Tych owoców ze sobą nie łącz. Będą długo zalegać w jelitach

Kto by pomyślał, że nawet łączenie ze sobą owoców wymaga od nas przestrzegania pewnych reguł. Niestety takie wytyczne wychodzą z naszego organizmu, a nie z encyklopedii o owocach świata. U wielu osób niektóre zestawienia owoców prowadzą do wzdęć, dyskomfortu albo uczucia ciężkości, mimo że już w pojedynkę są dobrze tolerowane. Nie wynika to z zasad ani trendów, lecz z faktycznych różnic w składzie i sposobie trawienia poszczególnych owoców. Owoce mają inną zawartość cukrów prostych, ilość błonnika, poziom kwasowości oraz tempo opuszczania żołądka. I nie chodzi tu tylko o rodzaj owocu, ale również o jego dojrzałość. Sprawdźmy więc, dlaczego owoce nie zawsze się dobrze dogadują i czy w ogóle da się jakoś te relacje poprawić.

Owoce w jednym posiłku nie zawsze dobrze współgrają ze sobą, ponieważ uruchamiają odmienne reakcje trawienne. Część z nich pobudza wydzielanie soku żołądkowego, a inne są trawione szybciej i nie wymagają długiego kontaktu z enzymami. Gdy takie owoce trafiają razem do przewodu pokarmowego, organizm musi równocześnie przystosować się do różnych zadań trawiennych. W wielu przypadkach może być to dokuczliwe, tym bardziej gdy porcja jest duża lub jedzona bardzo szybko. Ta dokuczliwość prowadzi do uczucia pełności, wzdęć, odbijania albo ogólnego dyskomfortu już nawet kilkanaście minut po posiłku. Wiele osób odczuwa mocniej te objawy przy owocowych mieszankach niż po zjedzeniu jednego rodzaju owocu osobno. To nie jest reguła dla wszystkich, ale często powtarzająca się obserwacja i odczucia.

Łączenie bardzo słodkich owoców z mocno kwaśnymi jest często wyzwaniem dla trawienia. Słodkie owoce zawierają więcej łatwo dostępnych cukrów, które szybko opuszczają żołądek, natomiast owoce kwaśne mogą drażnić wrażliwą śluzówkę żołądka. Przykładem takich połączeń jest banan z grejpfrutem, mango z cytryną oraz dojrzała gruszka z kiwi. Gdy te dwa typy pojawiają się razem, tempo trawienia może się rozjeżdżać. W niektórych przypadkach taka kombinacja prowadzi do uczucia pieczenia w nadbrzuszu, cofania się zawartości żołądkowej albo sporego dyskomfortu już chwilę po posiłku. Często dotyczy to sytuacji, gdy owoce są jedzone na pusty żołądek albo w dużej porcji i bardzo szybko. Wiele osób dostrzega, że nie ma problemu, gdy spożywa te owoce osobno, choć taka reakcja jest indywidualna i nie dotyczy każdego.

Natura hojnie obdarowała jedne owoce fruktozą, a inne błonnikiem, jednak nie przewidziała, że mogą w przyszłości być jedzone razem. Fruktoza, czyli cukier naturalnie obecny w owocach, jest wchłaniany w jelicie cienkim w ograniczonym tempie, a ten proces nie u każdego przebiega sprawnie. Duża ilość błonnika natomiast spowalnia opróżnianie przewodu pokarmowego. Taka kompozycja może spowodować, że fruktoza będzie dłużej zalegać w jelitach. Takie objawy zauważalne są też po połączeniu jabłek z truskawkami, mango z jeżynami, daktyli z malinami oraz winogron z borówkami, tym bardziej przy dużej porcji. Nie jest to reakcja uniwersalna, ale pojawia się dość często u osób wrażliwych jelitowo.

Łączenie owoców świeżych z bardzo dojrzałymi lub przejrzałymi może być gorzej tolerowane, ponieważ różnią się one stopniem rozkładu cukrów oraz aktywnością enzymatyczną. Owoce przejrzałe zawierają więcej cukrów prostych w łatwo przyswajalnej formie, a ich struktura jest już częściowo rozluźniona. Świeższe owoce wymagają dłuższego trawienia i wolniej opuszczają żołądek. Gdy trafiają razem do przewodu pokarmowego, tempo przemieszczania zawartości może się zaburzyć. Może się to objawiać natychmiastowym uczuciem ciężkości, ogólnym dyskomfortem albo wzdęciami. W wielu przypadkach oddzielne spożywanie owoców o różnym stopniu dojrzałości jest zdecydowanie lepiej tolerowane.

W wielu przypadkach dyskomfort po owocach nie wynika z samego połączenia, lecz z pory dnia i sposobu ich jedzenia. Owoce jedzone na pusty żołądek szybciej uruchamiają reakcję trawienną, bo cukry proste trafiają do krwiobiegu bez towarzystwa innych składników. Z kolei owoce zjedzone bezpośrednio po obfitym posiłku mogą dłużej zalegać w żołądku, gdyż białko i tłuszcz to makroskładniki, które spowalniają opróżnianie przewodu pokarmowego. W obu tych przypadkach może nasilać się uczucie pełności albo ogólnego dyskomfortu. Ważna jest też wielkość porcji, ponieważ mniejsza ilość owoców zjedzona spokojnie zwykle jest lepiej tolerowana niż duża miska spożyta szybko, niezależnie od rodzaju owoców.

Najbezpieczniejszym podejściem do łączenia owoców jest prostota i uważna obserwacja reakcji organizmu. U wielu osób lepiej sprawdzają się posiłki owocowe oparte na jednym rodzaju lub na niewielkiej liczbie składników w podobnym stylu. Takie zestawienia są łatwiejsze do strawienia i rzadziej prowadzą do przeciążenia przewodu pokarmowego. Dobre przykłady to świeże jabłko z gruszką, banan z jagodami albo miska jednego rodzaju owoców, na przykład samych malin lub truskawek. Najlepiej traktować owoce jak samodzielną przekąskę, a nie element wieloskładnikowego posiłku.

Owoce można jeść samodzielnie, ale jeśli mają się pojawić z innymi składnikami, najlepiej wybierać te, które stabilizują reakcję glikemiczną i poprawiają sytość. Najłagodniej działają produkty wysokobiałkowe lub z wyższą zawartością tłuszczu, ponieważ te makroskładniki spowalniają tempo trawienia. Pasuje do nich jogurt naturalny, skyr, kefir, garść orzechów, łyżka masła orzechowego albo odrobina twarogu. Takie połączenia są proste, przewidywalne i pomagają uniknąć nagłych wahań energii po owocowej przekąsce.

Owoce nie powinny być wyeliminowane z naszej diety, jednak jak wszystko wymagają odrobiny uwagi. Choć proste zestawienia są zazwyczaj mniej wymagające niż rozbudowane mieszanki to największą podpowiedzią jest obserwacja własnych odczuć i reakcji.