Pozwoliła przetrwać klęski głodu, a dzisiaj zupełnie zapomniana. Zrobisz z niej pyszną zupę
Brukiew przed wiekami była w Polsce uprawiana na szeroką skalę i traktowano ją jako podstawowy pokarm. Można stwierdzić, że uratowała całe pokolenia przed głodem i śmiercią, jako gatunek niewymagający i łatwy do uzyskania dobrych plonów. Z upływem czasu straciła na popularności, a dziś ciężko ją dostać nawet w sklepach spożywczych. Warto jednak kupić nasiona i uprawiać ją w ogrodzie. Co przyrządza się z brukwi?
Brukiew to zapomniane w Polsce warzywo
Pierwsze wzmianki o brukwi pochodzą z 1620 roku. Gaspard Bauhin, szwajcarski botanik opisał ją w "Prodomus" jako dziką roślinę występującą w Szwecji. W owym czasie była spożywana w wielu krajach, jednakże z jej dobrodziejstw korzystało chłopstwo, więc nie cieszyła się taką atencją osób piśmiennych jak bardziej wykwintne warzywa goszczące na stołach szlachty czy arystokracji.
W Polsce brukiew jest uprawiana od XVII wieku, zaś pod koniec XVIII wieku lub na początku XIX wieku trafiła do Anglii. Jej popularność na Wyspach Brytyjskich wzrosła w latach 50. XIX wieku, w okresie klęski głodu spowodowanej przywleczeniem do Irlandii z USA zarazy ziemniaczanej na ziemniakach.
Później renesans brukwi w krajach europejskich, w tym w Polsce, nastąpił w czasie II wojny światowej. Pomagała w przetrwaniu mieszkańcom okupowanych miast i obozów koncentracyjnych. To sycące warzywo. Być może za bardzo kojarzyła się Polakom z wojną i jej znaczenie w kolejnych dekadach drastycznie spadło. Warzywo faktycznie zniknęło z polskich stołów, a jest wciąż popularne w Skandynawii, Rosji i Anglii. W ostatnim wymienionym kraju chętnie spożywa się brukwiowe purée, a oprócz tego brukiew dodaje się do zapiekanki pasterskiej.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Wkładam do słoika i kiszę. Ta brukselka nie ma sobie równych
Jak wykorzystać brukiew w kuchni?
Brukiew to przedstawiciel rodziny kapustowatych, który w odróżnieniu od większości kuzynów często jest spożywany na surowo (podobnie jak kalarepa). W smaku kojarzy się właśnie z kalarepą, a także z rzodkiewką. Jest wartościowym składnikiem sałatek i surówek. Dobrze smakuje m.in. ze startym chrzanem i jabłkiem. Można ją kroić w kostkę lub zetrzeć na wióry.
Brukiew warto wykorzystać jako "bazę" do zup jarzynowych, zup-kremów oraz gulaszy. Zagęszcza oba dania (i poprawia ich smak). Można ją pokroić w kostkę, a następnie zblendować. Nadaje się do pieczenia. Z brukwi przyrządza się frytki, jak z batatów. Dobrze łączy się z mieszanką przypraw curry. Warto stosować ją jako zamiennik dla ziemniaków, po pokrojeniu lub w postaci puree. Pasuje do mięs, m.in. drobiu i wieprzowiny. Potencjalnych zastosowań brukwi jest jednak dużo więcej.
Jak uprawiać brukiew w ogrodzie?
Brukiew wysiewa się w kwietniu lub na początku maja. Najlepiej siać ją w rozsadniku, tj. w wyznaczonym miejscu w ogrodzie na rozmnażanie roślin. Sadzonki na miejsce stałe wysadza się w połowie czerwca. Siewki lubią stanowiska słoneczne, starsze rośliny wolą lekkie zacienienie. Brukiew jest odporna na zimno i ma małe wymagania glebowe. Radzi sobie na podłożach różnego typu. Należy regularnie ją podlewać, zwłaszcza w uprawie w podłożu lekkim, mało próchniczym. Warzywo źle znosi suszę, wtedy tworzy mniejsze zgrubienia korzeniowe, które w dodatku są łykowate i twarde.
W praktyce uprawa brukwi ogranicza się do podlewania, regularnego odchwaszczania jak również ochrony przed chorobami i szkodnikami (występują te same problemy, co na innych warzywach kapustnych). Dobrym przedplonem są rośliny motylkowe (nawozy zielone). Zbiór korzeni wykonuje się w połowie października do listopada (nie powinny być przemrożone). Przechowuje się je w niskiej temperaturze (1-4°C), najczęściej w piwnicy.
Brukiew to warzywo, któremu warto dać szansę ze względu na przyjemny smak, wartość odżywczą, szerokie zastosowanie kulinarne i łatwość uprawy. Zwiększa możliwości w kuchni i zapobiega rutynie.
