Wywodzi się z Niemiec, ale króluje na Podlasiu. Nie sposób odmówić kawałka

To jedno z najbardziej charakterystycznych ciast, jakie można zjeść w Polsce. Szerzej znane jest na Podlasiu, jednak również za granicą jest nieobce. Sękacz, bo o nim mowa, zachwyca, ciekawi, intryguje.

SękaczSękacz
Źródło zdjęć: © Adobe Stock

Sękacz to specyficzny wypiek, który zyskał popularność na Kaszubach, Suwalszczyźnie oraz przede wszystkim na Podlasiu. W dzisiejszych czasach trudno jest sobie wyobrazić tradycyjne świętowanie wesela czy obchodzenie Świąt Bożego Narodzenia na Podlasiu bez obecności sękacza. Ten unikalny wypiek posiada charakterystyczny wygląd, który jest wynikiem specyficznego procesu pieczenia. Rzadkie ciasto wylewa się na obracający się na rożnie drewniany wałek, a następnie piecze przez około trzy godziny nad otwartym ogniem.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Sprawdzony przepis od cioci z Poznania nigdy mnie nie zawiódł. To ciasto udaje się za każdym razem

Skąd wywodzi się tradycja pieczenia sękacza?

Tradycja wypiekania ciasta na rożnie jest znana od czasów średniowiecza. Przyjmuje się, że sękacz pochodzi z Niemiec. W Polsce pierwsze sękacze upieczono z okazji odwiedzin królowej Bony w Berżnikach na Suwalszczyźnie. Dzisiaj miejscowość Huszcza na Podlasiu jest uważana za "zagłębie sękaczy". Pierwsze informacje na temat tego wypieku pochodzą z lat dwudziestych ubiegłego wieku. Przepis na ciasto szybko zyskał popularność wśród mieszkańców okolicy.

Tradycja wypiekania sękaczy zachowała się także w niektórych regionach Niemiec, w Szwajcarii, we Francji, Rumunii, na Węgrzech, na Litwie oraz w Szwecji. Co ciekawe, tradycyjne sękacze zyskały również popularność wśród Japończyków.

Przygotowywanie sękacza - pokaz w ramach Smaków Podlasia 2012, Białostockie Muzeum Wsi
Przygotowywanie sękacza - pokaz w ramach Smaków Podlasia 2012, Białostockie Muzeum Wsi © Wikimedia Commons | Przemysław Wierzbowski, CC BY-SA 3.0

Jak wygląda wypiekanie sękacza?

Charakterystyczny wygląd sękacza jest wynikiem specyficznego procesu pieczenia. Gotowy sękacz ma kształt stożka z nieregularnymi wypustkami, które przypominają sople. Powstają one wskutek spływania nadmiaru ciasta w trakcie obracania rożna. W przekroju wypiek przypomina pień ściętego drzewa. Grubsze warstwy jasnego ciasta są podzielone przez cieniutkie warstwy przypieczonego ciasta. Po wypieczeniu sękacz ma złocisto-bursztynowy kolor, który przechodzi w brązowy. Gotowe ciasto może być pokryte czekoladą albo lukrem.

Podstawowe składniki na sękacz to jajka, mąka pszenna, śmietana, masło, cukier kryształ, cytryny oraz wanilia. Drewniany wałek, który jest niezbędny do przyrządzenia sękacza, jest z jednej strony cieńszy. Wałek powinien być owinięty pergaminem i natarty masłem, aby później sękacz dał się łatwo z niego zsunąć. Potrzebujemy także "stawidełek", na których będzie leżał i obracał się wałek, dużej blachy na okruchy oraz elektrycznych grzałek (dawniej sękacze pieczono nad paleniskiem).

Na obracający się nad ogniem wałek wylewa się płaską łyżką kolejne warstwy ciasta, które później tworzą "sęki". Po upieczeniu i zdjęciu sękacza z wałka w środek można wstawić kieliszek nalewki, koniaku lub miodu pitnego, a następnie zawinąć ciasto w pergamin. Wypiek nabierze wówczas oryginalnego aromatu. Podobno w taki sposób podawano sękacza w magnackich oraz szlacheckich domach.

Wybrane dla Ciebie
Gospodyni radzi, co dodać do wielkanocnego pasztetu. Bez tego składnika wyjdzie za suchy
Gospodyni radzi, co dodać do wielkanocnego pasztetu. Bez tego składnika wyjdzie za suchy
Do świątecznego obiadu podam tę surówkę. Nie ma osoby, która by nie chciała przepisu
Do świątecznego obiadu podam tę surówkę. Nie ma osoby, która by nie chciała przepisu
Weź skyr i galaretki. Ten deser wygląda jak potłuczone szkło, ale rozpływa się w ustach
Weź skyr i galaretki. Ten deser wygląda jak potłuczone szkło, ale rozpływa się w ustach
Dodaj zamiast mąki. Naleśniki wychodą lekkie, delikatne i puszyste
Dodaj zamiast mąki. Naleśniki wychodą lekkie, delikatne i puszyste
Tak doprawiam mięso po rosole. Pyszne pierogi znikną w mgnieniu oka
Tak doprawiam mięso po rosole. Pyszne pierogi znikną w mgnieniu oka
Magda Gessler tak robi majonez. Zawsze wychodzi kremowy, gęsty i aksamitny
Magda Gessler tak robi majonez. Zawsze wychodzi kremowy, gęsty i aksamitny
Tranżerowanie według eksperta, czyli jak porcjować kurczaka, żeby wykorzystać go w całości?
Tranżerowanie według eksperta, czyli jak porcjować kurczaka, żeby wykorzystać go w całości?
Nocna bagietka robi furorę. Gotowe ciasto odkładasz na noc, a rano pieczesz i masz chrupiące pieczywo
Nocna bagietka robi furorę. Gotowe ciasto odkładasz na noc, a rano pieczesz i masz chrupiące pieczywo
Na Lubelszczyźnie gospodynie robią taką roladę. Po pierwszym kęsie można nieźle się zdziwić
Na Lubelszczyźnie gospodynie robią taką roladę. Po pierwszym kęsie można nieźle się zdziwić
Nie ma prostszego przepisu na karpatkę. Wychodzi za każdym razem, a ciasto jest mięciutkie i puszyste
Nie ma prostszego przepisu na karpatkę. Wychodzi za każdym razem, a ciasto jest mięciutkie i puszyste
Łączę 3 składniki. W mig mam pyszną i odżywczą pastę na kanapki lepszą od masła
Łączę 3 składniki. W mig mam pyszną i odżywczą pastę na kanapki lepszą od masła
Na Wielkanoc robię 3 miski tej sałatki. Jest tak pyszna, że za każdym razem jej brakuje
Na Wielkanoc robię 3 miski tej sałatki. Jest tak pyszna, że za każdym razem jej brakuje
ZATRZYMAJ SIĘ NA CHWILĘ… TE ARTYKUŁY WARTO PRZECZYTAĆ 👀