Pierwszy raz jadłam u cioci z Wielkopolski. Teraz robię ją zawsze w zimne dni, a rodzina się zachwyca

Nazwa "parzybroda" idealnie pasuje do gorącej zupy z kapustą, która podczas jedzenia może się przykleić do brody i wtedy rozgrzewa nie tylko od środka, ale także od zewnątrz. W Wielkopolsce danie gotowano w dużym garnku i podawano z żytnim chlebem. W środku znajdowało się mnóstwo warzyw i mięsa – chyba że obowiązywał post, to wtedy dodawano zasmażkę. Każdy najadał się do syta, a często pół garnka zupy zostawało jeszcze na drugi dzień.

Kapuśniakiem przyjęło się określać zupę ze świeżej lub kiszonej kapusty, chociaż w zakresie terminologii widać duże różnice regionalne. Na Pomorzu, gdy w zupie znajduje się kiszona kapusta, jest to kapuśniak lub szarpak borowiacki, a gdy bazą jest świeża główka – wtedy jest to parzybroda. Podobnie na Śląsku i w Wielkopolsce, z tym że w Poznaniu i okolicy do zupy używa się kapusty włoskiej.

"Ze świeżej kapusty gotuje się parzybrodę. Pokrojoną kapustę kładzie się do garnka i gotuje razem z ziemniakami. Po ugotowaniu zupę zalewa się mlekiem lub krasi tłuszczem. Coraz częściej parzybrodę gotuje się z włoskiej kapusty. Bywa, że do parzybrody dokłada się mąkę zasmażoną na tłuszczu" – fragment z publikacji "Kultura Ludowa Wielkopolski", pod red. J. Burszty, t. II, Poznań 1964.

Danie figuruje na liście produktów tradycyjnych w województwie wielkopolskim od 2009 roku. Zgodnie z opisem zupa powinna zawierać dużą ilość ziemniaków, kapusty i innych warzyw, a także mięso i suszone grzyby. Raczej nie była zabielana, chociaż w przytoczonym wyżej opisie widnieje informacja, że w niektórych domach dodawano mleko lub zasmażkę z mąki.

Poniżej wersja mięsna, idealna na mroźne dni, pełne aktywności na stokach narciarskich lub sankach.

Składniki:

• 0,5 kg wołowiny lub wieprzowiny,
• garść suszonych grzybów,
• 0,5 kg kapusty włoskiej,
• 0,5 kg ziemniaków,
• pęczek włoszczyzny,
• przyprawy do wywaru: kminek, ziele angielskie, gorczyca,
• sól i pieprz do smaku.

Sposób przygotowania:

1. Mięso pokrój w kostkę, zalej zimną wodą i gotuj z dodatkiem suszonych grzybów oraz przypraw.
2. Gdy mięso będzie miękkie, przecedź wywar.
3. Dodaj włoszczyznę, poszatkowaną kapustę i pokrojone w kostkę ziemniaki. Gotuj przez ok. 40 minut.
4. Gdy wszystkie warzywa będą miękkie, wyjmij włoszczyznę. Marchewki, pietruszkę i seler (jeśli lubisz) pokrój w kostkę i wrzuć z powrotem do zupy.
5. Dodaj ugotowane mięso pokrojone na mniejsze kawałki. Dopraw solą i pieprzem do smaku.