Weź koszyk i biegnij do lasu. Ma specyficzny zapach i wielu go omija, a jest pyszny

To grzyb o charakterystycznym wyglądzie, który wielu grzybiarzy omija szerokim łukiem, uznając go za niejadalną huba. Tymczasem młode owocniki żagwiaka to jedne z najsmaczniejszych darów lasu, pod warunkiem, że wiemy, kiedy je zerwać i jak przygotować. Świetnie sprawdzi się jako zamiennik kotletów, można usmażyć go z cebulką, więc zdecydowanie zasługuje na miejsce w domowej kuchni.

Żagwiak łuskowaty to grzyb, który preferuje drzewa liściaste. Najczęściej spotkasz go na pniach i gałęziach dębów, buków, jesionów, a także drzew owocowych (szczególnie starych orzechów włoskich). Występuje od wiosny (często już w kwietniu) aż do jesieni. Rośnie zarówno w głębi lasów, jak i w parkach miejskich czy przydomowych ogrodach. Jest pasożytem i saprotrofem, co oznacza, że technicznie można go spotkać zarówno na żywych, jak i martwych drzewach.

Rozpoznanie go nie jest trudne, jeśli zwrócisz uwagę na detale. Jego kapelusz ma wachlarzowaty lub nerkowaty kształt i może osiągać imponujące rozmiary – nawet do 60 cm średnicy. Wyróżnia się kremową lub żółtawą powierzchnią, którą gęsto pokrywają brązowe, przylegające łuski, układające się w koncentryczne kręgi. Od spodu grzyb posiada rurki o wyraźnych, kanciastych porach, które u młodych okazów są białawe, a u starszych żółkną. Trzon żagwiaka zazwyczaj jest boczny, krótki i ciemnieje u nasady, stając się niemal czarny.

Głównym powodem, dla którego żagwiak nie ląduje w każdym koszyku, jest jego specyficzny zapach. Zaraz po zerwaniu grzyb ten pachnie intensywnie... świeżym ogórkiem lub świeżo ściętą trawą. Dla jednych jest to aromat orzeźwiający, dla innych – zbyt kontrowersyjny, by kojarzyć się z tradycyjnym gulaszem grzybowym. Jednak ten zapach całkowicie znika podczas obróbki cieplnej, ustępując miejsca głębokiemu, delikatnie orzechowemu smakowi, który zaskakuje nawet największych sceptyków.

Kolejnym powodem jest fakt, że żagwiak bardzo szybko twardnieje. Starsze osobniki stają się łykowate i niezjadalne, przypominając strukturą korek lub drewno. Dlatego kluczowe jest zbieranie wyłącznie młodych, miękkich okazów, których krawędzie kapelusza dają się łatwo ugiąć.

Żagwiak łuskowaty to grzyb uniwersalny. Dzięki swojej zwartej strukturze doskonale nadaje się do smażenia w formie steków lub sznycli. Wystarczy pokroić młode kapelusze w plastry, opanierować i usmażyć na maśle.

Składniki:

• kilka młodych kapeluszy żagwiaka łuskowatego,
• 2 jajka,
• vułka tarta lub mąka kukurydziana,
• 2 ząbki czosnku,
• masło klarowane do smażenia,
• sól, świeżo mielony pieprz i odrobina tymianku.

Sposób przygotowania:

1. Grzyby oczyść z resztek kory i owadów. Jeśli kapelusze są większe, odetnij twardą część przy trzonie – trzon żagwiaka niemal zawsze jest zbyt łykowaty do jedzenia.
2. Pokrój kapelusze w plastry o grubości około 1 cm.
3. Jajka rozkłóć z solą, pieprzem i przeciśniętym przez praskę czosnkiem.
4. Plastry grzyba mocz w jajku, a następnie dokładnie obtaczaj w bułce lub mące kukurydzianej.
5. Smaż na rozgrzanym maśle na złoty kolor z obu stron.

Sznycle grzybowe podawaj od razu po usmażeniu, najlepiej z dodatkiem świeżej natki pietruszki i kropelką soku z cytryny. Smacznego!

Pamiętaj o najważniejsze zasadach bezpiecznego grzybobrania. Zbieraj wyłącznie te grzyby, które dobrze znasz, a najlepiej skonsultuj swoje zbiory z grzyboznawcą. Nie wyrywaj, nie niszcz grzybni oraz leśnej ściółki. Unikaj zbierania bardzo małych lub młodych grzybów, które trudno zidentyfikować. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, skontaktuj się z najbliższą stacją sanitarno-epidemiologiczną.

Pamiętaj, aby nie podawać grzybów małym dzieciom. Nie przyjmuj porad od przypadkowo spotkanych grzybiarzy i unikaj kupowania grzybów z nieznanego źródła. Co najważniejsze, nigdy nie próbuj identyfikować grzybów, smakując – to może być niebezpieczne dla zdrowia lub życia.