Polacy jedzą aż miło, a jelita i trzustka cierpią. Najgorsze połączenie na obiad

Ziemniaki z masłem to połączenie, które dla wielu Polaków ma wartość sentymentalną. To smak dzieciństwa – talerz parujących ziemniaków z rozpuszczającym się na wierzchu kawałkiem masła, obok chrupiący kotlet i świeża surówka. Taki zestaw był podstawą rodzinnych obiadów przez dziesięciolecia. Kochamy je także za prostotę. Wystarczy ugotować ziemniaki, dodać odrobinę masła i sól – i mamy gotowe, sycące danie. Nie wymaga to dużych umiejętności kulinarnych ani drogich składników, a efekt zawsze cieszy podniebienie.

Na pierwszy rzut oka ziemniaki z masłem wydają się niewinnym, wręcz lekkim daniem. W praktyce jednak organizm musi wykonać sporo pracy, aby je strawić.

• Duża dawka skrobi – ziemniaki to źródło węglowodanów złożonych. Po ugotowaniu i połączeniu z tłuszczem skrobia szybciej zamienia się w glukozę, co powoduje gwałtowny wzrost poziomu cukru we krwi.
• Obciążenie dla trzustki – trzustka musi wyprodukować więcej insuliny, aby poradzić sobie z nagłym skokiem glukozy. Przy częstym powtarzaniu takiego posiłku może to prowadzić do przeciążenia tego narządu.
• Tłuszcz spowalnia trawienie – masło w połączeniu ze skrobią sprawia, że żołądek opróżnia się wolniej. W efekcie pojawia się uczucie ciężkości, senność i brak energii po obiedzie.
• Fermentacja w jelitach – u niektórych osób połączenie skrobi i tłuszczu nasila procesy fermentacyjne, co może skutkować wzdęciami i dyskomfortem.

Dlatego choć ziemniaki z masłem smakują pysznie i kojarzą się z domowym obiadem, organizm odbiera je jako dość wymagające połączenie.

Choć ziemniaki z masłem smakują doskonale, dietetycy nie bez powodu przestrzegają przed takim zestawem. To przykład posiłku, który daje szybkie uczucie sytości, ale jednocześnie mocno obciąża organizm.

• Skrobia + tłuszcz nasycony – ziemniaki dostarczają dużej ilości skrobi, a masło jest źródłem tłuszczów nasyconych. Razem tworzą mieszankę, która spowalnia trawienie i utrudnia metabolizm.
• Nagły skok cukru we krwi – skrobia z ziemniaków szybko zamienia się w glukozę. Dodatek tłuszczu spowalnia jej wchłanianie, przez co trzustka pracuje nierównomiernie, produkując insulinę w dużych ilościach.
• Brak równowagi w talerzu – taki obiad dostarcza węglowodanów i tłuszczu, ale niemal całkowicie brakuje w nim białka i błonnika. Efekt to chwilowe uczucie sytości, po którym szybko znów czujemy głód.
• Uczucie ciężkości i senność – organizm skupia energię na trawieniu, więc po obiedzie często odczuwamy ospałość zamiast przypływu sił.

To właśnie dlatego ziemniaki z masłem są określane jako jedno z najmniej korzystnych połączeń na obiad – sycą, ale nie odżywiają, a w dłuższej perspektywie mogą prowadzić do problemów metabolicznych.

Nie trzeba rezygnować z ziemniaków, żeby zadbać o jelita i trzustkę – wystarczy drobna zmiana dodatków. Zamiast masła można sięgnąć po zdrowsze zamienniki, które nie tylko ułatwiają trawienie, ale też wzbogacają smak posiłku.

• Oliwa z oliwek – lekka, bogata w zdrowe kwasy tłuszczowe, świetnie komponuje się z ziemniakami posypanymi świeżymi ziołami.
• Olej rzepakowy tłoczony na zimno – polski superfood, który zawiera dużo omega-3 i ma neutralny smak.
• Jogurt naturalny lub kefir – dodają kremowej konsystencji, a przy okazji dostarczają białka i korzystnych bakterii probiotycznych.
• Warzywa zamiast masła – ugotowane ziemniaki można połączyć z duszonym szpinakiem, brokułem czy marchewką, dzięki czemu posiłek staje się lżejszy i pełniejszy odżywczo.

Warto też pamiętać o równowadze na talerzu. Do ziemniaków najlepiej dodać porcję białka (np. rybę, chude mięso, strączki) i sporą ilość warzyw. Dzięki temu obiad jest sycący, ale nie obciąża układu pokarmowego.