Ten chleb może zastąpić sztućce. Poznaj arabski hit z czterech składników

U nas pieczywo to synonim pysznych kanapeczek, ale już w innej części świata to coś bardziej rozbudowanego i służącego do wielu zastosowań. Płaski, lekko sprężysty i przygotowywany z kilku powszechnych składników, od lat zajmuje nietykalne miejsce w codziennym jedzeniu wielu regionów świata. Khubz, bo o nim mowa, nie jest tylko dodatkiem, który leży sobie obok głównego dania. W wielu domach to właśnie on spaja wszystkie elementy posiłku w jedną całość i zmienia sposób jedzenia. Dowiedzmy się więc, jak wygląda ten chleb i jaki stosunek mają do niego ludzie żyjący w świecie nieprzepełnionym fit poradami.

Khubz to płaski chleb drożdżowy wypiekany głównie z mąki pszennej, wody, soli oraz niewielkiej ilości drożdży, który od wieków jest podstawą jedzenia w krajach Bliskiego Wschodu oraz Afryki Północnej. Jego historia sięga dawnych wypieków przygotowywanych w piecach opalanych ogniem, w których bardzo wysoka temperatura powodowała szybkie wyrośnięcie ciasta i powstawanie charakterystycznej pustej przestrzeni w środku. W zależności od regionu różni się grubością, średnicą oraz stopniem wypieczenia. Czasem wzbogaca się go nasionami sezamu lub wypieka na kamieniu, a przez to jego struktura i smak stają się inne. Najczęściej trafia na stół jeszcze ciepły, ponieważ świeżość jest bardzo ważna dla jego elastyczności i łatwości do dzielenia.

Ciasto na khubz po wyrośnięciu dzieli się na porcje i bardzo cienko rozwałkowuje. W takiej formie trafia ono na mocno nagrzaną powierzchnię, aby móc w krótkim czasie gwałtownie się "unieść". W tradycyjnych warunkach wypiek trwa bardzo krótko, zwykle od około 1 do 3 minut. Wszystko zależy od temperatury, która w piecach do tego chleba jest zawsze bardzo wysoka, często bliska 300 st. C. Wysoka temperatura powoduje, że para wodna zamknięta w cieście oddziela dwie warstwy i tworzy pustą przestrzeń w środku, czyli charakterystyczną kieszonkę. Taka struktura jest niezwykle ważna, ponieważ ułatwia dzielenie go na części bez kruszenia lub napełnianie go przeróżnymi składnikami. Jeśli temperatura jest zbyt niska lub ciasto zbyt grube, kieszeń nie powstanie i chleb będzie przez to zbity oraz mniej funkcjonalny i smakowity. Bardzo ważny jest także krótki czas wypieku, ponieważ zbyt długie pieczenie wysusza strukturę i ogranicza elastyczność.

W wielu domach khubz jest podstawą wielu posiłków, ponieważ zastępuje elementy kuchenne, takie jak talerz i sztućce. Taki kawałek chleba służy do nabierania gęstych potraw, zawijania mięsa oraz warzyw albo zbierania sosu z naczynia, dlatego jego obecność wpływa na sposób i tempo jedzenia. Takie praktyczne wykorzystanie jest wpisane w ideę wspólnego jedzenia, w której kilka osób sięga po jedną potrawę i dzieli się nią na bieżąco. Khubz często trafia na stół przy każdym głównym posiłku, a jego ilość dostosowuje się do liczby osób oraz rodzaju dań. Przede wszystkim liczy się świeżość i miękkość, ponieważ tylko wtedy dobrze spełnia swoją funkcję i nie łamie się podczas użycia.

Khubz dostarcza głównie węglowodany złożone, które doładowują energią, a jego wartość odżywcza zależy w dużej mierze od rodzaju użytej mąki. Wersja z mąki pełnoziarnistej zawiera więcej błonnika, czyli składnika wspierającego sytość oraz pracę jelit, a także dostarcza więcej magnezu i witamin z grupy B. Wariant z jasnej mąki jest lżejszy i łatwiej strawny, ale za to już mniej sycący. Oczywiście ważna jest także ilość, ponieważ kilka placków w jednym posiłku mocno podnosi ogólną kaloryczność. Khubz dobrze łączy się z białkiem oraz tłuszczem pod kątem zdrowotnym, ponieważ taka kombinacja spowalnia trawienie i ogranicza gwałtowne wahania energii po jedzeniu.

Podobne płaskie chleby pojawiają się w wielu regionach świata, ponieważ ich przygotowanie nie wymaga skomplikowanych składników ani zaawansowanego sprzętu. Wystarczy mąka, woda oraz wysoka temperatura, aby uzyskać prosty i niezwykle praktyczny produkt, który można dopasować do każdej sytuacji i miejsca, w którym się znajduje. W różnych krajach zmienia się rodzaj zboża, sposób wyrastania ciasta oraz grubość placka, dlatego powstają warianty takie jak pita, tortilla lub różne chleby pieczone na kamieniu. Taki sposób żywienia rozwijał się tam, gdzie liczyła się szybkość przygotowania oraz łatwość przechowywania, a także możliwość wykorzystania chleba do kilku funkcji w jednym posiłku.

Przy wyborze khubz warto zwrócić uwagę na skład, ponieważ najprostsza i zarazem oryginalna wersja zawiera jedynie mąkę, wodę, sól oraz drożdże. Jak widać, nie posiada zbędnych dodatków poprawiających trwałość. Dobrze, gdy chleb jest miękki i elastyczny, a powierzchnia nie jest przesuszona ani nadmiernie twarda. Świeży khubz łatwo się składa i nie kruszy, dlatego wygodnie wykorzystuje się go w posiłku. Jeśli kupujesz gotowy produkt, sprawdź datę wypieku oraz sposób przechowywania, ponieważ wysoka wilgotność przyczynia się do szybkiego psucia. Podczas jedzenia warto kontrolować ilość oraz łączyć go z produktami zawierającymi białko i tłuszcz, ponieważ taka kombinacja daje dłuższe uczucie sytości i stabilniejszy poziom energii. Słodkie dodatki nie są najlepszym pomysłem.

Khubz można przygotować w domowych warunkach, choć wymaga to kilku konkretnych kroków, aby otrzymać właściwą strukturę. Najczęściej przygotowuje się go z mąki, ciepłej wody, soli oraz drożdży, a samo ciasto powinno być gładkie, elastyczne i dość miękkie, ale nie za rzadkie. Dobrze wyrobione ciasto zostawia się do wyrośnięcia, do momentu aż mocno zwiększy objętość. Po podzieleniu na porcje trzeba rozwałkować je na bardzo cienkie placki, ponieważ grubsze nie utworzą kieszeni. Najważniejsza jest najwyższa możliwa temperatura, dlatego warto nagrzać piekarnik z blachą lub kamieniem na co najmniej kilkanaście minut przed pieczeniem. W warunkach domowych dobrze sprawdza się też rozgrzana patelnia bez tłuszczu, na której chleb należy piec krótko z obu stron. Jeśli ciasto nie reaguje odpowiednio, najczęściej oznacza to zbyt niską temperaturę albo zbyt krótkie wyrastanie.

Khubz doskonale daje do zrozumienia, że nawet zwyczajny chlebek z pospolitych składników zasługuje na szacunek. Za jego popularnością nie stoją smak ani potężne wartości odżywcze, tylko wygoda, tradycja oraz sposób jedzenia, z którego korzysta solidna część naszego świata.