Śląskie gospodynie gotowały co niedzielę zamiast zwykłego rosołu. Dziś mało kto kojarzy nazwę

W wielu śląskich domach nie mówiło się "rosół z lanymi kluskami". Mówiło się po prostu: "ajlauf". To jedno z tych dań, które nie potrzebują reklamy — pachnie niedzielą, spokojem i kuchnią, w której wszystko robiło się bez pośpiechu. Klarowny rosół i delikatne lane kluseczki wystarczały, by obiad był "jak trzeba".

AjlaufAjlauf
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Katarzyna Gileta

Ajlauf to klasyka śląskiej kuchni: prosty, sycący i bardzo domowy. Dziś sama nazwa bywa zapomniana, ale smak wciąż jest doskonale znany.

Czym jest ajlauf?

Ajlauf to tradycyjne, śląskie określenie rosołu z lanymi kluseczkami, przygotowywanego bez makaronu. Kluseczki powstają z rzadkiego, jajecznego ciasta, które cienkim strumieniem wlewa się bezpośrednio do gotującego się bulionu. Dzięki temu są miękkie, nieregularne i znacznie delikatniejsze niż klasyczny makaron.

Domowy bogracz z wołowiną, papryką i ziemniakami. Idealny na sylwestrową imprezę

Warto zatrzymać się na chwilę przy samej nazwie. Ajlauf to określenie, które wyrosło z gwary i domowego języka, a nie z książek kucharskich. Najprawdopodobniej ma niemieckie korzenie i odnosi się do lanego ciasta — czegoś, co się wlewa do garnka, a nie formuje czy kroi. Na Śląsku przyjęło się jako naturalna nazwa rosołu z lanymi kluseczkami i przez lata funkcjonowało równolegle z "oficjalnym" określeniem dania. W wielu domach mówiło się po prostu: "będzie ajlauf", a każdy wiedział, że chodzi o klarowny rosół i delikatne, jajeczne kluseczki, bez zwykłego makaronu i innych dodatków.

Przepis na klasyczny ajlauf

Składniki na rosół:

  • 1 kg mięsa drobiowego (korpus, skrzydła, szyja lub połówka kurczaka),
  • 2 l zimnej wody,
  • 2 marchewki,
  • 1 pietruszka,
  • 1 kawałek selera,
  • 1 mała cebula,
  • 2 liście laurowe,
  • 3 ziarna ziela angielskiego,
  • sól do smaku,
  • kilka ziaren czarnego pieprzu.

Na lane kluseczki:

  • 2 jajka,
  • 4-5 łyżek mąki pszennej,
  • 2-3 łyżki wody,
  • szczypta soli.

Sposób przygotowania:

  1. Mięso włóż do dużego garnka, zalej zimną wodą i powoli doprowadź do zagotowania. Gdy na powierzchni pojawią się szumowiny, zbierz je łyżką.
  2. Zmniejsz ogień, dodaj obrane warzywa i przyprawy, a następnie gotuj rosół na bardzo małym ogniu przez około półtorej do dwóch godzin. Bulion powinien tylko delikatnie "mrugać" — wtedy pozostanie klarowny i aromatyczny.
  3. W międzyczasie przygotuj ciasto na lane kluseczki. Jajka roztrzep z solą, dodaj mąkę i wodę, mieszając do uzyskania gładkiej, lejącej konsystencji. Masa powinna być rzadka, ale nie wodnista — najlepiej, gdy przypomina gęstą śmietanę.
  4. Gdy rosół jest gotowy, wyjmij z garnka warzywa. Zwiększ nieco ogień, by płyn lekko się gotował, i cienkim strumieniem wlewaj ciasto bezpośrednio do zupy. Możesz użyć łyżki lub małego kubka.
  5. Kluseczki wypłyną na powierzchnię po kilkunastu sekundach. Wystarczy gotować je jeszcze minutę lub dwie.

Jak podawać ajlauf?

Ajlauf najlepiej smakuje podany od razu po ugotowaniu, kiedy lane kluseczki są najdelikatniejsze. W wielu domach serwuje się go bez dodatków, czasem jedynie z odrobiną posiekanej natki pietruszki. Są też tacy, którzy nie wyobrażają sobie tej zupy bez kilku kropel maggi — dokładnie tak, jak jadło się ją przed laty.

Jeśli zależy nam na bardziej wyrazistym smaku, rosół można ugotować na mieszance drobiu i wołowiny. Jedna zasada pozostaje jednak niezmienna: kluseczki zawsze wlewa się bezpośrednio do rosołu. Gotowane osobno tracą swój charakter, a bez nich ajlauf przestaje być ajlaufem.

Wybrane dla Ciebie
Nasi dziadkowie jedli na okrągło. Okazuje się, że nie dla każdego jest zdrowa
Nasi dziadkowie jedli na okrągło. Okazuje się, że nie dla każdego jest zdrowa
Strzelczyk pokazał, jak robi drożdżówkę na zaparce. A po wyjęciu z piekarnika "spektakularna katastrofa"
Strzelczyk pokazał, jak robi drożdżówkę na zaparce. A po wyjęciu z piekarnika "spektakularna katastrofa"
Co się stanie, gdy będziesz jadł codziennie jedno jabłko? Nie każdy ma tego świadomość
Co się stanie, gdy będziesz jadł codziennie jedno jabłko? Nie każdy ma tego świadomość
Wkładam do lodówki zamiast do piecyka. Po południu wyjmuję gotowe ciasteczka do kawy
Wkładam do lodówki zamiast do piecyka. Po południu wyjmuję gotowe ciasteczka do kawy
Proste jak kopytka i przyjemnie mięciutkie. Przepis mam od ciotki z Niemiec
Proste jak kopytka i przyjemnie mięciutkie. Przepis mam od ciotki z Niemiec
Dodaję do ćwikły zamiast chrzanu. Jest ostra, ale smakuje ciekawiej
Dodaję do ćwikły zamiast chrzanu. Jest ostra, ale smakuje ciekawiej
Wrzuć na patelnię podczas smażenia ryby. W domu nie będzie się unosił przykry zapach
Wrzuć na patelnię podczas smażenia ryby. W domu nie będzie się unosił przykry zapach
Farsz petarda. Gołąbki po hrabiowsku pokochasz od pierwszego kęsa
Farsz petarda. Gołąbki po hrabiowsku pokochasz od pierwszego kęsa
Dwa hity z PRL-u w jednym cieście. Jak podaję na deser, to znika w jedno popołudnie
Dwa hity z PRL-u w jednym cieście. Jak podaję na deser, to znika w jedno popołudnie
Kupiłam w znanym sklepie i piekę na obiad. Ta ryba prawie nie ma ości ani tłuszczu
Kupiłam w znanym sklepie i piekę na obiad. Ta ryba prawie nie ma ości ani tłuszczu
Świetna do krakersów i warzywnych sticków. Pastę do maczania robię z pieczonej marchewki
Świetna do krakersów i warzywnych sticków. Pastę do maczania robię z pieczonej marchewki
Chcesz zrobić najlepszą babkę ziemniaczaną? Ten składnik cię zaskoczy
Chcesz zrobić najlepszą babkę ziemniaczaną? Ten składnik cię zaskoczy
NIE WYCHODŹ JESZCZE! MAMY COŚ SPECJALNIE DLA CIEBIE 🎯