Dla większości Polaków arkas to dziś totalna egzotyka, a przecież to jeden z najstarszych deserów w naszej kuchni! Król Jan III Sobieski ponoć zajadał się nim z lubością, choć historycy śmieją się, że chyba jednak bardziej ciągnęło go do Marysieńki niż do mleczno-jajecznej galarety. Mimo to arkas był kulinarnym skarbem staropolskich stołów. Dziś wraca w odświeżonej wersji być i może znów podbije serca (i żołądki).
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
WIDEOCiastka z ciasta francuskiego z borówkami. Palce lizać!
Czym jest arkas?
Nazwa brzmi dziwnie i w ogóle nie przypomina żadnego polskiego słowa. Jest na to wytłumaczenie. Chociaż deser ten robił furorę za Sobieskiego, to najprawdopodobniej pochodzi z Armenii. Oryginalna receptura nie jest łatwa do odtworzenia, bo źródeł jak na lekarstwo. Według Zygmunta Glogera, powołującego się na gospodynie z Podlasia i przekazy z XVIII wieku, arkas przygotowywano tak:
"6 jaj, razem żółtka z białkami, bije się mocno i wlewa do kwarty słodkiego mleka, które gotuje się na twarożek, odcedza z niego przez sitko serwatkę, a twarożek odciska i przykłada na sicie półmiskiem dla ścieku i ochłodzenia, potem kraje w paski i polewa kwaśną, niebitą, tylko rozmieszaną z cukrem i cynamonem śmietaną".
Brzmi dziwnie? Bo to zupełnie inna logika deserowa niż dzisiejsze tiramisu czy panna cotta.
Jak zrobić arkas?
Dla tych, którzy nie mają ochoty eksperymentować z twarożkiem z gotowanego mleka i przecedzaniem przez sito, dobra wiadomość – da się to zrobić w wersji bardziej współczesnej. Bazą są jajka, śmietanka i wanilia oraz odrobina cierpliwości przy pieczeniu w kąpieli wodnej.
Składniki:
- 4 szkl. śmietanki kremówki,
- laska wanilii,
- 6 żółtek,
- 3 jajka,
- 1/2 szkl. cukru,
- 3 łyżki cukru pudru.
Do dekoracji:
- konfitury albo świeże/kandyzowane owoce,
- 3 łyżki pokrojonych migdałów,
- ozdoby z czekolady (np. groszki).
Sposób przygotowania:
- Laskę wanilii przekrój wzdłuż, zagotuj z nią śmietankę, a następnie odstaw do ostudzenia. Wanilię wyjmij.
- Jajka i żółtka ubij z cukrem na jasną, puszystą masę.
- Do ubitych jaj stopniowo dodawaj ostudzoną śmietankę, cały czas mieszając.
- Filiżanki lub foremki do deserów przepłucz zimną wodą, obsyp cukrem pudrem i wlej masę.
- Formy ułóż w dużej brytfannie, nalej do niej gorącej wody (powinna sięgać do 1/3 wysokości foremek).
- Przykryj całość folią aluminiową i piecz przez 30 minut w 170°C.
- Arkas schłodź w lodówce, a przed podaniem wyłóż na talerzyki i udekoruj konfiturami, owocami i migdałami.
