Idziesz na bazarek w marcu? Dietetyk radzi, co kupować w "sezonie pomostowym"

W świecie dietetyki marzec określa się mianem sezonu przejściowego. To moment, w którym natura jeszcze nie obdarowała nas pełnią nowalijek, ale daje nam ostatnią szansę na wykorzystanie mocy warzyw korzeniowych i zimowych zieleni. O to, jak skomponować idealny marcowy jadłospis, zapytałam Roksanę Środę – dietetyczkę kliniczną i uczestniczkę programu "MasterChef Polska", która doskonale wie, jak zamienić proste składniki w prozdrowotne arcydzieła.

– Marzec to tzw. "sezon pomostowy" – tłumaczy Roksana Środa w rozmowie dla Pyszności. – Choć marzymy o świeżych truskawkach, natura podpowiada nam coś innego: to czas na regenerację bariery jelitowej i nasycenie organizmu minerałami, które przetrwały zimę w korzeniach i bulwach. Warzywa korzeniowe to prawdziwa skarbnica prebiotyków. W marcu osiągają one najwyższą koncentrację cukrów złożonych, które są idealną pożywką dla dobrych bakterii jelitowych.

Często niedoceniane, białe warzywa korzeniowe w marcu stają się kluczem do promiennej cery. Pasternak czy pietruszka, choć wyglądają niepozornie, skrywają w sobie związki, których próżno szukać w modnych, importowanych produktach.

– Pasternak zawiera falkarinol, związek o działaniu przeciwzapalnym i przeciwgrzybiczym – wyjaśnia ekspertka. – Te warzywa są też bogate w inulinę, która stymuluje wzrost pozytywnych bakterii w jelitach z rodziny Bifidobacterium. Ponadto, mają wysoką zawartość witaminy C i E, co wspomaga syntezę kolagenu, a zapewne wielu z nas zależy na pięknej, promiennej skórze – dodaje.

Nie można zapomnieć o buraku, który jest absolutnym fundamentem marcowej diety. Jego wpływ na oczyszczanie organizmu jest nie do przecenienia.

– Burak to król marcowej regeneracji. Zawiera betalainy, silne antyoksydanty, które wspierają detoksykację w wątrobie, a sprawna wątroba, to mniejsza ilość toksyn krążących we krwi, co bezpośrednio przekłada się na czystszą cerę, lepsze trawienie i lepsze samopoczucie. W chłodniejsze miesiące, do których marzec nadal należy, buraki najlepiej spożywać w formie zakwasu. Wtedy dostarczymy nie tylko antyoksydantów, ale i probiotyków z fermentacji – dodaje Roksana Środa.

Gdy tylko ziemia nieco odpuści, na polach pojawiają się pierwsze zielone akcenty. Roszponka i jarmuż to nasi najlepsi sprzymierzeńcy w walce z marcowym zmęczeniem. Ich ciemnozielony kolor to zasługa chlorofilu, który rewelacyjnie wpływa na nasz organizm.

– Roszponka i jarmuż to jedne z nielicznych zielonych warzyw, które dobrze znoszą marcowe przymrozki. Roszponka pojawia się jako jedna z pierwszych nowalijek. Jest niezwykle delikatna dla wrażliwych jelit, a ponadto dostarcza dużej dawki żelaza i witaminy B6. Jarmuż w marcu staje się delikatniejszy w smaku. To kopalnia chlorofilu, który wspomaga dotlenienie tkanek, co przyspiesza regenerację stanów zapalnych – wyjaśnia dietetyczka.

Jednak prawdziwym symbolem nadchodzącej wiosny jest rzodkiewka. To właśnie te niepozorne kuleczki wygrywają w marcu rankingi popularności.

– Hitem marca jest rzodkiewka! Pod koniec miesiąca pojawiają się pierwsze pęczki i warto po nie sięgnąć od razu. Rzodkiewka należy do rodziny krzyżowych, ale jest znacznie lżej strawna. Jest bogata w związki siarki – nazywana często "minerałem piękna", ponieważ jest niezbędna do budowy keratyny i kolagenu. Regularne jedzenie rzodkiewek to naturalne wsparcie dla włosów i paznokci po zimie. Rzodkiewka pobudza także produkcję żółci, co jest kluczowe dla trawienia tłuszczów. Do tego jest niskokaloryczna, więc świetnie sprawdzi się jako przekąska.

Marzec to czas "zdradliwej pogody". Pierwsze ciepłe dni często sprawiają, że rezygnujemy z czapek i szalików, co błyskawicznie wykorzystują wirusy. Aby nie dać się przeziębieniu, warto sięgnąć po sprawdzone metody naszych babć, poparte współczesną wiedzą naukową.

– Cebula, czosnek i por, czyli naturalne antybiotyki, powinny stale gościć w menu. Te trzy warzywa zawierają allicynę oraz kwercetynę, które wykazują silne właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Pomagają zwalczać infekcje sezonowe i wspierają detoksykację wątroby. Nie bez powodu kojarzymy mleko z czosnkiem albo syropem cebulowym z dzieciństwa – przypomina uczestniczka "MasterChefa".

Dopełnieniem tej obronnej strategii są zdrowe tłuszcze i minerały ukryte w orzechach. W marcu szczególną rolę odgrywa cynk oraz kwasy omega-3. Jak zaznacza Roksana Środa:

– Szczególnie dobrze sprawdzają się orzechy włoskie. Kwasy omega-3 hamują produkcję związku stymulującego wydzielanie sebum i powstawanie trądziku, mają silne działanie antyzapalne i pozytywnie wpływają na odporność. Cynk natomiast jest "strażnikiem" bariery jelitowej i ma niesamowity wpływ na układ immunologiczny, zdecydowanie większy niż witamina C.

Wybierając marcowe produkty z głową, nie tylko szybciej odzyskamy energię, ale też przygotujemy naszą skórę i włosy na nadejście wiosny. Wystarczy kilka prostych zmian w koszyku zakupowym, by poczuć różnicę.

Magdalena Pomorska, redaktor naczelna Pyszności