Na Podkarpaciu dodają do grochu. Mało postne, ale wszyscy się zajadają
Chociaż dziś groch kojarzy nam się głównie z wigilijną kapustą lub wojskową grochówką, to w podkarpackich domach wciąż chętnie serwuje się go w mniej wegetariańskim wydaniu. Gęsta papka z mięsną okrasą to niepozorny rarytas polskiej kuchni regionalnej, który przetrwał próbę czasu.
Na Podkarpaciu dawniej jadano groch ze słoniną
Groch ze słoniną dziś nieco odszedł w zapomnienie, ale dawniej można byłoby śmiało okrzyknąć go mianem polskiej potrawy narodowej. Od średniowiecza gościł na stołach wszystkich warstw społecznych. Dla chłopów był sycącym i pożywnym daniem, dostarczającym niezbędnej energii po ciężkiej pracy na polu. Pojawiał się także podczas magnackich i szlacheckich uczt. Do fanów grochu ze słoniną należał nawet sam król Zygmunt III Waza, który traktował go jako jedną ze swoich ulubionych potraw.
Polskie danie tradycyjne
Francuski kartograf Beauplan pisał, że Polacy tak bardzo lubią tę potrawę, iż "jej nie jedzą, ale połykają". Z kolei lekarz Jana III Sobieskiego, Bernard O’Connor, twierdził stanowczo: "Na obiad zawsze musi być groch rozcierany z wieprzowiną". Wierzono nawet, że groch ze słoniną służy wyłącznie Polakom, włoscy lekarze mieli podobno ostrzegać swoich rodaków przed tą potrawą.
Z czasem groch ze smalcem został wyparty ze szlacheckich stołów przez pasztety i galarety, podpatrzone nieraz na zagranicznych przyjęciach i ucztach. Pozostał jednak w kuchni ludowej i wojskowej, w szczególności na Podkarpaciu.
Przepis na tradycyjny groch ze słoniną
To danie bardzo sycące i tanie, idealnie obrazujący, jak wyglądają korzenie polskiej kuchni. Za przygotowanie należy zabrać się dzień wcześniej, bo groch musi się namoczyć. Dzięki temu szybciej się ugotuje i będzie lżejszy dla żołądka.
Składniki:
- 150 g żółtego grochu,
- 20 g słoniny,
- 1 mała cebula,
- sól do smaku.
Sposób przygotowania:
- Łupany groch przełóż do miski, zalej wodą i odstaw na całą noc.
- Po tym czasie odcedź, zalej świeżą wodą i gotuj, aż będzie miękki i zacznie przypominać gęstą papkę. Opcjonalnie możesz go zblendować lub przetrzeć przed sitko, jeśli zależy ci na gładkiej konsystencji.
- Dodaj sól i wymieszaj.
- Słoninę pokrój w drobną kostkę i wytop na patelni, aż powstaną skwarki.
- Pod koniec dodaj posiekaną cebulę i smaż, aż się przyrumieni.
- Ugotowany na gęsto groch zalej gorącym tłuszczem z cebulką. Całość bardzo dokładnie wymieszaj.
- Przed samym podaniem potrawę warto ponownie polać odrobiną roztopionej słoniny ze skwarkami.
Tak przygotowany groch najlepiej smakuje z pajdą wiejskiego chleba lub jako dodatek do pieczonych mięs. Smacznego!
