40 zł za pięć pierogów i gęś po 170 zł za kilogram. Odwiedziłam Jarmark św. Marcina w Lublinie

Kramy stanęły w samym sercu miasta. Drewniane budki i gastronomiczne patelnie ciągną się wzdłuż Krakowskiego Przedmieścia, czyli lubelskiego deptaka, aż po Plac Łokietka pod ratuszem. Impreza wystartowała 11 listopada i potrwa przez pięć dni, dokładnie do niedzieli 15 listopada. Wstęp na teren jarmarku jest całkowicie darmowy, ale jeśli planujesz coś zjeść lub zrobić zapasy na zimę, portfel musisz trzymać mocno.

Listopad to tradycyjnie czas gęsiny, a na jarmarku to mięso gra pierwsze skrzypce. Ceny potrafią jednak wbić w fotel. Pieczona noga z gęsi kosztuje 17 zł za 100 g, co daje równe 170 zł za kg. Tuż obok leżą porcje pieczonej kaczki w cenie 11 zł za 100 g (110 zł za kg). Tradycyjny pasztet z gęsi sprzedawany jest po 11 zł za 100 g (110 zł za kg) lub w całych foremkach aluminiowych po 30 zł za sztukę. Jeśli szukasz czystego gęsiego smalcu, mały plastikowy kubek 200 g to wydatek rzędu 25 zł.

Ciekawie wygląda porównanie cen półgęska, czyli wędzonej piersi z gęsi. W zależności od stoiska zapłacisz za niego od 11,90 zł do 14,90 zł za 100 g, co daje od 119 do 149 zł za kg. Kabanos z gęsi u rzemieślników kosztuje 16,90 zł za 100 g (169 zł za kg), tradycyjna grubsza kiełbasa z gęsiną 14,90 zł za 100 g (149 zł za kg), a gęś faszerowana to koszt 8,90 zł za 100 g (89 zł za kg).

Strefa ciepłego jedzenia to największe zaskoczenie. Na wielkich patelniach grzeją się pierogi, bigos czy wątróbka, ale stawki za porcje są naprawdę wysokie. Największy szok wywołały pierogi. Za porcję pięciu sztuk gotowanych pierogów z wody, polanych tłuszczem i cebulką, trzeba zapłacić 35 zł (czyli 7 zł za sztukę). Jeśli wolisz wersję podsmażaną na chrupko z patelni, cena za 5 szt. rośnie aż do 40 zł. To oznacza równe 8 zł za jednego pieroga.

Rozstrzał widać też przy innych klasykach. Bigos z wielkiej patelni na jednym kramie kosztuje 30 zł za miskę, a kilkadziesiąt metrów dalej dokładnie 40 zł. Grillowane kiełbaski oraz gulasz wieprzowy wyceniono na 35 zł. Na osobnym stanowisku drobiowym można kupić smażone na bieżąco wątróbki z gęsi za 35 zł za porcję oraz kiełbasę z gęsiną na gorąco za 25 zł. Do wyboru są też żołądki i pieczone piersi. Jeśli wolisz coś skromniejszego, ratunkiem jest pajda wiejskiego chleba ze smalcem: prosta kromka z ogórkiem kosztuje 5 zł, a potężna, bogato obłożona pajda ze szczypiorkiem w wiklinowym koszu to wydatek 12 zł.

Jarmark to nie tylko tradycyjne garnki z kapustą. Kawałek dalej rozstawiła się strefa food trucków z zupełnie innym menu. Zamiast drobiu możesz zjeść tam podkarpackie proziaki, chrupiące krymskie czebureki czy sięgnąć po owoce zanurzone w gorącej czekoladzie. Prawdziwą ciekawostką było stanowisko rzemieślnika, który tłoczył świeży olej z nasion na oczach spacerowiczów. Nie brakuje też wędzarni rybnej, w której pstrąg tęczowy kosztuje 40 zł za sztukę, a wędzony węgorz aż 120 zł.

W słodkiej alei królują rogale świętomarcińskie. Cukiernicy usypali z nich wielkie piramidy, a ceny wahają się od 20 do 26 zł za sztukę w zależności od wagi i stoiska. Prawdziwą furorę robi jednak odpustowa egzotyka. Na lubelskim deptaku pojawiła się tradycyjna pańska skórka, dotąd kojarzona wyłącznie ze stołecznymi cmentarzami. Sprzedawana jest po 4 zł za sztukę w smakach od klasycznego przez jabłko, kawę, białą czekoladę, aż po ananas i truskawkę. Obok leżą lubelskie szczypki po 2 zł, poziomkowe szyszki z preparowanego ryżu, torebki z żelkami po 7 zł oraz viralowe jadalne gniotki.

Dla fanów bakalii przygotowano wielkie bloki chałwy. Ceny startują od 6,90 zł za 100 g (69 zł za kg) za słonecznikową chałwę ukraińską, przez grecką chałwę mleczną za 8,90 zł za 100 g (89 zł za kg), aż po wykwintne wersje tureckie (z różą, pistacjami, granatem czy chili) i warianty bez cukru za 11,90-12,90 zł za 100 g (119-129 zł za kg). W tej samej cenie, czyli 11,90 zł za 100 g, sprzedawane są suszone bez cukru owoce: chipsy z chlebowca, aloes, plastry bananów i pomidory.

Na chłodny wieczór wystawcy przygotowali spory wybór trunków. Klasyczna gorąca herbata kosztuje 5 zł, kubek góralskiego grzanego wina 15 zł, a herbata z prądem to koszt 20 zł. Wokół unosi się też zapach nalewek i likierów. Obok nich stoją rzemieślnicze specjały na odporność: ziołowy oxymel z dereniem i miodem nawłociowym (30 zł za 250 ml lub 50 zł za 500 ml), butelkowana kombucha o pojemności 750 ml w kilku smakach, żywe octy, domowe gruszki w rumie za 16 zł oraz małe słoiki miodów z owocami (poziomka, rokitnik, pomarańcza) po 40 zł.

Podczas spaceru trudno było powstrzymać się przed zakupami. Na pierwszy ogień poszła pańska skórka za 4 zł. Nigdy wcześniej jej nie próbowałam, bo do tej pory ten przysmak był dostępny w zasadzie tylko w Warszawie. Do torby wpadł też rogal za ponad dwadzieścia złotych: solidny, ciężki, z grubą warstwą lukru i wypchany po brzegi białym makiem. Nie miał co prawda poznańskiego certyfikatu, ale bronił się smakiem i miękkim ciastem.

Dokupiłam mały słoik miodu z pomarańczą, butelkę tradycyjnego octu siedmiu złodziei na odporność oraz kawałek piroga biłgorajskiego. Wzięłam też kabanosy z gęsiną, choć w rzeczywistości były to po prostu długie, cienkie kiełbaski. Bardzo smaczne, ale ze względu na brak podsuszania z klasycznym kabanosem miały niewiele wspólnego. Na koniec odwiedziłam wędzarnię ryb. Tanio zdecydowanie nie było, bo za zestaw złożony z pstrąga, karmazyna i węgorza zapłaciłam łącznie aż 220 zł. Rachunek za cały spacer okazał się wysoki, ale różnorodność produktów na lubelskim deptaku robi spore wrażenie.