Ksiądz Marek Sawicki, duszpasterz akademicki i autor kanału "Ksiądz w wielkim mieście", przypomina, że post ścisły obowiązuje tylko dwa razy w roku: w Środę Popielcową i w Wielki Piątek. Jak wyjaśnia, tego dnia chodzi zarówno o jakość posiłków, jak i ich ilość, czyli o rezygnację z mięsa oraz unikanie objadania się. Post ścisły to w praktyce połączenie wstrzemięźliwości od mięsa z postem ilościowym, który pozwala na jeden posiłek do syta oraz dwa skromniejsze w ciągu dnia.
WIDEOTradycyjna wędlina czy koszyczek na słodko? Zobacz, jak pakujemy naszą święconkę
Wielki Piątek. Kogo obejmuje post ścisły
Zgodnie z zasadami Kodeksu Prawa Kanonicznego, wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych dotyczy wiernych od 14. roku życia i obowiązuje ona do końca życia. Z kolei post ścisły (ilościowy) obejmuje osoby dorosłe między 18. a 60. rokiem życia. Warto jednak pamiętać, że przepisy te mają na celu duchowe przygotowanie, a nie karanie organizmu.
Od tej reguły istnieją istotne wyjątki. Postu nie muszą zachowywać osoby chore, kobiety w ciąży oraz ci, którzy korzystają ze zbiorowego żywienia i nie mają realnego wpływu na to, co trafia do menu. Kościół podkreśla, że w takich sytuacjach wstrzemięźliwość można zastąpić inną formą pokuty lub czynem miłosierdzia.
Sam ksiądz Marek Sawicki opowiedział, że w Wielki Piątek jeszcze bardziej ogranicza jedzenie. W jego jadłospisie pojawia się niewielkie śniadanie i obiad, najczęściej w postaci zupy. Duchowny podkreśla, że stara się unikać potraw, które szczególnie lubi, traktując to jako dodatkowy wymiar wyrzeczenia.
- Na śniadanie jem najczęściej śledzia w śmietanie. Ale tak dosłownie odrobinę, aby nie być głodnym, żeby tylko zaspokoić potrzebę. Na obiad najczęściej jest to zupa, często kapuśniak. Wolę na co dzień rosół czy pomidorową, ale w Wielki Piątek staram się nie jeść czegoś, co jest moim przysmakiem. Zdarza się, że tego dnia kolacji już nie jadam - opowiada twórca kanału "Ksiądz w wielkim mieście".
Czy w Wielką Sobotę można jeść mięso?
Jak wynika z zasad wyjaśnionych przez duchownego, Kościół nie nakazuje postu w Wielką Sobotę. To właśnie ten punkt najczęściej zaskakuje osoby przyzwyczajone do domowej tradycji, według której z kiełbasą, szynką czy pasztetem czeka się do momentu poświęcenia pokarmów lub nawet do zakończenia wieczornej Wigilii Paschalnej.
Ksiądz Sawicki wyjaśnia, że choć Wielka Sobota nie jest dniem postnym w świetle prawa kanonicznego, Kościół gorąco zachęca do zachowania wstrzemięźliwości aż do Wigilii Paschalnej. Jest to tzw. "post paschalny", który ma charakter radosnego oczekiwania, a nie żałobnej pokuty. W praktyce oznacza to, że jeśli ktoś zje tego dnia plaster szynki, nie popełnia grzechu, ponieważ oficjalne zakazy dotyczą wyłącznie Wielkiego Piątku i Środy Popielcowej.
Taki zwyczaj funkcjonuje w wielu rodzinach i regionach jako element lokalnej kultury, ale nie wynika z oficjalnego nakazu. Dlatego, choć niedzielne śniadanie wielkanocne jest kulminacją świętowania, z teologicznego punktu widzenia "wielkanocne radowanie się" przy stole zaczyna się już po zakończeniu sobotnich liturgii wieczornych, które należą już do Niedzieli Zmartwychwstania.
