, podobieństwo do węgorzy oraz brak punktu odniesienia do jakiejkolwiek grupy zwierząt, w menu często umieszcza się go przy daniach rybnych. Minogi są dostępne w różnej formie, można je nawet połykać w całości (pieczone). Kuchnia łotewska jest ponadto bogata w różnorodne zupy rybne, a także wędzone ryby.

W kontekście ryb to, co u nas jest dodatkiem do kuchni, a niekiedy luksusem, na Łotwie codziennie gości na stołach. Jednakże nie brakuje nam cech wspólnych. Tak jak Polacy uwielbiają grzybobranie, dlatego w wielu potrawach znajdują się grzyby leśne, np. kasza gryczana z sosem grzybowym (śmietanowym).

Oprócz tego chętnie przyrządzają marynaty i kiszonki, które zachwycają różnorodnością i pomysłowością. Przykłady to kapusta kiszona na słodko, czosnek marynowany, a nawet marynowane kwiaty czosnku. Łotysze mają swoje narodowe pierogi, które są inne niż nasze: smażone (bez gotowania) i przyrządzane z ciasta chlebowego.

Do kulinarnych "flagowców" Łotwy zaliczyć można czarny chleb znany jako rupjmaize. Jest wypiekany z mąki żytniej z dodatkiem słodu, co nadaje mu specyficzny, lekko kwaskowaty, lecz przyjemny zapach. Smak jest wyrazisty, z silnie wyczuwalnym kminkiem (to jedna z ulubionych przypraw Łotyszy). Jest spożywany z różnymi potrawami, od ryb po zupy i typowo – kanapki.

Jest również składnikiem znanego deseru na słodko rupjmaizes kartojums. Podpieczone okruchy chleba układa się warstwowo z bitą śmietaną i dżemem z żurawiny, opcjonalnie borówek. Rupjmaize to dodatek do słynnej przekąski janu siers (sera świętojańskiego). Ser jest miękki, twarogowy, żółty, o gumowatej konsystencji i mocno przyprawiony – a jakżeby inaczej – kminkiem! Jest to m.in. ceniona zakąska do piwa.

Razowe chleby są serwowane nawet do dań składających się z mięsa i ziemniaków. Łotysze kochają chleb!

Łotewskie desery zaskakują – często są mało słodkie, a bardziej wytrawne. W łotewskich cukierniach warto rozejrzeć się za sklandrausi. To ryżowe ciastka z nadzieniem z ziemniaków i marchewki. Farsz jest układany warstwowo. Przed pieczeniem polewa się go śmietaną, a niekiedy posypuje cukrem bądź kminkiem.

Do deserów zaliczana jest również smaczna zupa chlebowa przyprawiona suszonymi owocami, miodem, cynamonem i innymi przyprawami.

Miłośnikom deserów owocowych zaleca się spróbować uzputenis. To puszysty, piankowy mus. Przygotowuje się go gotując kwaśny sok owocowy (żurawina, czerwona porzeczka) z kaszą manną, a następnie ubijając masę na pianę. Jest podawany z zimnym mlekiem.