Większość osób boi się jej dotknąć, spodziewając się bolesnego pieczenia, ale jasnota biała (Lamium album) w ogóle nie posiada parzących włosków. To roślina całkowicie bezpieczna i wyjątkowo łagodna w smaku. W przeciwieństwie do pokrzywy czy szpinaku nie ma w sobie charakterystycznej goryczki ani dużej ilości kwasu szczawiowego, który w nadmiarze może być szkodliwy dla nerek i utrudniać wchłanianie wapnia. Jej liście mają subtelny, lekko orzechowy aromat, który świetnie sprawdzi się w kuchni.
Łosoś ze szparagami w miodowo-musztardowej glazurze. Palce lizać
Jak zbierać jasnotę?
Aby mieć pewność, że zbierasz właściwą roślinę, przyjrzyj się łodydze – u jasnoty jest ona wyraźnie czworokątna i pusta w środku. Liście są sercowate, o wyraźnie ząbkowanych brzegach. Najbardziej charakterystyczne są jednak białe kwiaty o budowie wargowej, które wyrastają w kątach liści.
Jasnota smakuje jak połączenie bardzo młodego szpinaku z nutą świeżych orzechów włoskich i pieczarek. Po obróbce termicznej liście stają się aksamitne i niemal kremowe, co sprawia, że idealnie łączą się z tłustymi dodatkami, jak masło czy śmietanka.
Kwiaty jasnoty również są jadalne – są słodkie dzięki zawartości nektaru i stanowią przepiękną dekorację talerza. Pamiętaj, aby zbierać rośliny z miejsc oddalonych od dróg i zanieczyszczonych pól uprawnych, ponieważ jasnota łatwo chłonie metale ciężkie z podłoża.
Do celów kulinarnych wybieraj tylko młode pędy i liście, najlepiej, zanim roślina w pełni rozkwitnie. To wtedy są najbardziej kruche i soczyste. Najlepiej zbierać tylko wierzchołkowe części rośliny (około 10-15 cm), ponieważ dolne liście z czasem stają się włókniste i mogą gromadzić więcej zanieczyszczeń.
Właściwości jasnoty
Jasnota biała jest skarbnicą flawonoidów, garbników i śluzów. Od wieków w medycynie ludowej stosowano ją jako środek wspomagający trawienie oraz łagodzący stany zapalne dróg oddechowych. Surowiec ten jest szczególnie ceniony w fitoterapii ze względu na zawartość irydoidów i kwasów fenolowych, które działają przeciwzapalnie i ochronnie na błony śluzowe.
Dodatkowo jasnota wykazuje działanie lekko wykrztuśne i moczopędne, pomagając organizmowi w wiosennym detoksie. Jedząc ją, nie tylko urozmaicasz dietę, ale też fundujesz sobie naturalną kurację wzmacniającą organizm po zimie.
Przepis na jasnotę z patelni:
Podobnie jak przy szpinaku, jasnotę warto wrzucać na patelnię partiami. Jeśli wrzucisz zbyt dużo liści naraz, temperatura tłuszczu spadnie, a roślina zacznie się gotować we własnym soku, zamiast się smażyć, przez co straci swój piękny, żywozielony kolor.
Składniki:
- 2 duże garście młodych liści jasnoty białej,
- 1 łyżka masła,
- 1 ząbek czosnku,
- szczypta soli,
- odrobina gałki muszkatołowej.
Sposób przygotowania:
- Liście dokładnie opłucz w zimnej wodzie i starannie osusz (najlepiej w suszarce do sałaty). Mokre liście sprawią, że masło zacznie pryskać.
- Na patelni rozgrzej masło i wrzuć czosnek. Smaż go tylko do momentu, aż zacznie intensywnie pachnieć.
- Wrzuć liście jasnoty. Pod wpływem ciepła ich objętość zmniejszy się kilkukrotnie w ciągu minuty.
- Dopraw solą i gałką muszkatołową.
- Duś całość nie dłużej niż 2-3 minuty.
Tak przygotowana jasnota genialnie smakuje jako nadzienie do naleśników, dodatek do sadzonych jajek lub baza do wiosennego makaronu z dodatkiem parmezanu. Smacznego!
