Przed laty wypiekano chlebki zaduszne i zanoszono na cmentarz. Zaskakujące, co tam z nimi robiono
Tradycja wypiekania bułeczek i zanoszenia ich na cmentarz w Dzień Zaduszny już niemal całkowicie została zapomniana. Może tylko babcie na Lubelszczyźnie jeszcze wspominają, że tak się kiedyś robiło. Celem wcale nie było symboliczne karmienie zmarłych.
Małe chlebki wypiekano na wieczór przed dniem Wszystkich Świętych, aby następnego dnia z rana zanieść je do kościoła. Tam koszyczki z pieczywem były święcone przez księdza, podobnie jak pokarmy wielkanocne. Następnego dnia, czyli 2 listopada, tzw. chlebki zaduszne lub, jak mawiano na Lubelszczyźnie, powałki zanoszono na cmentarz i rozdawano ubogim.
Jak robi się chleb w piecu opalanym żywym ogniem
Zapomniana tradycja wypiekania chlebków
Wiedzę na temat dawnych zwyczajów związanych ze świętem zmarłych możemy czerpać między innymi z dramatów Adama Mickiewicza. Zanoszenie pokarmów, które miały zaspokoić głód dusz, niemogących się dostać do nieba, to jednak nieco inna sprawa. W tradycji wypiekania chlebków zadusznych co prawda również chodziło o wspomnienie zmarłych, ale także o dzielenie się jedzeniem z potrzebującymi. Jednak korzyść miała być obustronna – w zamian za chlebek obdarowana osoba miała pomodlić się za dusze bliskich.
Chlebki zaduszne miały kształt niewielkich okrągłych lub owalnych bułeczek, często z nacięciem w postaci krzyża. Koszyk pełen pieczywa zabierało się na cmentarz, aby rozdawać pieczywka ubogim lub żebrakom, którzy ustawiali się przy głównych bramach. W Dzień Zaduszny biedniejsze osoby chodziły również po domach z prośbą o kawałek chleba, więc trzeba było się przygotować – tak jak dzisiaj na rozdawanie słodyczy halloweenowych.
Przepis na chlebki zaduszne
Jeśli chcesz pozostać wiernym tradycji, możesz naciąć chlebki w kształt krzyża. Bułeczki podaj na śniadanie w Dzień Zaduszny, wspominając zmarłe bliskie osoby.
Składniki:
- 20 g świeżych drożdży,
- 280 ml ciepłej wody,
- pół łyżeczki cukru,
- 200 g mąki pszennej,
- 200 g mąki żytniej,
- 1 łyżeczka soli.
Sposób przygotowania:
- Przygotuj zaczyn z drożdży – wymieszaj z odrobiną ciepłej wody, cukrem i 2 łyżkami mąki pszennej. Przykryj ściereczką i odstaw na 15 minut.
- Następnie dodaj pozostałą wodę, resztę mąki pszennej i mąkę żytnią. Wrzuć także łyżeczkę soli i wyrób ciasto – możesz użyć miksera z hakami.
- Kiedy ciasto będzie już spójne i elastyczne, przykryj miskę ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na 2 godziny.
- Z wyrośniętego ciasta odrywaj kawałki na bułeczki. Uformuj je i ułóż w odstępach na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Kiedy będą już wszystkie, przykryj czystą ściereczką i ostaw na 10–15 minut.
- Następnie włóż blachę do piekarnika rozgrzanego do 180 stopni Celsjusza. Piecz przez 30 minut.
