Kiedy masz dość klasycznych obiadów, sięgnij po golasy. Będziesz wniebowzięty

Golasy izbickie to jedno z tych dań, które mają w sobie historię, tradycję i ogromny ładunek smakowy. To wyjątkowa potrawa, która przyciąga uwagę swoją prostotą i głębią smaku.

Golasy izbickie to masa przygotowana z ziemniaków, kaszy gryczanej, sera i śmietany, zawinięta w liście chrzanu i zapieczona do złocistej perfekcji. Skąd pochodzi ta nazwa i dlaczego "golasy"?

W gminie Izbica, w województwie lubelskim, gdzie ta potrawa ma swoje korzenie, tradycyjnie przygotowywano je w okresie przednówka, kiedy zapasy zaczynały się kończyć, a dostępność świeżych produktów była ograniczona. Bez mąki, która była niezbędna do robienia ciasta na pierogi, wykorzystano dostępne w gospodarstwie produkty – ziemniaki, kaszę gryczaną i ser. To połączenie stało się podstawą golasów izbickich, które swój charakterystyczny smak zawdzięczają prostym składnikom i tradycyjnej metodzie przygotowania.

Golasy izbickie mają kształt owalny, a ich długość wynosi około 10 cm, a szerokość 6 cm. Po przekrojeniu można zauważyć brunatno-białą barwę, która łączy kaszę, ziemniaki i ser w harmonijną całość. Konsystencja jest zwarta, a smak – wyrazisty i pełny, z delikatnym aromatem przypraw i chrzanu, który podkreśla całą potrawę.

Dziś golasy izbickie to symbol tradycji i kuchni regionalnej, której nie można pomijać, kiedy mówimy o lubelskich specjałach. W 2015 roku potrawa ta została wpisana na listę produktów tradycyjnych w kategorii "Gotowe dania i potrawy" Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, co podkreśla jej wartość kulturową i kulinarną.

Izbickie golasy to nie tylko smaczne danie, ale także element bogatej tradycji kulinarnej regionu. Gmina Izbica, typowo rolnicza, od dawna była miejscem, gdzie społeczność wiejska wykorzystywała wszystko, co było dostępne w danym czasie. Golasy izbickie były więc potrawą, która idealnie wpisywała się w potrzeby codziennego życia, szczególnie na przednówku, kiedy zapasy zaczynały się kończyć, a do nowych zbiorów jeszcze trochę brakowało.

Wpis na listę produktów tradycyjnych to nie tylko honor, ale także zobowiązanie do zachowania tej potrawy w niezmienionej formie i przekazania jej kolejnym pokoleniom.

Czas na prawdziwą kulinarną przygodę. Jeśli zastanawiasz się, jak zrobić golasy izbickie w tradycyjny sposób, oto sprawdzony przepis, który pozwoli ci przygotować te pyszne, regionalne danie w swoim własnym domu.

Składniki:

• 1 szklanka kaszy gryczanej,
• 1/2 kg ziemniaków,
• 3 łyżki masła,
• 1/4 kg twarogu (najlepiej półtłustego),
• 2 jaja,
• świeże liście chrzanowe (do zawijania),
• sól, pieprz do smaku.

Sposób przygotowania:

1. Przygotowanie ziemniaków i kaszy gryczanej. Ziemniaki ugotuj w osolonej wodzie do miękkości. Po ugotowaniu odcedź je, zachowując odrobinę wody z gotowania. Zgnieć ziemniaki na purée, a następnie dodaj masło i surową kaszę gryczaną. Mieszaj wszystko razem, gotując na wolnym ogniu przez około 10 minut, aż kasza lekko się rozmiękczy, a smaki się połączą.
2. Dodanie twarogu i przypraw. Do przestudzonej masy dodaj pokruszony twaróg, jaja, sól oraz pieprz do smaku. Jeśli chcesz dodać trochę więcej aromatu, możesz również dodać podsmażoną cebulkę lub przeciśnięty przez praskę czosnek – to dodatkowe akcenty, które urozmaicą smak golasów izbickich.
3. Formowanie golasów. Z przygotowanej masy formuj owalne kotlety o długości około 10 cm i szerokości 6 cm. Każdy kotlet zawijaj w świeży liść chrzanowy, który nada potrawie charakterystyczny aromat.
4. Pieczenie. Golasy układaj na wysmarowanej masłem blaszce do pieczenia. Zapiekaj w piekarniku nagrzanym do 130-140°C przez około 30 minut, aż staną się złociste i chrupiące z wierzchu.

Golasy izbickie najlepiej podać na ciepło, prosto z piekarnika. Możesz je serwować same lub z dodatkiem śmietany. To danie doskonale sprawdzi się jako pyszny obiad lub wyjątkowy akcent na spotkanie z rodziną i przyjaciółmi. Dzięki swojemu niepowtarzalnemu smakowi, golasy izbickie staną się hitem na twoim stole.