Regionalny przysmak ze Śląska. Jedni go uwielbiają, inni się brzydzą
Dla części osób to ważny element śląskiej tradycji kulinarnej, dla innych potrawa trudna do zaakceptowania ze względu na skład i charakterystyczną konsystencję. Żymlok od lat wywołuje skrajne reakcje, a w ostatnim czasie został także odnotowany w zestawieniu Taste Atlas jako danie budzące szczególne kontrowersje. Czym właściwie jest?
Żymlok bywa traktowany z rezerwą, głównie ze względu na skład i charakterystyczną konsystencję. To zresztą widać także w internetowych zestawieniach. W rankingu TasteAtlas "100 Worst Rated Foods in the World" (dane z 30 grudnia 2025 r.) żymlok znalazł się na 16. miejscu.
Czym właściwie jest żymlok?
Najprościej mówiąc, to śląska kiełbasa z dodatkiem krwi, której konsystencja kojarzy się z kaszanką, ale zamiast kaszy pojawia się bułka, czyli "żymła" – od niej pochodzi nazwa. Masę doprawia się zwykle aromatycznymi przyprawami (m.in. majerankiem, pieprzem, gałką muszkatołową).
Wachowicz o odżywianiu: "Jestem za tym, żeby dbać o siebie w mądry sposób. Staram się w tygodniu robić post 24 lub 36-godzinny"
Żymlok wyrósł z tradycji świniobicia i kuchni oszczędnej: w wielu śląskich gospodarstwach wykorzystywano możliwie wszystkie elementy zwierzęcia, w tym krew i podroby, aby przygotować wyroby, które wystarczały na dłużej. To właśnie ten rodowód sprawia, że dla jednych żymlok jest symbolem regionalnej zaradności, a dla innych – daniem zbyt intensywnym w formie i smaku.
Jak przygotować żymlok w domu?
Najczęściej sprzedawany jest jako wyrób już obrobiony (parzony lub wędzony), więc w domu zwykle chodzi o podgrzanie i zrumienienie.
Na patelni: pokrój żymlok w plastry (ok. 2 cm), rozgrzej odrobinę tłuszczu i smaż po 3-4 minuty z każdej strony, aż pojawi się wyraźna, rumiana skórka. Dobrze pasuje cebula podsmażona na tej samej patelni.
W piekarniku: ułóż plastry na papierze do pieczenia, skrop minimalnie tłuszczem i piecz w 180 stopni Celsjusza przez ok. 20 minut, najlepiej przewracając w połowie czasu. Ta metoda daje równomierne podgrzanie i mniej intensywne smażenie.
Do podania sprawdzają się proste dodatki, tj. ogórek kiszony, musztarda, pieczywo lub ziemniaki – tak, by podkreślić mięsno-przyprawowy charakter żymloka.