Do barszczu pasują lepiej niż zwykle paszteciki. Na Żuławach to prawdziwy przysmak

Żuławy to obszar zlokalizowany w delcie Wisły, w wielu miejscach położony poniżej poziomu morza. Od dawna przyciągał zainteresowanie – początki osadnictwa sięgają 2,5 tys. lat przed naszą erą. Zamieszkiwali tu Słowianie i Prusowie, w XIV wieku intensywną akcję kolonizacyjną prowadzili Krzyżacy. Dwa wieki później na Żuławy przybyli holenderscy osadnicy wyznania mennonickiego, którzy mieli za zadanie osuszenia i zagospodarowania nizinno-bagnistych terenów.

Zawiłą historię regionu odzwierciedla jego kuchnia, w której mieszają się wpływy pomorskie, polskie, niemieckie, holenderskie, a nawet szwajcarskie (przybysze z kraju Helwetów wytwarzali ser żuławski, jego sława wykraczała daleko poza granice Żuław).

Po II wojnie światowej, wraz przybyłą z południa Polski ludnością, przywędrowały kapuśniaczki, czyli delikatne bułeczki z kapuścianym lub kapuściano-grzybowym nadzieniem. Ich receptura szybko zakorzeniła się na Żuławach, gdzie już w średniowieczu uprawiano dużo kapusty, cenionej przez okolicznych mieszkańców za walory smakowe, ale również wartości odżywcze i ważną rolę w zachowaniu zdrowia.

Pierwotnie ciasto drożdżowe na kapuśniaczki przygotowywano z mąki żytniej, później coraz częściej zastępowano ją pszenną. Modyfikowano też farsz, okraszając go skwarkami i mięsem lub dodając więcej grzybów.

Bułeczki można podawać na ciepło lub zimno, z dodatkiem kwaśnej śmietany, w towarzystwie bulionu albo jako samodzielną potrawę.

Kapuśniaczki żuławskie są nie tylko pyszne i proste do przyrządzenia, ale również dostarczają sporo wartości odżywczych, które zawdzięczają przede wszystkim jednemu z głównych składników, czyli kapuście kiszonej.

To bogate źródło witamin (w szczególności wzmacniającej odporność witaminy C) i soli mineralnych, a także wytwarzających się w wyniku fermentacji cennych substancji, jak acetylocholina (odpowiada za procesy pamięciowe, przyswajanie wiedzy, zdolność koncentracji i podtrzymywania uwagi, warunkuje dobry nastrój, aktywuje mięśnie oraz wspomaga sen).

Kapusta kiszona uchodzi za jeden z najsilniejszych probiotyków, regenerujących naturalną florę bakteryjną, wspomagających metabolizm oraz regulujących pracę wątroby czy jelit, pomagających w oczyszczeniu organizmu ze szkodliwych produktów przemiany materii. Niszczy również groźne bakterie i wirusy (m.in. gronkowca złocistego), pełni rolę regulatora temperatury ciała, sprzyja profilaktyce oraz zwalczaniu chorób nowotworowych.

Zaczynamy od przygotowania ciasta drożdżowego. W misce mieszamy świeże drożdże (25 g) z cukrem (łyżeczka) i letnią wodą (szklanka). Odstawiamy na kwadrans, aż drożdże zaczną pracować, tworząc małą pianę na powierzchni.

Do miski dodajemy mąkę, pszenną lub żytnią (500 g), roztopione masło (50 g) i sól (łyżeczka). Zagniatamy ciasto, aż będzie gładkie i elastyczne. Jeśli jest zbyt lepkie, dodajemy jeszcze odrobinę mąki. Następnie ciasto przykrywamy ściereczką i odstawiamy na około godzinę w ciepłe miejsce, aż podwoi swoją objętość.

W tym czasie przyrządzamy farsz. Kiszoną kapustę (500 g) dokładnie odciskamy z nadmiaru wody i drobno siekamy. Na patelni smażymy pokrojoną w drobną kostkę cebulę, aż stanie się złocista. Dodajemy posiekaną kapustę, doprawiamy kminkiem, solą i pieprzem. Smażymy przez kilka minut, aż kapusta zmięknie, a smaki się połączą. Odstawiamy do wystudzenia.

Wyrośnięte ciasto przekładamy na oprószony mąką blat i rozwałkujemy na grubość około 1 cm. Wykrawamy małe okręgi (możemy użyć szklanki lub foremki do ciastek). Na każdy krążek nakładamy łyżkę farszu kapustnego. Składamy ciasto na pół, tworząc półksiężyce, i dokładnie zlepiamy brzegi, aby farsz nie wydostał się podczas pieczenia.

Uformowane kapuśniaczki układamy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Przykrywamy ściereczką i odstawiamy na 15-20 minut do ponownego wyrośnięcia.

Przed wstawieniem do piekarnika, kapuśniaczki smarujemy roztrzepanym jajkiem, aby nabrały później ładnego złotego koloru. Pieczemy w piekarniku nagrzanym do 180 st., przez około 20-25 minut, aż bułeczki staną się złociste i chrupiące.

Po upieczeniu kapuśniaczki odstawiamy na chwilę do ostygnięcia, następnie możemy podawać.